*stryk over namnet Kenda på kartet*

Utanfor skin sola gjennom morgontåka, og alt blir halvt løynd og magisk av slik lysande skodde.
Då eg gjekk opp mot fotballbanen her nede i dag morges, steig det kvite lastebilar ut av solskodda. Ein stor ring av kvite lastebilar og trailarar sto parkert på grusbanen, med motorane i gong.
Monstertruckshow (eller Monster Truck Show som dei kallar det) klokka sju i kveld. Rett her nede. Han der fireåringen min i bolebuksene vil sikkert gjerne sjå menn gjere dumme ting med stygge bilar.

Eg lurer på om dei følte seg magiske der dei sto og røykte mellom trailarane sine. Dei sa ingenting. Det er kanskje ikkje så macho å seie høgt at ein kjenner seg som del av eit merkeleg eventyr, som har vakse fram i ein kvit trailerring i løpet av natta.

Eg har lenge tenkt at eg kunne legge små bitar får boka ut på blåggen, i tilfelle nokon var nysgjerrige. Men så syns eg ikkje slike tekstar passar å lese på skjerm. Her har eg funne fram eit heilt kapittel som kanskje er lite nok til at det går an å lese i blåggformat.

Kapittel 30

Den friske brisen frå havet strøymde gjennom tårnrommet. Alle fire vindu var opne, mot havet i nord, mot berget i syd, mot rikene i aust og i vest. Vindane frå verda utanfor leika med den lette, kvite silken som hang i opningane inn til henne. Leiken var tilfeldig og utan kjensler, silken var heilt overlatt til vinden sine innfall, men samstundes festa til innsida av desse murane, og ville aldri kunne la seg segle avstad på vindkastene.

Aila sat på sengekanten. Det kvite, glatte håret hennar hang laust nedover kvite, glatte skuldre og armar, og kjolen dei hadde valgt for henne i dag var av silke, like glatt og kvit og skinnande. Forsiktig hadde Gelgja vaska henne, skåre av henne alt hår på kroppen utan å ripe den kvite huden, halde handa hennar varleg mens ho steig ut av karet, tørka henne og smurt henne inn med duftande salver. Ho hadde børsta håret hennar til det var tørt, og kledd henne.

Gelgja snørt livet hennar, retta på kvar vesle rynke i kjoletøyet, trekt i stoffet, glatta med hendene. Heilt til Aila kunne sjå seg i den store spegelen. Gelgja trakk seg tilbake frå spegelbiletet, og Aila såg. Kvit og glatt og skinnande, hud og hår og silke. Plettfritt. Augene hennar likna mørke opningar i det smale, bleike ansiktet. Gelgja hadde teikna dei forsiktig opp med grått.

«Trur du han vil vere nøgd,» sa Aila mest utan stemme.

«Det er ingenting å sjå her som han ikkje vil vere nøgd med,» svara Gelgja.

Slik var det. Ingenting å sjå på henne som han ikkje ville vere nøgd med. Ingenting han ville kunne peike på og rase over. Ingenting. Men han ville aldri vere nøgd.

Dei korte, harde vingeslaga frå duene som sirkla rundt tårnet.

Vinden som lot silken henge, likegyldig, før den like likegyldig leika litt med den igjen.

Aila sat på sengekanten og visste ikkje om ho ville bli henta, eller om ho ikkje ville bli henta. Gelgja hadde ikkje høyrt noko i dag.

Tenestefolka til Tjølv hadde fortalt Gelgja at han hadde vore uroleg sidan dei fekk vite at far deira ville gifte seg på nytt. For to dagar sidan fortalte Gelgja henne at Tjølv hadde kasta noko i veggen så det knuste. Han hadde også ridd ut av palasset, og komme tilbake seint på kvelden. Aila trakk pusten langsomt og skjelvande ved tanken. Knuse noko og ri sin veg. Ho såg på hendene sine som kvilte i fanget. Smale, bleike hender, ingenting å sjå på dei som han ikkje ville vere nøgd med. Ikkje ei ujamn nagl, ikkje ei ripe i huden. Ho var bada, olja og kledd, og ho sat her og pusta og venta. Eller berre pusta. Ho visste ikkje. Men ho ville aldri løfte noko med desse hendene og kaste det. Aldri knuse noko med vilje.

Ein gong hadde ho mista eit glas i golvet.

Kong Jorol hadde snudd seg og sett på henne. Hendene hennar hadde mista all kraft under blikket hans, og glaset var glidd frå henne. Lyden kom langsomt til henne, på same måte som glaset hadde falle langsomt mot gulvet. Tusen små bitar glas rundt dei smale føtene hennar, og ho hadde blitt ståande og stirre på ein våt flekk på den eine sandalen. Ein flekk. Ho hadde knust noko, forårsaka noko, og stått midt mellom samankrøka tenarar som plukka glasbitar med raske fingre, og stirra på flekken på sandalen. Ho visste ikkje kva som var verst. At ho hadde forårsaka noko, eller at ho var ikkje plettfri. Mens ho sto der og stirra på sin eigen sandal hadde ho venta at faren skulle be om eit sverd. Ho høyrde stemma hans heilt tydeleg, ho høyrde at tenarane sprang og kom tilbake med sverdet, ho høyrde suset av den blotta klingen gjennom lufta mot hennar eigen hals. Pulsen i øyrene overdøyva alt. Men då ho såg opp hadde han gått ut av rommet.

Hjarta hennar kunne slutte å slå ein dag, men enn så lenge slo det. Enn så lenge sat ho her på sengekanten og pusta. Levande, på eit vis. Heile hennar kropp var redsle, men i hjarta hennar gøymde ho ei kjensle som ho mest aldri turde tenke på. Langt inne i hjarta hennar gøymde ho på eit hemmeleg hat mot far sin.

