De regering heeft alweer een deadline geannuleerd door een nieuwe te maken. Veel hoop op goed bestuur in de komende weken is er dus niet. Nadat deze meerderheid het land al meer dan een jaar gegijzeld hield, en helemaal niets besliste – behalve het uitsturen van troepen naar Afghanistan en de versoepeling van de wapenwet -, gaat Leterme I na deze drôle de crise gewoon verder, nog steeds als regering van lopende zaken. Het enige waar de leiding van het land zich tot nu toe mee bezig hield – agenda’s zoeken om op zoek te gaan naar garanties voor een staatshervorming – besteedt ze nu uit aan externen. “Het is geen wonder dat de budgetten voor externe consultants onder Leterme door het dak gingen”, merkt Lambert op.

Hij vraagt dat Leterme zijn beloofde verklaring alsnog komt afleggen in het parlement, en er het vertrouwen vraagt: “Gewoon opnieuw zijn intrek nemen in de 16 alsof er niets gebeurd is, is geen optie. Alle leden van de meerderheidsfracties in de Kamer zullen kleur moeten bekennen, en afwegen of het scenario dat nu voorligt overeenkomt met wat altijd aan hun kiezers is beloofd, zelfs tot luttele dagen geleden.”

Lambert stelt ten slotte vast dat de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap nog niet voor deze zomer zal zijn. “Dat is jammer, ik denk dat de deelstaten vandaag volwassen genoeg zijn om zelf hun toekomst uit te stippelen.”

Akkoord dat de marges van Yves Leterme klein waren, maar met 800.000 stemmen moet je ook je kiezers kunnen overtuigen van de stappen die gezet moeten worden. Nooit heeft hij daar enige poging toe ondernomen. Jammer, maar Leterme bleef gecrispeerd journalisten beledigen, vragen ontwijken en zijn mantra’s herhalen. Keihard werken is best een deugd, maar het staat niet gelijk met goed bestuur.

De crisis had nooit zo lang mogen duren. Ofwel was er een bereidheid om te praten, ofwel was die er niet. Eén en ander had na 3 à 4 maanden duidelijk moeten zijn. Ik discussieer graag over politiek, maar als ik vaststel dat zowel ikzelf als mijn gesprekspartner niet meer naar elkaar toegroeien, stop ik er liever mee. Met het volle respect voor de tegenpartij, maar als je niets meer van elkaar wil opsteken of geen argumenten meer kunt aanbrengen, moet je in een andere fase treden. En net zoals de Franstaligen hun eisen verstrakten (men begon met ‘iets voor Brussel’, over ‘uitbreiding van Brussel’ naar ‘WalloBrux en de benoeming van de burgemeesters’) hadden ook de Vlamingen hun eisen moeten verstrakken. Reeds in december deden de VlaamsProgressieven een voorstel om uit de impasse te geraken: de invulling van art. 35 van onze Grondwet laat ons toe om te groeien naar een confederale staat. Ondertussen zijn ook Moureaux, Ducarme, Martens, Miet Smet en zelfs Bart De Wever hiervoor gewonnen. Waarom werd dat nooit in alle stilte afgetoetst? Waarom probeerde men niet eens in die architectuur te stappen?

Maar neen: Leterme en De Wever vroegen (smeekten zelfs) bij de Franstaligen om via een belangenconflict de stemming over BHV uit te stellen. Men gaf dus zelf constant het signaal van “pas op, of ik bega een ongeluk”, waarbij eenieder wist dat er niets ging gebeuren.

Meer dan een jaar later staan we dus nergens. Met een budget dat helemaal niet gecontroleerd is en een gecrashte beurs, ook de geldbeurs van eenieder onder ons. Neen, natuurlijk is de wereldwijde economische crises niet de schuld van Yves en C°, maar ze hebben niets ondernomen om de gevolgen wat te milderen. Al jarenlang verwijt ik de politici uit de periode eind jaren ’70 – begin jaren ’80 dat ze mijn generatie met een torenhoge staatsschuld hebben opgezadeld. Ik hoop straks niet hetzelfde verwijt te krijgen van de tieners en twintigers van vandaag.

En wat nu? Au boulot: keihard werken aan één agenda: tegen het begin van het werkjaar moet de politieke wereld met concrete teksten een invulling geven aan art. 35. Dan kan dit in het komende werkjaar gestemd worden en kan het nieuwe België zijn invulling krijgen zodat op 9 juni 2009 (of vroeger als de nieuwe constructie klaar zou zijn) met nieuwe parlementen een ander land ontstaat. En dan kunnen beide gemeenschappen eindelijk ook de sociaal-economische problemen aanpakken, elk op de manier die voor hun regio het meest rendabel is. We zullen er beiden beter van worden.

Zo goed als alle Vlaamse partijen zijn het erover eens: dit is de schuld van de kinderachtige en ontoegeeflijke houding van de franstaligen. Behalve één: de sp.a. Of beter: ps.a : partie socialiste . aanhangsel. Zij komen plots af dat de staatshervorming onnodig is. Niet met zoveel woorden natuurlijk: de officile verklaring luidt dat men een regering nodig heeft om de dalende koopkracht en dergelijke aan te pakken. Weer de klassieker. Dat ze hiermee de ps uit de wind zetten wordt door niemand gezien. Akkoord, die koopkracht moet inderdaad terug de lucht in. Maar dat is tegenwoordig onmogelijk gemaakt door het zwakke politieke gestel. Eerst moeten we opnieuw een sterke staatsstructuur hebben, die de uitdagingen van de toekomst op volle kracht en snelheid kan aangaan. Een staat die, als de Walen blijven tegenwerken, dan desnoods maar Vlaanderen moet heten.

in elk geval wordt de staatshervorming niet opgegeven.

Men kan zich nu wel de vraag stellen of wat CD&V/N-VA in de onderhandelingen op tafel legt zo onrealistisch is. Neen, dat is het absoluut niet. Te meer omdat het niet méér is dan wat álle Vlaamse meerderheidspartijen meermaals hebben bevestigd  (Vlaamse resoluties, Vlaams regeerakkoord 2004-2009, BHV-crisis 2005). Het kartel moet haar belofte om de staatsstructuur te hervormen niet opgeven, maar de manier waarop dit stand moet krijgen zal moeten herbekeken worden. Yves Leterme vatte het gisteren zo samen:

Het blijkt dat de tegengestelde visies tussen de gemeenschappen over het noodzakelijk tot stand te brengen nieuwe evenwicht in onze staatsinrichting vandaag niet te overbruggen zijn.   Dit toont aan dat het overlegmodel op louter federaal niveau zijn limieten heeft bereikt.  Toch blijft een staatshervorming een wezenlijk onderdeel van een regeerakkoord.

Een confederale aanpak, waarbij de gemeenschappen en gewesten afspraken maken wat er nog samen (op confederaal niveau) wordt beheerd, dringt zich op...

Dat zijn menselijke drama's meneer.

Daarbij komt nog eens dat er wel eens oude rekeningen kunnen worden vereffend aan de CD&V-top. Denken we aan een Van Den Brande, een Van Rompuyy, etc... Zij willen nu misschien wel afrekenen met een Eyskens, een Martens, mensen die zich profileerden en profileren als Belgisch. De eersten zullen zich nu zeer Vlaams profileren om oude rekeningen te vereffenden met de laatsten. Men kan dan ook spreken van een "Vlaamse Groep" en een "Belgische Groep" die beiden strijden om de macht in de CD&V.

De N-VA wordt door de Vlaamse Groep zeer handig, en maar al te graag, gebruikt hiervoor. Het is voor de N-VA trouwens ook een enorme winstkans als de "Vlaamse groep" het in de CD&V haalt. Nieuwe verkiezingen zouden trouwens alles nog meer blokkeren. Afgaande op peilingen zouden er nog meer separatisten in de regering komen. Tijd om te splitsen me dunkt, er is geen plan B, er is geen alternatief meer, het is gedaan.

C'est la lutte finale, c'est fini...

Dat de Vlaamse geschiedenis bestaat uit legendes, daar bestaat geen twijfel over. Vlaanderen is niet wat volks-nationalistische politici van het VB en de NSA (minder bekend) ons willen voorhouden. Dat Vlaanderen is een sprookje, en de franstaligen zijn steevast de wolf. Toen de Vlamingen in 1302 de guldensporenslag wonnen, was dat geen glorieuze overwinning van het Vlaamse boerenvolk, zoals flaminganten ons proberen voor te houden. Nee, het was een toevallige coalitie van primitieve boeren die zich groter achtten dan de Fransen. Uiteraard hadden de Fransen zich hierop verkeken - de grote kracht van de Vlamingen bestond hem namelijk enkel in hun hoeveelheid en het terrein (u begrijpt dat putten niet zo handig zijn om met paarden door te crossen). En die hoeveelheid, is dan ook een van de enige belangrijke zaken aan die slag die de geschiedenis is in gegaan: het was een van de grootste veldslagen in die tijd. Een ander belangrijk feit, is dat de Fransen in 200 jaar ongeslagen waren, en dat nu voor de eerste keer wel waren. Dat dat door Vlaamse boeren was, is eerder een bijkomend detail, dat door de romantici eindeloos vergroot is, tot die boeren uiteindelijk heuse ridders en helden waren. Bij die romantische voorstelling vergeten de patriotten er echter steeds bij te vertellen dat enkele jaren later, de Vlamingen op hun beurt door de Fransen in de pan werden gehakt.De historische eenheid van Vlaanderen - die ze al zouden vormen van in de Middeleeuwen - is ook niet veel meer dan een fabeltje. Vlaanderen liep van de kust tot de Schelde. Een Limburger is dus geen Vlaming, als je dat principe volgt. En zo zijn er nog vele voorbeelden. Maar het punt is: een volks-nationalistisch Vlaanderen à la 'Volk wordt staat!' is dus een fabeltje.

Wat geen fabeltje is, is een rationeel, economisch Vlaanderen. In de beginjaren van België, waren de Vlamingen duidelijk onderdanig aan de Walen (dat vergeten de nationalisten vaak ook te vermelden), om de eenvoudige reden dat ze niet anders konden. Politiek waren de Walen machtiger, en ze beheerden de schatkist. Wallonië was ver geïndustrialiseerd, en er woonden machtige en kapitaalkrachtige industriëlen - die uiteraard macht wilden. De Vlamingen kon het allemaal niet veel schelen. Ze waren beter af onder de Walen dan onder de Fransen, en dus waren de eenvoudige boeren gelukkig. Zolang ze uit de buurt bleven van 'den Frans' was het goed. Zowel Vlaming als Waal, was Belgisch-nationalistisch (de guldensporenslagmythe was toen een typisch belgische mythe, en ook de 'moed der vlamingen' die door Caesar werd beschreven was een graag gehoorde legende [want met zijn 'dapper' bedoelde Caesar in feite: ordinair, vulgair, barbaars]). In de WOI, het interbellum en WOII - had de Vlaming een nieuwe vijand: 'Den Duits'. Die vrees bleef er goed in zitten. Ondertussen (ook al voor WOII) was er een Vlaamse beweging aan het groeien. Na de oorlog, werden vlamingen op sneltempo rijker, terwijl de Waalse fabrieken en mijnen het minder begonnen te doen. De Vlamingen wilden ook politieke macht, net als de Walen. En het schoentje begon te wringen. In een steeds sneller tempo liepen de spanningen, zowel financieel (ondertussen werden de Walen, door hun socialistische ingesteldheid en de machtige vakbonden, snel bankroet, en hadden ze Vlaamse steun nodig: de rollen waren omgedraaid) als politiek (de Walen wilden hun macht behouden, deels ook om hun inkomsten veilig te stellen, terwijl de Vlamingen net méér macht willen, de enorme geldstroom dichtdraaien en sommigen zelfs onafhankelijk worden). En uiteindelijk zijn we geëindigd in de situatie zoals die er vandaag voor staat: muurvast. België gaat ten onder aan zijn verdeeldheid. Vlaanderen gaat ten onder aan de hebzucht van de Walen (de Vlamingen moeten telkens opnieuw bijspringen in zowel de federale als de waalse kas, terwijl de waalse socialisten steeds maar cadeaus blijven uitdelen). De Vlaamse economie lijdt onder de Walen en onder België. En dat is de basis van het rationele flamingantisme. Het opkrikken van de Vlaamse economie, door zich te ontdoen van de blok aan het been die de Walen - met dank aan de PS en de té machtige vakbonden - zijn geworden. En dat is ook de reden dat ik mezelf radicaal tegen een fusie met Nederland - zoals Wilders die voorstelt - opstel: dan doen we gewoon hetzelfde, zoals datgene waar we nu vanafwillen met Wallonië: twee verschillende culturen proberen te verenigen. En met de staatshervorming, komen we willens nillens uit bij de huidige politieke 'impasse', zoals Leterme dat zo mooi beschreef.

Kennelijk is onze leeuw zijn tanden verloren en zijn zijn klauwen bot geworden. Tenminste als je onder de leeuwen CD&V bestaat. De partij beleeft moeilijke tijden, op deze 11e juli. Ze komen in de problemen bij inname van hun standpunten. Waar ze voorheen steeds konden afgaan op wat het volk zei, en dan dat standpunt innemen om goed te scoren, lukt dat nu moeilijker. Want het volk is zich in politiek gaan interesseren. Het volk volgt de nieuwe regering, en het volk straft de populistische partijen die uiteindelijk toch doen waar ze zin in hebben, af. En voor dat dilemma staat CD&V nu. Volgen ze hun programma, en hun keiharde taal van voor de verkiezingen, of doen ze waar ze al zo lang zin in hebben: hun staart intrekken, braafjes "ja" knikken tegen de Walen, en zoveel mogelijk poen scheppen uit hun regering - met het risico te worden afgestraft? Ik wacht met spanning af. Gelukkig is er nog De Wever, die wat druk zet op zijn kartelpartner. Want in tegenstelling tot CD&V, is NV'A wel degelijk geen fake-vlaams. Ze bevindt zich ergens tussen rationeel en volksnationalisme.

Over kartels gesproken: de VTR meldde vandaag dat kartels ongeloofwaardig overkomen. Weerom een bevestiging van één van de punten van LDD: kartels zijn kunstmatige constructies, zijn kiezersbedrog. Ook het volk vindt dit. Gaan ze ons nu weer populisme verwijten? Het mag duidelijk wezen dat ons standpunt toevallig ook dat van het volk is - wij zijn een partij voor en door het volk.

Voor VlaamsProgressieven-senator Geert Lambert is dit voorstel compleet onaanvaardbaar: “Dit betekent dat Vlaanderen zijn staatshervorming bijzonder duur afkoopt. Met om en bij de 220.000 Vlamingen die dagelijks naar Brussel pendelen zou dit een enorme kapitaalsinbreng betekenen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.” Vanzelfsprekend mag Brussel gecompenseerd worden voor de bijzondere taken en lasten die het als hoofdstad op zich neemt. Ook in de Octopus I-voorstellen zijn er extra financiële middelen voorzien voor Brussel en (bijkomend) voor haar openbaar vervoer. Voor Lambert kan het echter niet dubbel op zijn: én extra middelen omdat Brussel veel pendelaars moet opvangen én de personenbelastingen innen op basis van de plaats van tewerkstelling is simpelweg onaanvaardbaar.

De Vlaamse Regionale Indicatoren wezen reeds uit dat het BBP in Vlaanderen per inwoner van 29.700 euro tot 32.400 euro (uitgedrukt in koopkrachtpariteiten) stijgt wanneer men de woonplaats als factor neemt. “Wanneer we nu de plaats van tewerkstelling als sleutel hanteren, verarmen we Vlaanderen alleen al door het feit dat we onze eigen administratie voornamelijk in Brussel hebben gehuisvest”, stelt Lambert.

Deze voorstellen van financieringswet zullen dan ook een pervers gevolg hebben: “Niet alleen zal een dergelijke formule Vlaanderen verarmen, maar het zal haar bovendien financieel dwingen om langzaam uit Brussel weg te trekken.” Het is bijgevolg bijna misdadig om via dergelijke financieringsvoorstellen een onbenullige staatshervorming af te kopen.