Ho tok det fram, som ein hemmeleg liten fugleunge, gøymd i ein bitteliten eske, svøpt i kvit silke, når ho var sikker på at ingen såg henne. Ho sat heilt, heilt stille og tenkte at ho opna eit løynd rom i hjarta, tok ut den vesle kassen, vikla av silken, lag for lag. Og der inne låg det sitrande, levande hatet. Eg hatar kong Jorol av Syrren, far min, som lot mor mi døy. Aila tenkte tanken heilt og tydeleg. Og så la ho den forsiktig tilbake i eska, vikla den inn i kvit silke igjen, og la den varsamt på plass i det vesle rommet i hjarta sitt, og turde ikkje tenke meir på det.

Resten av dagen ville ho vere redd for å bli oppdaga, redd for å bli henta, redd for at nokon skulle sjå eit glimt av kva ho hadde turd å tenke.

Disclaimer: Eg er ikkje ute etter ros, eigentleg. Så eg har lukka kommentarfeltet, så ingen skal føle seg forplikta.

Frå no av og ein månad fram er det fem sider om dagen. Tjuefem sider med halvanna linjeavstand i veka. Eg reiser nok til sommarhuset i løpet av veka.

Eg er her.

Me er heile, alt er vakkert.

Posttillegg: Mandag morgon. Eg har fulgt jentungen på skulen. Sola skin, me hadde vårjakker på. På veg inn i hagen henta eg avisa, den kjem før posten. Og på side tre var det bilete av ungane mine. Fireåringen i grått og blått til venstre, sjuåringen i svart til høgre. Bror min påstår det ikkje er folkeleg å gå i museumsparken på "tradisjonsleik"-arrangement av Mållaget. At det er litt sånn hatt og stokk. Ungane mine er i alle fall folkelege nok. Særleg han minste. Folkelegare enn dei heslige buksene skal du leite lenge etter.

Og dersom du skulle ha ungar, og skjønar at dei ikkje blir sterke eller lukkelege av å tilbringe barndommen foran ein skjerm, så er det berre å lære dei nokre leikar.

Interessant tema, særleg i Noreg, kor vår viktigaste kilde til vår imperialistiske gullalder (800-1000-talet) er skriven på 1200-talet, og samme verk (skrive av den kristne Snorre) er den viktigaste kjelda me har til før-kristen norrøn religion. Å forstå litteratur slik lagvis er ei kjent øving når ein skal nytte seg av historiske kjelder, og til dømes er Bibelen blitt skrella slik (det eine testamente skrive etter nokre av dei andre, og teologar og religionsvitarar har grubla mykje på kven som kan ha lese kven, og kva som er likt og ulikt i testamenta og kvifor).

Spennande tema, særleg for historikarar. Og her kjem altså forfattarane inn, fordi dei driv research og freister lage seg til truverdige fortidskoloritt.

I kommentarfeltet får fantasylitteraturen gjennomgå, og sidan eg skriv fantasyroman tar eg diskusjonen med heim til eigen blågg. For denne kritikken mot fantasylitteraturen rører ved noko av den samme kritikken ein like godt kan rette mot den såkalla generelle skjønnlitteraturen.

Ein av debattantane siterer Agnes Bøttcher på å ha skrive følgande i Vinduet:

"Vil man være litt slem, kan man si at mye av dagens fantasylitteratur i grunnen er forkledde historiske romaner, skrevet av late forfattere som vil snike seg unna det kjedelige arbeidet med research og det plagsomme kravet om historisk troverdighet, og i stedet plukker litt her og litt der, og hopper over ubehagelige historiske fakta som fattigdom, dårlig hygiene, og kvinneundertrykkelse."

Og får mellom anna til svar frå ein annan debattant:

"jeg er hjertens enig i beskrivelsen av at fantasylitteratur ofte er slapp og skaper en drømmeverden. Den bruker også ofte magiske elementer for å hoppe vekk fra historiemessige problemer. Det dukker alltid opp en trollmann.
Hvis jeg skulle legge fra meg min nuvundne modenhet et lite øyeblikk, så ville jeg kalle denne sjangeren for 'drit'."

Kritikken går her hovudsakleg ut på at fantasy er latmannsverk, der forfattaren slepp gjere skikkeleg research, og kan finne på noko trylletøys der handlinga ikkje heng i hop.
Er det nokon som driv lite research vil eg tru det er forfattarane av refleksive intrapsykologiske samtidsromanar.
Nettopp det å skrive om si eiga samtid gjer oss blinde for det feilaktige i det sjølvsagte, det forførerisk løgnaktige i det kjente og nære. Det er lett å stille for få spørsmål ved sin eigen kultur. Og likevel er det denne litteraturen som gjerne får æra av å nettopp vere bevisst og sjølvgranskande. Mens fantasylitteraturen altså blir ståande som ein feig og lat eskapisme frå den rå og nære røynda i eigen kulturkrins og samtid.

Og er det nokon som driv med trylletøys, må det då vere dei som driv mykje research og lagar historiske romanar, eller skjønnlitterære reportasjar frå andre delar av verda. Ein kan opptre direkte uærleg og tru på det sjølv, om ein trur ein skildrar ei verkeleg røyndom etter å ha budd på biblioteket eit år, eller i ein småby i Italia i tre månader.
Ein skildrar framleis si eiga førestilling om røynda, skapar ein logikk i det ein ser som ein formidlar vidare. Ein forklarar verda, gjev den forteljingar, truverdige narrativ, lagar seg ein fiktiv og subjektiv forståing.

Og for å skape god litteratur ut av det, må ein ta grep om denne subjektive røyndfiksjonen, og gje den form som kunst. Ein må ha ei byrjing, ei handling, ein må ha ein slutt, som kjent kan ein sjonglere med rekkefølgja, men ein kjem ikkje utanom at det fins reglar for kommunikasjon.

Reglane for språket og reglane for kommunikasjon kan leikast med og brytast, men det er også kommunikasjon.