Ondertussen ben je zowat een 6-tal maanden collega-senator. Ik ken je al een tijdje, nog van toen je woordvoerder was bij Hugo Schiltz en in Brugge een coming man van de Volksunie. Je koos om in de journalistiek te stappen, maar de politiek liet je nooit los. Begrijpelijk, politiek is ook bijzonder boeiend: de samenleving vorm geven, er zijn minder leuke dingen in de wereld, tenminste als je het goed meent.

Nu je zelf aan politiek doet, merk je wel eens hoe hard het er vaak aan toe gaat. “Homo homini lupus” schreven de Romeinen en het geldt vandaag de dag nog steeds, zeker tussen politici onderling en tussen politici en pers. Enkele weken geleden schreef je een vrije tribune waarin je je beklag deed over de manier waarop men Leterme volgens jou aanpakt. Ik was het er eerlijk gezegd echt niet mee eens en schreef een reactie, die om één of andere reden niet gepubliceerd geraakte.

Je voorstel om een persstop in te voeren, vind ik er echter echt over. Je zou waarschijnlijk moord en brand geschreeuwd hebben toen er iemand in 2005, bij de toenmalige BHV-onderhandelingen, had durven schrijven dat de pers maar eens een weekje aan zelfcensuur moest doen. De pers moet vrij zijn. Jij zou daar, meer dan wie ook, moeten voor strijden. Was dat niet één van de opmerkingen die je had toen Filip van België je een jaar geleden hard aanviel?

Natuurlijk vind ik dat onderhandelingen serieus en sereen moeten kunnen verlopen. Maar wie moet daarvoor zorgen? De onderhandelaars en… jawel, de leider van die onderhandelingen, de eerste minister dus. Ofwel wil men een akkoord en dan blijft men discreet, ofwel wil men het niet en dan zal men wel lekken. Mag ik eens raden: men wil geen akkoord want dat komt niemand goed uit. Men wil immers geen beleid voeren, maar men wil verkiezingen winnen. Waarom? God, dat is men vergeten, als men de verkiezingen maar wint.

Beste Pol,

Een stilzwijgende pers is wel het laatste wat we nodig hebben. We hebben nood aan een kritische pers, die durft analyseren, durft onderzoeken en durft denken. We hebben geen nood aan een pers die zelf politiekertje wil spelen. Dus hebben we ook geen nood aan een pers die een week niets onderzoekt om de politiek de kans te geven te zwijgen. Daarvoor heb je moedige politici nodig en ik vrees dat deze straks niet rond tafel zitten. Moedig, niet om onaanvaardbare akkoorden te bereiken, moedig omdat ze willen vooruitdenken en durven hun nek uitsteken. Door bijvoorbeeld echt eens te onderhandelen over wat we als Vlamingen en Walen nog samen willen doen.

Wij hebben het met de VlaamsProgressieven gedaan en hebben ons voorstel op het net gezet, zelfs in het Frans. Ik ben er vorige week nog over gaan spreken bij de PS-afdeling van Moureaux. Neen, men heeft me er geen applaus gegeven, maar ik werd ook niet buitengedragen. Misschien moeten jullie dat ook eens proberen, met of zonder pers, maar met gezond verstand en een beetje goed bestuur. Al was het maar een beetje. Dat zou al veel helpen. En dan moet de pers verder niet zwijgen.

Groeten,
Geert

PS: En nu lees ik ook nog, Pol, dat je wil dat prins Filip wat vaker in de Senaat zou aanwezig zijn. Ik neem aan dat je het cynisch bedoelde. Je kunt het toch echt niet menen dat iemand die helemaal geen enkele democratische legitimiteit heeft wat vaker in een parlement zou moeten zitten?! Ik deel wel je mening dat Filip ook best uit China wegblijft, net zoals ik van oordeel ben dat hij (net zoals zijn zus en broer trouwens) best uit de Senaat zou wegblijven, tenzij hij zich misschien verkiesbaar zou stellen...

Sommigen - om Didier Reynders niet te noemen - laten maar al te graag uitschijnen dat er toen een akkoord op tafel lag, ware het niet dat Spirit uiteindelijk stokken in de wielen stak. Dat wordt me dezer dagen bij CD&V niet in dank afgenomen, al was het maar omdat zij vandaag hun handen moeten vuilmaken. Ze hadden uiteraard liever toegekeken, om daarna als Vlaamse maagd met scherp te kunnen schieten (een comfortabele positie die enkel het VB tot in de eeuwigheid gegund wordt).

De waarheid is dat er in de verste verte nog geen akkoord in zicht was. Toen bleek dat er keer op keer werd ingegaan op de eisen van het FDF, maar mijn bezwaren evenzoveel keer van tafel geveegd werden, ben ik opgestapt. Pas nadat ik de onderhandelingstafel verliet beseften de overblijvers dat de stemmen van Spirit nodig waren voor een dubbele meerderheid.

In de komende weken zal duidelijk worden of Leterme met zijn vijf minuten politieke moed verder geraakt dan Verhofstadt.

Is het aantal separatisten dan zo ontstellend snel gestegen? Gelooft geen enkele Vlaming nog in de natie België? Nee, hoor, stelt diezelfde voorpagina in al even vette letters:

Meer zelfs: er zijn nog altijd meer belgicisten (11,4 %) dan flagrante flaminganten (9 %). Enkel wanneer het over het 'geprefereerde bestuursniveau' gaat, scoort Vlaanderen voor het eerst beter dan het federale niveau. Je hoort mij niet zeggen dat dat geen voorpagina waard is, maar hysterische titels zijn nergens voor nodig.

Wie de moeite neemt niet enkel de voorpagina van De Standaard maar ook het onderzoek van Marc Swyngedouw en Nathalie Rink zelf te lezen, leest onder andere:

Schattingen van hen die de splitsing van België willen én dit tegelijkertijd belangrijk vinden situeren zich tussen minimaal 2% en maximaal 7%. Een redelijke tussenliggende waarde lijkt 3,9% van het Vlaamse electoraat te zijn, een gelijkaardig cijfer als bij de verkiezingen van 1991!

Dat is wat anders dan de apocalyptische koppen van een onverantwoord interessante krant. De titel van het artikel in de binnenpagina's — zeg maar de eigenlijke berichtgeving — is heel wat realistischer: "Geen splitsing, wel staatshervorming", net als het artikel zelf. De discrepantie tussen de krantenkop en al wat volgt is dan ook behoorlijk groot.

De hoofdconclusie van de wetenschappers:

Niets wijst erop dat 2007 een uitzonderlijke meting is en niets wijst op een sterke radicalisering van de eis tot Vlaams onafhankelijkheid. De indruk van een zeer sterke mate van continuïteit met het verleden steekt eerder de kop op.

Er is dan ook geen echte democratische legitimiteit voor een eenzijdig beleid in de richting van een splitsing van België.

Laat De Standaard zo nog een tijdje doorgaan en we lezen koppen als "Vlaming verliest geloof in krant". Onterecht zou het niet zijn.

De Senaat is de laatste jaren, sinds de eerste grote hervorming ervan, niet de meest dynamische instelling gebleken. Niettemin blijft het nog altijd een tak van de wetgevende macht. En een niet onbelangrijke bovendien. In zijn zoektocht naar een nieuwe opdracht wordt de Senaat bij uitstek het niveau waar de gemeenschappen elkaar kunnen ontmoeten of waarin veeleer delicate aangelegenheden aan bod kunnen komen. Dat is toch de theorie.

De laatste maanden moeten wij hoe langer hoe vaker vaststellen dat bepaalde zaken niet meer aan bod mogen komen. Neem nu de discussie over de dotatie aan het koningshuis. Zelfs de grootste voorstanders van royalty zullen aanvaarden dat de verloning van het koningshuis een onderwerp van discussie kan zijn. Uiteindelijk wordt de koninklijke familie toch met belastinggeld gefinancierd, zodat enige transparantie ook op zijn plaats is. Nadat daarover in de hoge vergadering een vraag werd gesteld aan premier Leterme speelde die handig de bal terug naar het parlement: "Wat betreft een eventuele wijziging van de wet van 7 mei 2000 over de dotatie aan de koningskinderen komt het aan de wetgever toe te oordelen of dat wenselijk is. In dat verband wil ik eraan herinneren dat de Senaat op 18 oktober 2001 heeft beslist om in de commissie voor de Financiën en voor de Economische Aangelegenheden een werkgroep op te richten belast met de voorbereiding van een voorstel over de dotaties ten gunste van de leden van de koninklijke familie." Daarop dienden we dadelijk de vraag in om die werkgroep opnieuw op te starten. Vruchteloos. Keer op keer op keer dringen we aan op de samenstelling ervan, maar telkens worden we afgewimpeld. Men zal er ons wel eens op antwoorden, waarmee men waarschijnlijk stilletjes hoopt dat er geen verder gevolg nodig zal zijn. Hoewel een koninklijke dotatie voor ons geen delicate zaak is, blijkt het voor de huidige meerderheid toch nog veeleer tot de taboesfeer te behoren.

Maar zelfs naar het standpunt van sommige coalitiepartijen kan niet meer gevraagd worden. Toen vorige week het belangenconflict over de inspectie over het basisonderwijs in faciliteitengemeenten ter sprake kwam, werden amendementen van de oppositie eenvoudigweg niet ter stemming gebracht. Kort uitgelegd: Vlaanderen betaalt - terecht - het basisonderwijs in de faciliteitengemeenten, ook dat in het Frans. Al decennia is er een betwisting over wie die scholen nu eigenlijk mag inspecteren. Niet onbelangrijk, omdat zoiets verbonden is met het leerplan en zelfs met de aanstelling van de onderwijzers. Nu men er maar niet in slaagt daarvoor een oplossing te vinden, stemde (op mede-initiatief van CD&V-N-VA) de bevoegde commissie van het Vlaams Parlement enkele maanden geleden een decreet om dat probleem op te lossen. Dadelijk volgde een belangenconflict van het Franse Gemeenschapsparlement, waardoor de discussie in de Senaat terechtkwam. In hun ijver vooral geen communautaire moeilijkheden te moeten oplossen, durfden diezelfde CD&V en N-VA in de Senaat echter niet resoluut stellen dat het Vlaams Parlement geenszins buiten zijn bevoegdheid was getreden, wat de stelling van ons amendement was. Vlaamse leeuwen in het Vlaamse Parlement worden blijkbaar plots papieren tijgers op het federale niveau. Dat men geen kleur wil bekennen is jammer, maar het blijft hun recht. Dat men echter alle regels verkracht om de oppositie het recht te ontnemen om voorstellen te amenderen is meer dan een brug te ver.

Dat in België de democratie van de Wetstraat weer naar de partijhoofdkwartieren verplaatst is, is niet nieuw, maar het blijft betreurenswaardig. Dat men in zijn ijver om 'goed bestuur' te lanceren een Kamerzitting afgelast, dat men zelfs nieuwe sloten steekt, dat men voorstellen niet agendeert en dat men het amenderingsrecht onderuithaalt, is veeleer beangstigend. Links en rechts loopt er in een gemeente wel nog een potentaatje rond die denkt dat hij als burgemeester almachtig is. Blijkbaar willen de vazallen van de 16 nu ook in de Wetstraat zo'n regime installeren. In een democratie mag iedereen, ook de oppositie, vrij voorstellen lanceren en ter stemming brengen. Als de regeringspartijen het er niet mee eens zijn, kunnen ze altijd tegenstemmen. In een dictatuur heeft de oppositie dat recht niet. In een dictatuur leven we hier gelukkig nog niet, maar het is wel ongehoord dat de regeringspartijen bij gebrek aan inhoudelijke argumenten de reglementen aan hun laars lappen om toch maar hun zin te kunnen blijven doen.

Geert Lambert en Myriam Vanlerberghe

Dit opiniestuk verscheen vandaag in de krant De Morgen.

“De spelletjes van Leterme beginnen wat op balletje-balletje te lijken, het spel waarbij een vingervlugge oplichter drie bekers onophoudelijk verschuift, tot niemand nog weet onder welke beker het balletje zit,” stelt senator Geert Lambert (VlaamsProgressieven) vast: “het kartel CD&V-N-VA schakelt zo snel tussen onderhandelen, stemmen en vertragen dat men er duizelig van wordt.”

Maar niet alleen de agendering en verwijzing naar de Raad van State van BHV wordt gestemd als een dief in de nacht, ook de tweede ronde van de staatshervorming zal – als die er ooit komt – voorgesteld worden op een ogenblik dat zo weinig mogelijk mensen voor hun tv zitten. “In hartje zomer is politiek zowat het laatste waar de gemiddelde Vlaming mee bezig is. Leterme wist bij het prikken van die datum blijkbaar al dat er aan de meet geen prijzen te verdelen zullen zijn.”

Lambert roept Leterme op om eindelijk zijn rol als premier op te nemen en zijn verkiezingsslogan gestand te doen. “Als deze regering zo verder gaat, dan mogen we stilaan beginnen concluderen dat Leterme het slechtste bestuur ooit pleegt. Er is nu bijna een jaar verloren, het wordt tijd dat men eraan begint.”

Leterme moet stoppen met zich te verschuilen achter de bijzonder holle retoriek dat hij “keihard werkt aan goede oplossingen voor de mensen”. Nu hij opnieuw wat tijd gekocht heeft voor zijn regering moet de eerste minister eindelijk beginnen met de inhoudelijke onderhandelingen. Zelf een voorstel op tafel leggen vergt inderdaad enige politieke moed, maar dat behoort tot het takenpakket van een premier: vooruitzien en minstens oplossingen zoeken voor problemen die zich stellen.

“Vannacht kreeg Leterme een verlenging van zijn interimjob tot 15 juli. Deze verlenging kan enkel te danken zijn aan de krapte op de arbeidsmarkt en geenszins aan zijn leiderskwaliteiten. Een vaste benoeming zit er zeker niet in.”

En nu doe ik dus zelf aan politiek, al 24 jaar lang. En voor het eerst begin ik er soms van te balen. Waarom? Omdat ik zelf niet meer begrijp waarover het nu eigenlijk nog gaat. En nochtans ken ik wel het probleem B-H-V, voor sommigen ben ik er zelfs de oorzaak van dat het nog steeds de agenda beheerst. Maar wat ik niet begrijp, is hoe nochtans verstandige mensen als Leterme en De Wever hun kiezers blijven voorliegen. En wat ik nog minder begrijp: dat ze het nog verkocht krijgen ook.

Even dacht ik dat er licht scheen in de duisternis want verkondigde Yves Leterme deze week niet dat een oplossing toch wat meer vergde dan vijf minuten politieke moed? Wat hij al weet sinds 2005, wil hij nu eindelijk ook eens gezegd hebben: we zullen er moeten over onderhandelen. Welnu: net dat hebben we in 2005 geprobeerd, maar omdat het toen enkel daarover ging, kon er geen akkoord bereikt worden. Je kunt nu eenmaal geen deal sluiten over één enkel iets waarover men al maanden zegt dat er geen deal over kan gesloten worden. Daarom werd het probleem uitgesteld tot na de verkiezingen van juni 2007. Niet omdat we de hete aardappel voor ons uit wilden schuiven, wel omdat na verkiezingen een volledig regeerakkoord moest gesloten worden En daarin zou wel een compromis kunnen gemaakt worden, eervol voor iedereen, werkbaar voor iedereen en conflictoplossend. En dan zou er kunnen geregeerd worden.

Maar blijkbaar vonden CD&V en N-VA het niet nodig om te praten over iets wat ze zelf mee tot het grootste Belgisch politieke thema van de 21ste eeuw promoveerden. We zijn bijna een jaar ver… en nu smeekt Leterme om 120 dagen extra. Om wat te doen? Om er dan nog eens zoveel te vragen zodat hij als Vlaamse maagd de verkiezingen van mei 2009 zou kunnen ingaan?? God beware ons daarvoor!