Og etter å ha oppløyst røynda i kulturelle, interpsykiske og intrapsykiske delar, og laga ein sosialkontruksjonistisk graut av alt du trur og meiner, vil eg påstå dette:

Fantasy er ærleg fiksjon. Å skape truverdige forteljingar utan å lyge på seg at ein veit korleis det er fordi ein har budd der, eller veit korleis det heilt sikkert var fordi ein har skrive hovudfagsoppgåve om det, krev at ein er bevisst kva folk kan tru på. At ein nyttar seg av det kjente og det kulturelt truverdige. At ein leitar fram det magiske, som var truverdig før ein blei vaksen. At ein tør bruke dei magiske restane som fins i oss, anten me er religiøse eller ikkje, som vaksne. Ein må vere bevisst kva verkemiddel ein nyttar seg av, samstundes som ein må tørre å tru på lesaren sin medverknad.
Utan ein fantastisk lesar, ingen fantasy.

Nokre forfattarar lukkast i dette. Andre lukkast ikkje. Nokre lukkast delvis. Nokre bøker finn fram til mange magiske lesarar, andre bøker finn kan hende berre tre heilt fantastiske lesarar, nokre bøker burde ikkje vore utgjeve.

Eg har til gode å vite kva kategori eg vil hamne i for nokre få, eller for fleire. Men dei som meiner god fantasy er juks og latmannsverk for feige skribentar, burde prøve sjølv. Eg syns i alle fall dette er meir enn nok arbeid. To år til no, siste halvåret full tid. Deadline til sommaren. Hjelp (det er her eg forlater tankerekka, og gir meg over i engstelege og sjølvopptekne dealine-tankar).

Fantasy på sitt beste er ei krevande øving for både forfattar og lesar, men når ein løfter det realistiske og det magiske opp dit saman, har ein draumestoff som står seg mot einkvar historisk roman eller samtidsroman.

For å seie med Neil Gaiman: It's not the ideas, it's what you do with them that matters.

Og eg anbefaler å lese kva Agnes Bøttcher faktisk skriv om fantasy i Vinduet. Det er eit godt essay, og ho har betre greie på sjangeren enn meg.

Eg skriv ei bok på nynorsk. Det hender eg grip meg i å tenke "dette hadde vore enklare på bokmål". Men det hender også eg tenker "mi neste bok skal vere krim/samtidslitteratur/kort/uspanande/psykologisk erkjenningslitteratur/den store norske samlivsromanen (osb) for det er nok mykje enklare". Eg har kategorisert tanken "dette hadde vore enklare på bokmål" saman med dei andre "alt eg ikkje gjer nett no virkar faen meg enklare"-illusjonane.

Men ser det ut til at andre tek tanken om at "dette hadde vore enklare på bokmål" på alvor. Journalist og forfattar Brynjulf Jung Tjønn sitt farvel til nynorsken (Aftenposten 16.04.08 ) har vekt merksemd. Han syns valfridommen er svimlande og vil ikkje bruke nynorsken meir. Forfattar Aina Basso ser poenget, men held ut grunna personlege og politiske overtydingar. Journalist Anne V på Firdabloggen syns nynorsk er for komplisert å bruke i praksis, og gjer merksam på at det ikkje handlar om at bokmål står sterkare, men at nynorsken driv og gjer seg umogleg, og ho har debattert i avisene.
Eg undrast.

Det hender folk seier til meg at dei gjerne vil skrive nynorsk, men er redde for å skrive feil. Kan det vere så enkelt, også for Jung Tjønn og Anne V? Kan det vere redsla for grammatiske feilgrep som gjer valfridommen svimlande?
Hege Myklebust, leiaren i Noregs mållag, har tru på ei tydeleg og klår normering av nynorsken. Men ho skreiv også til meg (då eg klaga meg over korleis eg skulle få plass til mi stemme innan denne føreståande normeringa):

Avil - du skriv som du vil, det gjer du òg i dag, dels innanfor og dels utanfor det som er offisiell nynorsknorm.

Det er nettopp det eg gjer. Og det gjeld alle som skriv. Dei skriv som dei vil også på bokmål, anten dei skriv om å stjæle hester eller er meir eksperimentelle. Eg forstår journalistar som ønsker seg klåre normer, men eg forstår ikkje forfattarar som svimlar over valfridom. Me gjer faktisk akkurat som me vil, uansett.

Å leve med mangfald og valfridom gjer skribenten merksam på sitt eige ansvar for språket sitt på ein heilt annan måte enn om ein kan slå opp kvar tøddel og få eintydige svar.
Men fridommen og ansvaret er i mine auge det same uansett. Nokre språkbrukarar skal følge reglane, andre skal tøye dei. Journalistar, lærarar, elevar og lærebokforfattarar skal (hovudsakleg) følge reglane.

Nokre av oss skal ikkje leve opp til nokon norm, verken når det gjeld narrativ, innhald eller grammatikk. Me skal gjere det me vil og det som fungerer mellom oss og lesarane, og så kan alle andre blande seg utanom.

Mens eg har arbeidd med boka har eg gjort mange språklege val, og eg er enno ikkje ferdig. For me er ikkje komme til korrekturen, og det er vel då det vil vise seg om eg er innovativ, grei eller berre vrang.
Eg har endra språket frå å vere gammaldags og litt tungt (det var meininga at lesaren skulle få ei kjensle av å lese ei eldre bok, noko som ville gje det fantastiske universet autensitet) til å vere lettare og meir tilgjengeleg (det hjelper ikkje at ei bok er kul om ingen orkar lese ho). Eg held på enkelte ord som eg likar godt, som nok er "veldig nynorske", mens eg gruer meg forferdeleg til å endre fortelling til forteljing (eg førebur meg på å velge mine kjepphestar med omhu).