Dat men nu eindelijk eens een echt regeerakkoord onderhandelt hé. Dat men eens afspreekt wat men zal doen met de koopkracht, het migratiebeleid, de pensioenen en vergrijzing, of men nu al dan niet de kerncentrales zal openhouden en waar de schaarse budgettaire ruimte zal worden aan toegekend. En dat men daarbij – in een grote macedoine van oplossingen – ook B-H-V regelt. De koop kan er dan in bestaan dat men de PS of MR iets geeft waar ze wel belang aan hechten, veel meer dan aan die paar fransdolle burgemeesters. Het zal geen schoon kindje zijn, ik weet het, maar het zal er eindelijk wel zijn. En dan kan je beginnen regeren.

Ik wil zelfs een deal maken: voor zover geen zaken worden aanvaard die in zo’n compromis onaanvaardbaar zijn, wil ik de andere deals die je wel zult moeten sluiten door de vingers zien. Ik zal er zelfs over zwijgen (want de pers wil het blijkbaar toch allemaal niet meer horen) en noch N-VA, noch CD&V van verraad aan de “Vlaamse zaak” beschuldigen. Zolang het eerbaar blijft natuurlijk. Want dan pas zullen de borrelnootjes van een staatshervorming (en misschien nog ietsje meer?) gerealiseerd kunnen worden. Hopelijk beseft de N-VA ook deze zware verantwoordelijkheid: willen ze zaken realiseren en onaanvaardbare zaken tegenhouden, of willen ze alles gewoon tegenhouden en tegenwerken? Jongens, met alle respect, maar als maagd sterven maakt je nog geen martelaar.

Dus: hebben we een deal? Als jullie een eerbaar compromis over B-H-V aanvaarden, zal ik niet vitten over de details die je wel hebt toegegeven. Voor jullie zit er een gemakkelijke uitweg in, voor mezelf de luxe dat ik terug plezier zal vinden in aan politiek doen, in de maatschappij vorm geven. En dat ik dan eindelijk eens echt oppositie zal kunnen voeren tegen het non-beleid dat jullie ondertussen aan het voeren zijn over Afghanistan, kernenergie, justitie, begroting, artsenquota,…

Maar goed, niet alles is kommer en kwel voor Leterme. Hoewel hij er alles aan doet om de stemming over de splitsing van B-H-V uit te stellen en te blokkeren, er zelfs niet voor terugschrikt om het parlement in zijn hemd te laten zetten en de Franstaligen bijna smeekt om een nieuw belangenconflict, concludeert onze Wetstraatpers dat hij de druk op de Franstaligen opvoert. "CD&V is vast van plan om B-H-V volgende week te stemmen", horen we op de radio. Gelukkig voor Yves is de pers milder dan zijn kartelpartner, de oppositie of zowat iedereen die wel eens in de buurt van de Wetstraat komt. Leterme besluit: "We zijn bezig met de problemen van de mensen en er is geen regeringscrisis." Tout va très bien, madame la marquise.

België is sinds vandaag officieel een bananenrepubliek. De meerderheidspartijen beslisten deze ochtend dat het hen makkelijker zou uitkomen mocht het parlement deze week niet bijeenkomen. Dat is een hoogst originele oplossing voor een netelig probleem. De afgelopen weken hebben we gezien dat de meerderheid het over niets eens geraakt en dus nooit tot een beslissing komt. In dat licht kan er over nagedacht worden om het parlement dan maar gewoon af te schaffen, te beginnen met de Senaat.

Het parlement naar huis sturen als het de meerderheid goed uitkomt: tot voor kort leek het een praktijk die enkel werd toegepast in Centraal-Amerikaanse onstabiele regimes en tijdens staatsgrepen. De partijen die samen de regering-Leterme vormen overschrijden met deze daad de grenzen van het welvoeglijke. De particratie neemt het nu ook officieel over van de democratie.

Ik besluit uit deze trieste episode dat de impasse waarin België zich bevindt compleet is. De gewone communautaire onderhandelingen volstaan niet meer om dit land op de sporen te houden. De modelstaat België blijkt niets meer dan plaveisel op de weg naar de bestuurlijke hel en ‘goed bestuur’ is gereduceerd tot een loutere campagneslogan. De enige manier om dit land om te vormen tot een normaal functionerende democratie is een nieuwe staatsstructuur uit te tekenen op een wit blad papier. Ik hoop alleen dat er in die nieuwe structuur plaats is voor een functionerend parlement.

Het voorstel kent aan de federale overheid een substitutierecht toe wanneer een gewest of een gemeenschap zou nalaten te reageren op een ingebrekestelling van de Europese Commissie of in het geval van een definitieve beslissing van de enforcement branch van het Compliance Committee onder het Kyoto-Protocol (COP7).

• Anton Van Hooff, docent klassieke cultuurgeschiedenis Univesiteit Nijmegen

'Uit deze stelling spreekt een ouderwets koloniale houding ten opzichte van Vlaanderen, in de zin van: "Het is beter voor Vlaanderen als het bij Nederland komt, zodat het ons niveau bereikt." ... Ooit was er een groot verschil tussen het overwegende protestantse Nederland en katholieke Vlaanderen. De Vlamingen werden in België zelf overschaduwd door de Franstalige Walen: ze speelden een bescheiden, gehoorzame rol, wat later tot uiting kwam in de Vlaamse mentaliteit. Later in de jaren zestig en zeventig, keken meer Vlamingen op naar het seculiere en modernere Nederland. ... Dat is nu allemaal veranderd: de ontkerkelijk is in Vlaanderen even groot als in Nederland. ... Tergelijkertijd zijn we economisch en cultureel ook naar elkaar toegegroeid: ook in Leuven zie je een Blokker en Kruidvat.'

• Ruth Oldenziel, Amerika-deskundige en hoogleraar aan de Tech. Universiteit van Eindhoven

'Ik vind het helemaal niet zo'n rare gedachten, nu we binnen Europa enerzijds schaalvergroting en anderzijds regionalisering zien optreden. De nationale staten worden steeds zwakker en de nadruk komt steeds meer te liggen op taal, etniciteit en lokale identiteit. Binnen dat proces is het niet onlogisch dat Vlaanderen een politieke eenheid gaat vormen met Nederland, en Wallonië met Frankrijk. Groot-Brussel kan dan een belangrijke rol gaan spelen als het Washington D.C. van de Europese Unie. Mijn Vlaamse collega's zouden het Belgisch koningshuis graag inruilen voor het Nederlandse. De Belgische koning en de kroonprins spreken slecht Nederlands, zijn weinig modern en hebben zich nauwelijks ingespannen om het land tot een nationale eenheid te smeden!'

• James Kennedy, hoogleraar nieuwste geschiedenis aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

'Een dergelijke onderneming is een luchtkasteel. België is inmiddels al bijna twee eeuwen zelfstandig en toenmalige verschillen op politiek en bestuurlijk gebied zijn in de tussentijd niet echt verminderd. ... Maar ook als die politiek-bestuurlijke verschillen er niet waren, zie ik het nog niet zo snel gebeuren. Het zou ingaan tegen de heersende tendens van regionalisering binnen Europa. Bovendien zouden de Vlamingen niet willen dat de Nederlandsers de oude dominante rol van de Walen gaan vervullen, iets wat er wel inzet gezien de demografische verhoudingen.'

Bron

'Historisch Nieuwsblad' - oktober 2007

“L’Histoire se répète”, het was één van de favoriete zinnetjes van mijn moeder bij het bekijken van TV-journaals. Had ze nog geleefd, ze zou het nogmaals zeggen bij het aanhoren van de uitleg waarom de nieuwe regering toch ook aan Vlaamse zijde een meerderheid heeft.

Even uitleggen: de Kamer van Volksvertegenwoordigers telt 150 kamerleden, waarvan er 88 als Nederlandstalig geregistreerd staan. Dat is van belang als men bijzondere meerderheden moet behalen, want dan heb je minstens een meerderheid nodig in elke taalgroep. De huidige meerderheidspartijen beschikken aan Vlaamse zijde over 48 zitjes, tenminste voor zover de N-VA meegerekend wordt. Trek je hun volksvertegenwoordigers ervan af, strand je op 42 leden. Concreet betekent het dat de huidige nepregering niet eens de steun geniet van een meerderheid van de Vlaamse kamerleden. Dit is ongezien en compleet onaanvaardbaar. De Vlaamse politici van de meerderheid gaan hiermee volledig door de knieën door een regering te steunen die niet eens op de steun van 50% van de Vlamingen kan rekenen. Dat net het “Vlaams (sic) Kartel” deze situatie aanvaardt en zelfs creëerde, kan op het lijstje ‘kiezers bedriegen’ bijgeschreven worden.