[sitronskrift] Og det fine med å skrive på eit målføre som berre eit forsvinnande mindretal av lesarane kjenner seg trygge på at dei kan skrive grammatisk riktig, er at dei fleste lesarane heller ikkje vil kunne knipe meg i å gjere feil. Så lenge eg gjer konsekvent feil. [/sitronskrift]

Poenget er vel ganske enkelt: Å skrive bok er å velge og å ha sjølvstendig ansvar for språk og fortelling, uansett målføre. Det kan virke enklare å skrive bokmål, men eg trur det er ein illusjon. Stemma di må du finne samma faen, og bokmålsordboka kjem ikkje til å gjere det for deg.

[usynleg skrift for redaktørar og mødre og forsørgande ektemenn] eg trur me er komme dit at eg må snike meg til nettbruk, eller så er det berre angsten min for ikkje å bli ferdig som blir projisert over på dei som ellers er involvert i prosessen [/usynleg skrift for redaktørar og mødre og forsørgande ektemenn]

Og så dukkar dei opp då, vanskane. For no veit eg til dømes kva som skal skje i dei neste kapitla, mykje er ferdig skrive og eg er nøgd. Men korleis kjem eg frå hit til dit utan nokon transport? Det som skjer er stort sett det samme kvar gong. Eg planlegg meg inn i ei rørsle, og så hender det noko eg ikkje hadde tenkt. Det vil seie, eg tenker det jo, eg kan ikkje påstå at eg er besatt av automatskrift. Men det skjer altså ting heile tida, som gjer at fortellinga køyrer av sporet. Slik går det utan regelbunden togkøyring etter planlagte rutetabellar. Avsporing og tull.

No går eg på biblioteket igjen, som altså truar med å lage seg trådlaust nettverk rett etter eg har oppdaga kor genialt det er å vere der utan.
A er på plass og B er på plass, og så får eg sjå då, om eg kjem meg til B utan at det blir ein transportetappe.

Eg har no omlag to månader på meg til å gjere ferdig like mykje tekst som eg har brukt eit halvt år på å gjere ferdig til no. Det seier seg sjølv at eg er litt stiv i ryggen og har lyst på sjokolade. Men også at alle midlar må bli tatt i bruk for å sikre at eg held tempoet oppe.

Sist veke våga eg meg på kafeskriving. Vågalt.
Kafeen var tom då eg kom klokka ti, og bortsett frå dei to ansatte som stilte seg midt i lokalet og diskuterte svært høglytt om dei skulle male colaskapet med kvit oljemaling og ta rekninga når dei ein dag ikkje trong colaskap lenger, eller om dei skulle leve med den glorete raudfargen, var det stilt.
Eg sat med ein heller keisam kaffelatte (eller var det cafe au lait - det fekk eg aldri heilt klarlagt, men den kosta 33 kroner og blei servert i glas, og med sugerøyr), og kikka ut over fjorden. Eg fann ingen stikkontakt, så laptop-en ga meg max to timar å prøve ut denne arbeidsformen. Heldigvis fann eg heller ingen trådlause nettverk, så eg slapp å forfølge trongen til å laiv-blågge om damer som planla hærverk mot Coca cola sin eigedom utfrå estetiske og ikkje politiske omsyn.

Eg fekk skrive eit kapittel. Det fungerte fint. Resten av veka sat eg her heime i stova, det var liksom nok med den eine modige handlingen.
Men om ein halv time opnar Folkebiblioteket i Kulturhuset for dagen, og eg har tenkt meg dit.
Dei har verken kaffe, utsikt eller høglytte damer, men eg har sterk tru på at dei har ein stikkontakt.

Så no pakkar eg laptop og notatbøker i sekken og drar på biblioteket. Ønsk meg lukke til.
Eg må berre ha ein kopp kaffe først. I kopp. Utan sugerøyr.

I dusjen måtte jeg flere ganger justere temperaturen på vannet. Varmere. Og varmere.

Etterpå var speilet en matt flate, og ansiktet mitt var en rød skygge.

I dag, tenkte jeg.
- I dag skal halsen min snøre seg sammen. I dag skal jeg få hovne lymfeknuter på hver side av halsen, rett under ørene.
I dag skal jeg ikke spise frokost.
I dag skal jeg ta på meg en varm genser i samme farge som øynene mine.

I dag skal jeg senke blikket sjenert mot tekoppen mens du snakker.
I dag skal jeg se opp, og du skal merke at blikket mitt er foruroligende, mettet med forventninger du ikke kan forsvare.

I dag skal jeg rekke fram hånden og røre ved deg.
Og du skal merke at jeg har feber.

Likevel ser det ikkje ut til at ulvar har fått nokon særleg romantisk plass i litteraturen. Ulvar er stort sett onde medhjelparar til fæle antagonistar (sjå! eg brukar sjargong!), som Heksa Kvit sitt sikkerheitspolizei i C. S. Lewis sitt Narnia, som ekle ridedyr for endå eklare orkar i J. R. R. Tolkiens Ringenes Herre, eller som Maugrims ulvehær leia av Galadan (ein nihilist i ulveham) i Guy Gavriel Kays Fionavar.

Ulven har dårleg rykte. Den held med dei onde makter, den er ein fiende av menneska og det gode. Ein mann som drap nokon på den heilage offerstaden her i Noreg i førkristen tid, vart dømt varg i veum - ulv i heilagdommen.

Eg har det ikkje slik med ulvar. Kan hende fordi eg likar hundar. Eg tenker slik at ulvane er dei dyra her oppe i nord som minner mest om oss sjølve. Dei er flokkdyr og dei forstår signala våre. Derfor held dei seg borte frå oss. Og me burde halde oss borte frå dei. Gjerde inn eller gjete sauene våre som folk skal gjere, framfor å forsyne oss grådig av heile landet og spre eksos og tømmerhogst og hyttebyar og sauer overalt. Me grisar det til og øydelegg, og det er faen ikkje ulven si skuld.

Me forventer at indarar skal halde ut med enorme og reelt livsfarlege tigrar kring landsbyane sine, og at afrikanarane skal ta vare på alle sine store rovdyr. Fattigfolk skal skjøne at store rovdyr ikkje må utryddast, sjølv om det døyr born og vaksne kvart år. Men ulven, som ikkje har drepe ein mann i historisk tid, er utrydda i Noreg. Dette enorme landet, med så få innbyggarar og så mange oljemilliardar. Me burde skamma oss herifrå til Kyoto.

Eg har altså eit øko-entusiastisk engasjement når det gjeld dyr. Store rovdyr døyr ut alle stadar det kjem folk, utanom Afrika, som er det einaste kontinentet der folk og store rovdyr ser ut til å kunne leve side om side. Det fins ein slags forsiktig optimisme i dette: At menneska sin eigen vugge er den einaste staden me ser ut til å klare å leve saman med dyra. Kan hende klarar me ein dag å lage til ein skikkeleg krig mellom kvite og arabarar og utrydde kvarandre, og så er det afrikanarane og dyra som arvar jorda. Det er noko vakkert ved den tanken, sjølv om eg framleis klynger meg til illusjonen om at me bør kunne leve her alle saman på eit vis.

Men eg har også eit romantisk forhold til ulv.

Eg likar ulv. For meg er ulvane blant dei magiske dyra. Saman med kronhjort og fiskeørn fins ulvane, som lys levande mytiske skapnader. Det er noko gripande og umogleg ved ein streifande ulv, tusen kilometer frå nærmaste artsfrende. Det er noko djupt og kjend og foruroligande ved eit ulveblikk. Det står ein ulv heilt stilt mellom trea, og du ser han ikkje. Han ser deg. Han vil aldri gje seg til kjenne, ikkje før hans verd og di verd held på å gå til grunne.

Derfor er det ulvar i Song for Eirabu.

God fredag!

Og så har det blitt sex. Ikkje på meg, hjølpe meg, eg har vore isolert heile påska. Men i boka. Det sat langt inne, det var jammen meg noko av det vanskelegaste. Ikkje fordi det er vanskeleg å skrive om sex. Eg kan godt skrive om sex, så lenge det er min eigen, eller i alle fall vaksne folk som er slik som meg det dreier seg om. Men desse orda kunne ikkje vere slik orda om meg sjølv er. For Ragna er berre femten år og har nettopp drepe nokon, og ho eig seg sjølv og kroppen hennar er heilt ny. Eg måtte finne dei heilt rette orda. Kva ord har eg i meg om sex som ikkje blir kleine, svulstige, uekte, rå eller kvardagslege?

Og så er det omslaget då. Eg har fått lov å vise fram skissene. Tittelen blir sannsynlegvis Song for Eirabu, på begge bind. Og så må eg finne ein tittel på bind I.

Eitt i blått:

Og eitt i grønt:

Likevel er Viriginia mye mer enn romanforfatter. Når noen jeg kjenner har slitt seg tyve sider ut i "To the Lighthouse" (jeg sier når, for det skjer stadig vekk), smeller boken i bordet og proklamerer: "Hun skriver jo ULESELIG!", finner jeg frem essayene hennes. Viriginia Woolf er kanskje vår tids dyktigste essayist, og viser at hun absolutt kan skrive godt og leselig, romanene er kompliserte med vilje.

De siste dagene har jeg vært på påskeferie, drukket litervis med te, ruslet gatelangs i en by full av snø og sol og diskutert litteratur i timesvis. Diskusjonene om litteratur blander seg sammen med diskusjonene om Livet, og i den forbindelse har Virginia et essay for enhver krise, envher annledning.

Jeg tenkte jeg skulle introdusere dere for mitt favoritt-essay som påskelesning, både fordi det handler en del om boken jeg skriver og fordi det er like aktuelt for alle kvinner idag som for hundre år siden. Det heter "Professions for Women", og er en tekst Woolf leste høyt når hun ble bedt om å si noe om kvinners utfordringer i yrkeslivet. Hun snakker om de to tingene som har vært spesielle hindringer for henne som kvinne og forfatter.

For å kunne skrive noe, må Virginia ta livet av engelen i huset, The Angel of the House. Hun må kvitte seg med den snille, selvoppofrende, lavmælte, høflige kvinnerollen som vil oppdra henne til en forsiktig, vennlig vertinne som passer på alle andre enn seg selv og ikke har noen egne høylydte, provoserende meninger. For å kunne skrive, må hun ha sin egen mening, og for å kunne ha sin egen mening må hun jevnlig myrde den smilende engelen som vil tvinge henne tilbake til en ren, høflig og dydig tilværelse. Først når engelen ikke stiller seg mellom henne og ordene, kan hun skrive. Fordi å skrive er å våge noe, å kaste seg frempå, å være subjekt og selvstendig individ.

Men selv når engelen ligger død foran henne, møter hun utfordringer. Å skrive om sex, seksualitet, følelser og kåtskap er ikke mulig i et språk som mannen har utformet. Hun har ikke redskapene til å skrive om de temaene. Her kommer hun inn på det jeg skriver bok om, selv om jeg har en faglitterær innfallsvinkel.

Vi går gatelangs i solen og snakker om språk og sex, og om hvilke engler vi dreper daglig, hvilke vi sliter med å få has på, hvilke roller som er vanskelige å slå ihjel. Virginia er med oss inn på de små caféene, følger oss rundt i påskesolen og nipper til en te sammen med oss underveis.

Ta deg et kvarter på å forstå hvorfor hun er fantastisk, og la det motivere deg til å nyte Mrs. Dalloway eller Orlando ved en senere annledning. Hun har et nytt språk du kan tenke i når du er lei av det hodet ditt bruker til vanlig, hun utvider bevisstheten din, et århundre etter sin død.

Virrvarr: Det er sminke, dummen!

Mr. Jackson: Hvorfor kan de ikke bare male på sånt i photoshop etterpå?