Maar voor alles is een uitleg, dachten de Heren Schouppe en De Wever. Als we nu eens het volk wijsmaken dat er wél een meerderheid is: want de zes N-VA-kamerleden vinden blijkbaar van zichzelf dat je met hen compleet geen rekening moet houden. Ze zullen zich ook onthouden, dus zijn er – nog steeds volgens deze wijze heren – slechts 82 Vlaamse parlementsleden. En zo bekom je natuurlijk met slechts 42 Vlaamse volksvertegenwoordigers wel een meerderheid aan Vlaamse zijde, want de zes onthoudingen moet je niet meetellen. U leest het goed: de N-VA ging Vlaanderen niet laten ‘strikken’ maar ontneemt haar eigen kiezers wel dadelijk 6 Vlaamse volksvertegenwoordigers. Het is meer dan kiezersbedrog, het is kiezers bestelen.

Het doet me denken aan een periode uit onze vaderlandse geschiedenis waarin het er in onze contreien ook institutioneel spannend aan toeging. In het Verdrag van Chaumont beslisten de grote mogendheden om Napoleon verder te bevechten en om tussen Frankrijk en de Duitse bond een bufferstaat te installeren. Tijdens het Congres van Wenen voegden ze daarom de Zuidelijke Nederlanden bij de Verenigde Provinciën. Maar er bleken wel wat mankementen in de nieuwe grondwet te bestaan: zo kreeg het Zuiden met 3,4 miljoen inwoners maar evenveel vertegenwoordigers in de Tweede Kamer als het Noorden met een bevolking van 2 miljoen. En de bisschoppen in het Zuiden tekenden verzet aan tegen de afschaffing van het statuut van staatsgodsdienst voor het katholicisme. Die moeilijkheden zorgden ervoor dat slechts 527 van de 1604 zuidelijke notabelen de grondwet van dit Verenigd Koninkrijk der Nederlanden wilden goedkeuren.
Maar Willem I was creatief en besliste om ook de afwezigen en zij die tegenstemden omwille van de godsdienst bij de voorstemmers te rekenen. Door deze "arithmétique hollandaise" werd zijn grondwet goedgekeurd en kon Willem in september 1815 in Brussel de eed op de grondwet afleggen.

CD&V en N-VA haalden dus hun mosterd bij Willem I en zijn fameuze “arithmétique hollandaise”. Bart De Wever is een historicus, ik ben maar een simpele jurist. Volgens mijn wiskunde heb je 45 stemmen nodig om een meerderheid te hebben van 88 stemmen, maar met Hollandse rekenkunde zorg je ervoor dat 42 ook al meer dan de helft is van 88… en dat je daarmee een meerderheid van de bevolking te kakken zet en laat verstrikken, moet je er maar bijnemen.
Je zult het me willen vergeven, maar ik hou nu al mijn hart vast voor die tweede fase.

Wat me vooral stoort, is dat politici als Dehaene en Moureaux niet eens de moeite doen om een begin van invulling te geven aan art. 35 van de grondwet. Het is met dat artikel dat we België echt confederaal kunnen maken. Op die manier zouden we als Vlamingen en Walen ten gronde kunnen zeggen wat we daadwerkelijk samen willen en kunnen doen. De oefening die tot nu toe gebeurde, maakt dat we binnen enkele maanden opnieuw een crisette of erger krijgen. Of dat we na volgende federale verkiezingen opnieuw lang rond tafel zullen zitten om te debatteren over een zoveelste staatshervorming. Zowel Dehaene als Moureaux waren destijds betrokken bij de redactie van het fameuze art. 35, waarbij toen gesteld werd dat men in “een volgende fase” (waar hebben we dat nog gehoord) een invulling zou geven van die terreinen waar België bevoegd voor is. De rest zou aan de gemeenschappen en gewesten toekomen. Het zou de beste garantie zijn voor een zuivere en begrijpelijke staatsstructuur.

Het heeft dus weer niet mogen zijn. Vandaag blijft het bij wat morrelen in de marge. En CD&V–NV-A behoudt het volste vertrouwen in elkaar ondanks het grootste kiezersbedrog dat België ooit kende. Maar dat is dan minstens de verdienste van het mini-mini-akkoordje: het “Vlaams kartel”, zoals ze zichzelf noemden, kan de kiezer onmogelijk nogmaals zo zwaar beliegen. Vandaag gaat men openlijk onder de lat door. Noem me cynisch, maar dat was hetgeen ik al lang verwachtte.

Conclusie: Jammer, het is een gemiste kans en het blijft dus wachten op de tweede fase. Als het maar geen wachten op Godot wordt.

“Och ’t was maar om te lachen”, dat is zo goed als letterlijk wat Jean-Luc Dehaene en Herman Van Rompuy vertellen als het over de verkiezingsbeloftes van hun eigen partij gaat. Nochtans heb ik Jean-Luc niets, maar dan ook niets horen zeggen tijdens de kiescampagne. Te druk waarschijnlijk bij InBev. En Van Rompuy heb ik tijdens debatten nog veel straffere taal horen verkondigen. Maar ja: voor de verkiezingen mag je de kiezer dus volop bedriegen en beliegen.

Er komt dus geen staatshervorming die naam waardig. Neen, de politici die van zichzelf stelden dat ze van de vorige eeuw waren, zijn enkel wat in de marge aan het rommelen. Zo gaan we de Ikea-wet wat regionaliseren. Niettegenstaande we allemaal wel iets van Ikea in huis hebben, zal de regionalisering van de vestigingswet bitter weinig in uw dagelijks leven veranderen. En was dat nu net niet wat men ons beloofd had? Er zou en moest een staatshervorming komen die voor de mensen belangrijk was. En – eerlijk – ze hadden gelijk. Er kan in ons landje amper iets beslist worden of er zit wel wat communautaire spanning op. Jeugdsanctierecht, CO2-emissienormen, verkeersreglementering, geluidsnormen, werkloosheidscontrole, ziekteverzekering,… keer op keer zijn er diverse meningen.

In tegenstelling tot sommigen vind ik die diversiteit aan meningen geen probleem. In Vlaanderen pakken we bepaalde problemen toch ook anders aan dan in Nederland of Duitsland. Wat is het probleem met het feit dat politici bepaalde oplossingen voorstellen aan hun kiezers, daar het vertrouwen voor krijgen en dat dan ook zo willen uitvoeren? En wat is het probleem met het feit dat men in Vlaanderen of Wallonië bepaalde zaken anders wil aanpakken? Dat gebeurt toch ook in buurgemeenten waar de ene wel en de andere niet investeert in verkeersdrempels. Politiek is keuzes maken en – wat mij betreft – zo dicht mogelijk bij en samen met de bevolking. Het is de beste garantie dat beslissingen gedragen kunnen worden. En net daarom is onze staatshervorming een fundamenteel democratisch proces. En net daarom hadden we vandaag, zeker na een verkiezing die zo duidelijk communautair gekleurd was, echt werk moeten maken van een modernisering van de instellingen.

Wat echter overblijft is wat gemorrel in de marge. Een puntje hier en een komma daar. Het is ongehoord dat de overwinnaars van 10 juni daarvoor het land bijna al een jaar lang gijzelen. Om niets te doen. Tenzij dan natuurlijk om soldaten ten oorlog te laten trekken in Afghanistan.
Nog erger: diezelfde CD&V-N-VA zal ons dan nog voorhouden dat we straks wél veel lekkers op het bord zullen krijgen. Feit is dat men vandaag geen stap vooruit zet (misschien zelfs stappen achteruit) en enkel probeert alles wat te rekken tot juni 2009. En dan zal men opnieuw een kiescampagne voeren waaruit zal moeten blijken dat Vlaanderen echt nood heeft aan een sterke CD&V–N-VA. Want zij zullen hun maagdelijkheid behouden hebben door niet toe te geven aan de druk van Milquet en consoorten. Terwijl ze eigenlijk vandaag al lang hebben toegegeven dat er beter niet teveel zou gebeuren en men stoemelings zelfs bezig is de federale staat te versterken, verder weg van de bevolking dus.