Virrvarr: Nei, du sier noe...Jeg tror greia er at man skal føle seg pen og dermed se pen ut mens bildene blir tatt. Derfor så mye sparkel.

Mr. Jackson: Vel, du ser ut som et malerskrin.

Ja, jeg har tatt pressebilder. Med masse sminke, i studio, med lyskastere som strålte som tannlegelyker rett i fjeset, og en av favorittfotografene mine bak kamera. Og likevel ser storparten av bildene ut som om Anniken holder en avsagd hagle mot meg, ikke en kameralinse. Dette blir hakket mer absurd når min kjære medforfatter er et av de mest fotogene menneskene i hele verden, og hun blomstrer siden av mitt litt paniske, stressede vesen.

Jeg har mange pene bilder av meg selv. Jeg har vært i samme studio, med samme fotograf og det har gått strålende. Problemet er når det er en «SMIL!»-situasjon, som bare resulterer i at jeg vrenger leppene opp i en absurd grimase som i beste fall kan gå for et glis og håper at dette gudsjammerlig anstrengte øyeblikket snart er over. Jeg trenger noe å gjøre, noe å distrahere meg med. Jeg er farlig dårlig på kommandoen «SMIL!» som egentlig betyr: «Se pen ut! Nå!» Jeg er farlig dårlig på å stå rett opp og ned og ta meg godt ut.

Jeg er generelt dårlig på den damegreia. Altså- jeg sminker meg og synes det er gøy. Tross alt, jeg har rød og rosa og grønn i en boks og jeg kan smøre det i fjeset. At det kan gå for å være voksent og å anstendig å male seg på munnen har gitt meg mange gleder. Men posere? Puppen ut og magen inn og store øyne og passe på at ikke jeg står i en vinkel jeg får dobbelthake? Åneidu. Det kommer i samme kategori som høyhælte sko, korte skjørt og nette, pene håndvesker- det føles som om jeg har kledd meg ut.

Ja, jeg vet at noen jenter liker dette. Jeg vet at den pene piken som står siden av meg på bildet stråler og koser seg med alt dametilbehøret sitt, mens jeg kjenner meg fremmedgjort. Jeg angrer ofte som en hund på at jeg ikke slang meg på hiphop-stilen på 90-tallet. Da kunne jeg hatt på meg baggy jeans og hettegenser og latt som om det var stilen min, ikke at jeg er en lat slusk. Jeg liker kjoler og skjørt, også, jeg bare liker ikke å leke pynte-seg-leken, jeg-er-pen-leken og alle de andre du leker mens du fotograferes til anstendige settinger.

Likevel- med over 200 bilder var det mange fine, og jeg tror det kommer til å ta seg godt ut på trykk. Vi har skrevet kontrakt med forlaget, laget presseplan, planlagt cover til boken og kost oss verre. Det er mest bra om dagen, mest fin progresjon.

Og likevel- jeg skulle nesten ønske at all jålejobben kunne gjøres i Photoshop i etterkant. Mulig jeg er enig med Mr. Jackson der ^_^

Eg er der for å skrive, men eg går litt til og frå. Og så ser eg litt fjernsyn. Det gjer eg aldri ellers. Og så grin eg, og snakkar med meg sjølv. Mannen min meiner eg ville vore verdas dårlegaste einebuar. Eg hadde klart meg fint, eg.
Eg snakkar med med sjølv og innbildte tilstedeverande mens eg lagar kaffi, og mens eg går ut og tar meg ein røyk. Det er så stille der. Heilt, heilt stille. Når det er vindstille er det verkeleg stille. Utpå kvelden held ugla meg med selskap. Sist månad høyrde eg hjorten tasle i skogen. Hjort taslar ikkje, men det høyrest slik ut. No er det ikkje tasling i skogbrynet meir, for eg har trakka opp alle hjortefara. Me kan godt kalle det research. Men hjorten likar ikkje å gå der eg har vore og slengt frå meg hår og duft.

Eg sat ganske lenge oppe på ein mosegrodd husmannsplass oppe i skogen. Eg trur i alle fall det var ein plass. Om det var ein eigen gard, har dei vore veldig opptekne av utsikt. Eg trudde i alle fall folk gjerne ville ha kort veg til sjøen. Før som no. Kan hende Kvinnherad kommune sine fascistiske byråkratar var i virke allereie i middelalderen.
"Nei, nei, ikkje bygge i strandsona! Nei, nei, ikkje selge uthuset samstundes som du sel huset ditt, det er ein driftsbygning!" Kan hende kom dei med svartkledde og væpna menn, slik futen gjorde. Ei slik historisk tilknytning ville jo forklare den overdrivne maktutøvinga dei føler er på sin plass i dag.
Men eg skulle ikkje snakke om kommunen. Eg skulle i grunnen ikkje snakke om ugla eller hjorten heller, sjølv om dei har vore godt selskap.

Eg skulle vise fram ein reklame som fekk meg til å grine. Ja. Det er heilt sant.

Eg syns ikkje nokon skal kjøpe seg ny mobiltelefon, berre så det er sagt. La ver med det. Den gamle virkar sikkert fint, og om den ikkje gjer det bør du klage. Ikkje kjøp ny.

Jeg vil gjerne benytte annledningen til å ønske meg tekster fra alle damene der ute. Mail meg for instruksjoner, eller skriv med utgangspunkt i denne teksten. Er du leselysten og lei for at jeg er fraværende? Heng hos BloggIdol til det er ferdig og få med deg 0803-bloggen. Er du venn av meg RL? Vennligst akseptér at jeg er Fraværende fremover. Det er ikke fordi jeg ikke liker deg, det er fordi jeg har for mye å gjøre.

Kort sagt- Virrvarr er i skrive-eksil. I'll be back.

Men så skal andre lese. Og dei forstår kanskje ikkje heilt kva eg meiner her og der, kjedar seg i blant og irriterar seg over ting. Og det er faktisk meininga at teksten skal vere godt leseleg for andre, ikkje berre for meg.
Så då må eg jobbe med teksten. Og då, DÅ er det ikkje muleg å innbille seg at ein er genial. Då må eg ta inn over meg at dette også er handverk. At det er mykje å lære om korleis ein god roman er bygd opp. At det ikkje er guddommeleg inspirasjon eller eigen genialitet aleine som gjev resultat, men arbeid. Kunnskap. Og eg vil jo så gjerne at den første boka mi skal bli så bra som muleg

Heldigvis fins det folk som kan dette handverket. Og som er villige til å lære frå seg. Til meg. Eg er priviligert. Verkeleg.

Det er rart å jobbe så lenge med ein tekst. Eg har jo holdt på med denne boka i to år, og det manuset som ligg her no har eg sikkert lese gjennom og skrive om snart tjue gonger. Det har løsna veldig etter eg fekk ein redaktør å spele på lag med. Eg syns omarbeidingane går merkbart i rett retning no.

"Heldigvis" er halve boka enno ikkje skrive eingong, så eg har mange fine stunder foran meg der eg kan skrive i veg og syns eg er genial.
Men det er merkeleg nok nesten like tilfredstillande med "handverk"-delen. For eg har enorm respekt for skrivekunsten, og syns det er utruleg kjekt å få lære korleis ein gjer ting skikkeleg. Eg føler det som at eg snik meg til å utdanne meg igjen. Smugutdannar meg.

I dag er eg ikkje så lei.
Og no skal eg skrive på eit nytt kapittel og vere genial nokre timar. I alle fall innbille meg det.

• Hoppet i sengen min så sengebena knakk.
• Skrevet 20 sider bok.
• Havnet nesten i slåsskamp med senil frognerfrue. Jeg har ingen problemer med våre nye landsmenn, det er de gamle landsmennene jeg sliter med. Nei, frue, besetningen på den overfulle kaffebaren kan ikke holde av stolen din mens du går ærend to timer. De kan heller ikke holde teen din varm mens du er ute, dessuten er det bare en kvart slurk igjen i det glasset. Nei, jeg prøvde ikke å rane deg da jeg dultet borti kåpen din på vei til plassen min. Sånn går det når man setter seg midt der folk skal gå på et trangt sted. Ja, jeg ba om unnskyldning. At du ti sekunder senrere brøler «Du KUNNE jo bedt OMFORLADELSE når du puffer meg i BAKEN?» handler om at du er senil og glemmer det du vil glemme. Når du og venninnene dine inntar hele caféen med rulatorene deres for å snakke så høyt dere kan om hvor mange «sorte, negre og pakistaaanere» det er kommet overalt, så innser jeg at husmødre fra Oslo Vest på femtitallet kanskje er det jeg liker minst i hele verden. Ok at du og alle pelskåpevenninnene deres liker å skråle riksmål alt dere greier, men dere behøvde ikke antaste den eneste personen med annerledes hudfarve i lokalet. Han satt helt stille og drakk kaffen sin, som folk flest.
• Sølt en hel gryte med nykokt ris i fanget, så jeg skollet lårene og den ene hånden min. Mr. Jackson har siden sunget «og om rumpa di er stor, kan du bruke den som spisebord», selv om jeg visselig sølte stasen i fanget, ikke på rumpa.
• Kommet videre til semifinalen i Bloggidol.
• Klemt fingrene på venstrehånd gule og blå da Mr. Jackson og jeg prøvde å sette sammen sengen igjen. Det gikk ikke, og vi måtte ta av alle bena istedenfor å sette dem på. Nå sover vi på gulvet med madrassen vår.
• Glemt avtaler over en lav sko, ikke svart på mailen din, pådratt meg uvenner i bøtter og spann og ikke hjulpet deg med det du skulle. Som en generell tendens.

Ny dag, nye flausemuligheter.

Boka skal bli ferdig og då får eg leve utan folk litt til.

Og så har eg snakka med fagforeninga i dag. Om å ikkje jobbe, og betale mindre i medlemsavgift. Det var ein rar samtale. For eg må bevise at eg ikkje har nokon inntekt. Men dei veit ikkje korleis eg skal bevise det. Eg kan drasse fram bankkontoen min. Men sidan eg har to usle bankkontoar eg ikkje har brukt på fleire år, virkar det som eit temmeleg dårleg bevis. Eg meiner, eg kunne jo ha vist dei manglande inn-og-ut-action i Fokus bank både i fjor og året før. Sjølv om pengane strøyma både inn og ut av kontoen i Sparebanken. Så korleis beviser eg at eg ikkje har inntekt?
Det måtte dei tenke på. Dei skulle ringe tilbake med klart svar straks og fluksens. Det er nokre timar sidan.

Eg er litt i midtromankrise, trur eg. Første del er snart i boks, redaktøren er glad og eg har gjort jobben min. No skal eg skrive resten.

Eg får fantasiar om å bu i kollektiv, om å reise bort og gøyme meg i sommarhuset i ein månad utan å sjå verken folk eller familie. Eg vil ha folk på besøk, men alle er så slitne i kvardagane sine. Og eg er mest sliten av å glo inn i denne skjermen.

Eg er litt sånn lei. Puff. Ut med det. Bort med det dumme. Fram med ein kopp te og ei skive heimebakt brød. Danse litt på stovegolvet. Skrive meir. Slutt med dette tullet.
Skriv, kvinne. Du har stelt deg temmeleg dumt om du ikkje skriv no. Verkeleg.

*sjølvoppkjefting*

Fordi jeg får heller ikke lagt meg, selv om det er over midnatt og jeg skriver slettes ikke nok på det jeg skal skrive på. Jeg hadde forlagsmøte idag, et av de magiske møtene der jeg både blir kjent med en ny Oslo-café og får gratis mat og drikke, fordi sånn er møteland. Jeg snakker med den snille redaktøren min og hun trekker kortet til slutt og jeg kjenner studentøkonomien puste lettet ut.