Mag ik de campagnemakers voor CD&V–N-VA alvast een slogantip geven: “Pas op of we doen morgen een ongeluk”.

Al is dat gerucht ontkend door zijn woordvoerder Peter Poulussen.

Door de recente aanvoer van Sensoa-berichten en anderzijds dacht ik plots aan Je hep 't zo, de campagne van de Schorer Stichting en GGD Nederland. Heb ik nu een rare kronkel?

Inderdaad, je hebt 't zo. Plots ziek, en daar gaat de politieke agenda.

Benjamin

HELP! Ik snap het Vlaams nationalisme niet. Het laatste jaar is België in de ban van het separatisme van “de Vlamingen” en van het afwijzende non van “de Walen”. Twee termen die me al doen huiveren van voor ik ze hoor, maar tot daaraan toe. In dit artikel wil ik graag de Vlaamse gevoelens (en in het kort de Waalse) vanuit mijn standpunt belichten.

Eerst en vooral stoort het me, zoals ik zojuist al aanhaalde, dat er door bepaalde Vlaams Nationalisten steevast gesproken wordt over “de Vlamingen”. Deze term impliceert logisch gezien dat “de Vlamingen” één en ondeelbaar zijn. Die Vlaams Nationalisten beweren dus te spreken voor heel Vlaanderen en elke Vlaming, of althans die aanspraak eisen ze op. Uiteraard is dit een verstandige strategie die begrijpbaar is. Snappen doe ik hen echter niet en ermee akkoord gaan al zeker niet. Ik, als Vlaming, vind het onaanvaardbaar dat mensen in mijn naam een boodschap verkondigen waar ik niet achter sta. Een verdediging op dit argument is dat een meerderheid van de Vlamingen hier wel achter staat. Gepaster vind ik echter de terminologie: ‘mijn kiezers’ of indien niet in politieke context: ‘gelijkgestemden’. Wanneer je moet kiezen tussen twee termen kies je toch steeds de term die het dichtst aanleunt bij de feiten. Het komt neer op een kwestie van intellectuele eerlijkheid, naar Vlamingen toe, maar zeker ook naar Walen toe die op die manier minder geïntimideerd zullen zijn, en als gevolg daarvan misschien zelfs toegeeflijker zullen zijn.

Een tweede punt dat ik niet snap zijn de geldtransfers en hoe men zich zo kan opwinden aan een banaal thema. Opnieuw praat men graag over de Vlamingen als één en ondeelbaar. Opnieuw wens ik me graag te distantiëren van die groep. Eerst en vooral wil ik niet ontkennen dat er transfers zijn. Ik wil evenmin de grootte van die transfers betwisten. Sterker nog het maakt me niet uit hoe groot die transfers al dan niet zijn. Ik snap niet dat een mens zich zo hard kan opwinden aan een futiliteit als deze in een van de welvarendste landen ter wereld. Integendeel, er zouden als we echt eerlijk zijn met onszelf juist meer transfers moeten zijn, niet alleen naar “de Walen”, maar ook naar de Congolezen, de Puertoricanen en andere volkeren ter wereld. Als ik elke dag een boterham minder eet, zal ik het niet voelen. Als een congolees elke dag een portie minder rijst eet, zal hij het wel voelen. Ik wil allesbehalve een voorstander van een communistisch systeem zijn, integendeel. Ik wil enkel de absurditeit aantonen van het principe.
Vlaams Nationalisten hebben wel één belangrijk tegenargument waar ik kan inkomen. Namelijk dat de middelen ook efficiënt moeten worden beheerd. Maar dat is dan ook het enige punt waarin ik het hele Vlaams Nationalistische verhaal kan volgen. De vraag is in welke mate is er een efficient beleid.

Dat is dus volgens mij het belangrijkste argument pro Vlaanderen, let wel pro Vlaanderen binnen België, of op termijn Europa voor mijn part. Eerlijk gezegd maakt dat me weinig uit. Ik vind dat een bevoegdheid uitgeoefend moet worden op het niveau waar dit het meeste voordelen heeft. Mijn principe zou zijn: laat alle bevoegdheden zoals ze zijn, behalve wanneer ze manifest inefficiënt geregeld worden. Vlaanderen onafhankelijk als einddoel is een absurd gegeven op het vlak van efficiëntie. Uiteraard wil ik graag geloven dat op veel vlakken de schaalvoordelen te klein zijn om ze op Belgisch vlak uit te oefenen, maar wat is het verschil met het Vlaamse niveau. Een efficiëntere overheid misschien?

Dit is meteen ook mijn voornaamste argument tegen de Waalse houding. Dat ze geen rekening houdt met de noden van de verschillende gemeenschappen. De meeste Waalse politici lijken vaak halsstarrig vast te houden aan een inefficiënte staat uit vrees voor hun publieke opinie en het uiteenvallen van België. Het is echter tijd om boven die bezwaren uit te groeien. Maatregelen die in het voordeel zijn van beide gemeenschappen moeten aanvaard worden. Door het weigeren van redelijke eisen komt de eenheid van België, waar sommige Franstaligen graag mee schermen, zo sterker in het gedrang dan maatregelen te aanvaarden. Wanneer je ingaat op redelijke eisen veeg je ook de belangrijkste reden voor separatisme van tafel.

Zo komen we logischerwijs bij de uitbreiding van het Brusselse Gewest en de daaraan gelinkte kwestie van BHV. Eerst en vooral BHV. Op zich een uitermate simpel probleem, het Arbitragehof was namelijk duidelijk: BHV moét opgelost worden, anders kunnen er geen nieuwe verkiezingen georganiseerd worden. De manier waarop was echter niet duidelijk. Volgens mij hoeft dit niet op de Vlaams-Nationalistische manier: splitsen. Ik pleit voor een federale kieskring, die trouwens verder gaat dan die van Guy Verhofstadt. Ik pleit voor een federale kieskring voor de federale staat. Dit is een logisch gevolg van het federalisme. Op Vlaams niveau een Vlaamse kieskring, op federaal een federale. Ik snap niet waarom Vlaams-Nationlisten, zelfs vanuit hun eigen ideologie hiertegen zijn. (als er een zo vriendelijk wil zijn het me uit te leggen mag hij of zij). Waarom zo halsstarrig neen zeggen tegen een federale kieskring als het einddoel een Vlaamse staat is. Dit is volgens mij niet het terugschroeven van verwezenlijkingen. Het komt eerder neer op een coherent doorvoeren van het federaal en als je wil confederaal systeem. Bestaat de angst dat Vlamingen op Waalse partijen zouden gaan stemmen? Of de Franstaligen in de Vlaamse rand? Wat dan met de talrijke naar Wallonië uitgeweken Vlamingen?

Brussel dan. Ik weet niet wat het plan of het doel is van de regeringsonderhandelaars, maar vanaf het moment dat een stuk grondgebied van Vlaanderen afgestaan moet worden aan Brussel en vanaf het moment dat er één aspect van de rechten van Vlamingen in Brussel ingeleverd wordt is elke staatshervorming mijns inziens een verlies. Wanneer aan een van deze twee zaken geraakt wordt zeg ik volmondig NON tegen elke staatshervorming. In die zin opnieuw een vraag aan mogelijke Vlaams-Nationalistische lezers van dit stuk. Zijn jullie bereid ook maar iets in te leveren van Brussel in ruil voor een grondige staatshervorming. Indien dit het geval is ben ik beschaamd in uw plaats tegenover de Vlamingen in de Brusselse rand en in het Brussels hoofdstedelijk gewest. Ik weet niet in welke mate men zo’n compromis overweegt, maar veel liever geen staatshervorming dan zo’n staatshervorming.

Vervolgens het hele vlaggezwaai en het samenhorigheidsgevoel. Daar kan ik weinig zinnigs over zeggen. Ik vat het niet, ik snap het niet en ik zal het wellicht nooit snappen. Tenzij iemand het me wil uitleggen. Ik voel me geen Vlaming, geen Belg, geen Europeaan. Ik voel me als iemand die in de wereld leeft. Niet meer, noch minder. Uiteraard heb ik dat ook niet te snappen. Ik begrijp wel dat je die gevoelens kan hebben voor een vlag, een natie of wat dan ook en dat zoiets hevige emoties kan teweegbrengen bij mensen. Alleen ik maak er zelf geen deel van uit en zal het wellicht nooit worden. Ik erken wel dat Vlaanderen een geschiedenis, een verleden heeft. Met mooie en minder mooie kanten die allen een aspect zijn van wat ik ben. Maar het had evengoed anders kunnen zijn. Ik had evengoed als Waal geboren kunnen worden, of als Kameroener. Ik geloof niet in een voorbestemdheid van mezelf en dus al zeker niet van een volk. Ik geloof in de eerste plaats in individuen die een samenleving vormen en die hun individuele vrijheden ten volle moeten kunnen uitoefenen los van een afhankelijkheid van een groep. In die zin zou het me sterk verbazen moest ik ooit nog nationalistisch worden, omdat ik te sterk verknocht ben aan mijn eigenheid als persoon. Mijn eigenheid, waarbij ik niet in een hokje wil geduwd worden. Ik ben een samenraapsel van verschillende identiteitsaspecten, en wens dus niet vastgepind worden op mijn Vlaming zijn, wat een toevallige gebeurtenis is net als alle andere aspecten. Ik ben het geheel van dat alles. Ik ben dus meer en ik wens ook als meer beschouwd te worden, zo wil ik op zijn minst het recht hebben om een afwijkend standpunt te verkondigen. En heb ik het moeilijk met mensen die onder mijn naam dingen verkondigen waar ik niet achter sta.

In deze tijden van polarisatie en bondigheid dreigt dat aspect wel eens verloren te gaan, en dreigen we al te vaak te vervallen in zwart-wit denken, wat de nationalistische geesten ook kenmerkt. Al te vaak vervallen ze in een wij-zij denken waarbij vergeten wordt dat het niet om wij en zij draait, maar om concrete individuen die elk hun eigen belangen en willen hebben. En dat is volgens mij ook de essentiële zwakte van het denken in naties, ze staan nooit los van de andere. Ze hebben de andere nodig als vijandbeeld of tegenpool (hoe je wil) om zich te kunnen afzetten. Het nationalisme kan niet uitgaan louter van zichzelf en omdat de groep die het nationalisme op zichzelf al niet eenvormig is kan het ook nooit voor zichzelf als groep als geheel spreken. Waardoor er nieuwe anderen ontstaan binnen het nationalisme en je uiteindelijk uitkomt op een strikt individualisme waarbij iedereen wel aspecten zal delen, maar waarbij tezelfdertijd ook iedereen uniek zal zijn.

Indien er mensen zijn die het niet eens zijn met me na dit lange stuk of andere commentaren hebben graag, ik leer graag bij. Dus als ik de bal compleet missla of aangevuld moet worden, zeg me waar ik in de fout ga of juist niet ga.

“Dat moet u dan maar op zijn website lezen”, stelde Lisbeth Imbo vanmorgen tijdens ‘De ochtend’ op Radio 1. Ze beantwoordde daarmee de vraag die de Gazet van Antwerpen stelde: “Wat doet spirit in het Octopusoverleg?”, met nogmaals de allusie dat spirit niemand zou vertegenwoordigen.

Laat me dus nogmaals in de verdediging gaan: de spirit–kandidaten haalden bij de laatste verkiezingen best een behoorlijk resultaat. De parlementsleden gingen goed in stemmen vooruit en ook onze andere kandidaten scoorden goed. Maar ons kartel (en daar tekenen we mee verantwoordelijk voor) kwam slecht uit de verf en het kiessysteem (o.a. de plaatsen op de lijst) ontnam ons alle kamerleden. Spirit haalde echter nog steeds twee verkozenen in het federaal parlement. Dat is meer dan N-VA in 2003 behaalde, maar toen stelde -terecht - niemand vragen bij het feit dat N-VA wel in het communautaire Forum werd opgenomen.

Bovendien heeft spirit in de regionale parlementen liefst 9 mandatarissen, wat nog niet zo slecht is voor een dode mus. Meer dan voldoende dus om volop te kunnen meewerken aan een Octopusoverleg dat, althans wat spirit betreft, de bedoeling heeft de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap te versterken.

Spirit is de enige progressieve partij met Vlaamse wortels. En net dat maakt ons zo noodzakelijk tijdens dat Octopusoverleg. Als een van de weinige politieke partijen heeft spirit een zeer werkbaar model uitgetekend om uit de politieke impasse te komen. Wij deden wel ons huiswerk en vulden het fameuze artikel 35 van de Grondwet in.

Het is een blauwdruk van hoe ons confederaal model er straks zou kunnen uitzien, met vooral klare afspraken over wat we best nog gezamenlijk doen en wat we in het belang van beide gemeenschappen beter afzonderlijk beheren. Het zou vertrouwenwekkend kunnen zijn voor Wallonië omdat we duidelijk maken dat we tussen de regio’s best nog solidariteit willen behouden, terwijl we misbruiken zullen tegengaan.

Ons model houdt rekening met structurele verschillen (industrialisatiegraad, leeftijd, historische ziektebeelden, ...) die er tussen beide landsdelen bestaan, maar geeft alle restbevoegdheden klaar en duidelijk aan de gemeenschappen. ‘Homogenere bevoegdheidspakketten’ kun je nauwelijks hebben. Het zou Vlaanderen en Wallonië in staat stellen eigen politieke keuzes te maken, terwijl België door de verscheidenheid aan kiesresultaten al jaren verlamd is.

Het is dus niet zo verwonderlijk dat een politieke partij die deze oefening maakte en die bovendien een historische erfenis draagt alles deed om mee aan tafel te zitten. Wij zijn het immers een beetje beu dat Vlaanderen constant afgeschilderd wordt als een in zichzelf gekeerde regio die op een bijzondere vadsige manier haar eigen centjes wil bewaken.

Spirit wil al langer een open Vlaanderen, waar diversiteit aan bod kan komen zonder de identiteit te onderdrukken. Want jammer genoeg hebben andere “vlaamsnationale” partijen ervoor gezorgd dat onze culturele elite (die overal ter wereld de Vlaamse identiteit uitdraagt) zich heeft afgekeerd van het “eigen volk”. Als enige partij in Vlaanderen wil spirit het progressieve verhaal verbinden met een verhaal van identiteit. Onze aanwezigheid kan het octopusverhaal alleen maar versterken.

In 2005 slaagde spirit erin om een catastrofale regeling voor het probleem B-H-V tegen te houden. In zijn eigen nota schrijft Verhofstadt vandaag zelfs dat zijn oplossing van destijds waarschijnlijk “te complex” was (‘niet goed’ zal hij nooit uit zijn pen krijgen). Net als vandaag vonden er in 2005 een pak mensen dat spirit aan die onderhandelingstafel niet nodig was... maar broodnodig. En ja, op onze website “Gemeenschap is leuker met twee” kunt u lezen waarom.

Een week of wat na de verkiezingen al, las ik in Knack een stukje van de hand van ik weet al niet meer wie, dat de zaken helder uiteenzette. Het was kiezen of delen.

Ofwel een staatshervorming, dus met tweederdemeerderheid, dus met socalisten en dus zonder socio-economisch rechts beleid. Ofwel toch een socio-economisch rechts beleid, maar dus zonder socialisten, dus zonder tweederdemeerderheid, en dus ook zonder staatshervorming. Een eenvoudige maar kristalheldere analyse, waarvan je je toch afvraagt of politici te dom of te bang waren om haar te begrijpen.

Een half jaar lang heb ik dat stuk steeds aangehaald in politieke discussies en niemand die er ooit iets tegenin kon brengen. Tot nu. De tsjeven doen het weer!

Na een half jaar onderhandelen zijn er in geslaagd om geen van beide mogelijkheden te realiseren. Dat had niemand durven dromen, zelfs ik niet.