Forlaget har funnet ut at det er bedre at boken vår blir en del av bokhøsten enn at den kommer ut i januar. Så hva sier man da? Sånn bortsett fra å nikke og smile og innse at man ikke har et år å skrive den på, men under et halvt, siden trykking tar tid og all tekst bør foreligger ferdig til midten av mai.

Jeg kommer hjem og kikker på stabelen med mitt elskede universitetspensum og tenker at «Hm, ok. Det blir et travelt halvår. Lese og skrive og skrive og lese. Og tegne.» Ja, for det er snakk om at vi skal illustrere boken selv. Og jeg har skrekkelig lyst, selv om jeg vet det er mye jobb. Dermed har jeg tilbragt det siste døgnet med å tegne fitter og sexscener og andre relaterte ting. De er ikke ferdige, ikke på langt nær.

De skal digitaliseres og lagres som .tif-filer og forbedres i Photoshop, slutte å være mine skannede tusj-tegninger, mine små LETRASET-farvede finurligheter, og bli ting som kan trykkes i en ordentlig bok. Mens jeg viste frem tegningene til redaktøren min, kom kelneren bort til oss. Han spurte om vi ville ha noe mer å drikke på lett gebrokkent norsk, men stoppet som fjetret av alle tegningene av nakne, skrevende damer som lå utover bordet vårt. Han forsvant fort, og da han kom tilbake, hadde jeg skyflet alle tegningene ned i mappen min igjen.

«Hvor er de tegninger som her var?» spør kelneren. Jeg smiler og peker på dokumentmappen min. «Ah- kan jeg få se en gang til?» Jeg tar dem opp og gir til ham, klart han kan få se. Han blar og glor til øyet blir stor og vått, og redaktøren min for lengst har begynt å fnise høylydt. «Haha- vi kunne henge dem på veggen her! Din kunstner!» Han peker bak bardisken, og jeg forklarer at de er til en bok, det er illustrasjoner til en bok om temaet. Han klapper meg på hodet og kikker igjen. «Veldig bra, veldig bra.» Han glor og glor på de to oral-sex-damene på tegningen. Jeg klarer hvertfall å fascinere en tilfeldig kelner. Klart jeg kan illustrere min egen bok, tenker jeg.

Jeg har feber, får ikke sove om natten og har akkurat fått kuttet deadline'en min med et halvt år. Og det er i grunnen helt fint å være meg likevel.
Her er en liten eksempel-illustrasjon, så dere vet hva kelneren glodde på.

Dette er en av anatomi-illustrasjonene. Det slår meg plutselig at den kanskje er litt støtende å legge ut?

Sånn plutselig veldig nakent kjønnsorgan, mener jeg.

Then again, jeg har tegnet så mye sånt noe nå at jeg har blitt helt immun. Jeg synes bare det er pent. Jeg kommer til å bli livmorsfeminist i prosessen. «Aww, look at that cute, little cunt.» Der har du meg.

Så- hva tror dere? Er dette en type illustrasjoner som funker? Eller har dere satt morgenkaffen i halsen og er for flaue til å kommentere? (Ja, jeg mener DEG, Kristin! ^_^)

Det siste har jeg lyst til å si bitte-bitte-litt om. Vi skriver en ikke-heteronormativ sexhåndbok som handler om jenters seksualitet og jenter som har sex med andre jenter. Det betyr ikke at en mann som har sex med en dame  ikke vil få mye ut av å lese boken vår. De eneste vi ekskluderer er homofile menn, tror jeg. ^-^

Ved siden av håndbok og debatt-delen, ønsker vi oss personlige tekster og intervjuer med jenter rundt om i hele landet. Et par av dere har meldt dere frivillig til meg på mail, og jeg vil gjerne ha kontakt med flere. Vi ønsker både tekster fra jenter som er eller har vært i et forhold med en annen jente og tekster fra alle typer jenter og damer om forholdet deres til onani.

Så- er du bifil, lesbisk, skeiv eller queer og har lyst til å bidra med historier og betraktninger fra sexlivet ditt? Mail meg, så avtaler vi nærmere. Er du rett og slett hunkjønn og har lyst til å bidra på onani-biten? Da følger du instruksjonene under. Og alt er selvølgelig Helt Anonymt. Ingen kommer til å finne ut hva du skrev eller at du skrev i det hele tatt, og alt kommer til å stå anonymisert på trykk.

Grevinnen og jeg har blitt enige om at vi ønsker oss farverike, personlige tekster der dere kan skrive fritt rundt temaet og har rett og slett tenkt å gi dere som har lyst til å hjelpe oss å gjøre boken bedre en skriveoppgave med utgangspunkt i spørsmålet under. Så sender du den til oss. Vi kommer til å bruke deler av den eller trykke den i sin helhelt, litt ettersom hvor langt du skriver. Vi setter ingen øvre eller nedre begrensning, med du skjønner sikkert at en liten erotisk roman ikke kan trykkes i full lengde ^_^

Spørsmålet lyder som følger:

Fortell om ditt forhold til onani. Beskriv følelser, fantasier, teknikker og detaljer.

Skriv løs og mail resultatet til virrvarr[at]jackson[dot]kz.

Onanerer du ikke? Passer ikke spørsmålet over for deg? Vinkle ting på annen måte- vi vil ha alle typer tekster og historier!

13:20 @idasofie: Han Han skriver jævla mye våsk.
13:20 @idasofie: Vås.
13:20 @idasofie: _ Han
13:20 @wilhelm: Du er flink til å skrive. (c:

Spørsmålet den siste måneden har vært om jeg er Flink Nok. Grevinnen og jeg fikk antatt konsept til fagbok hos Spartacus forlag, men de ville ikke gjøre noen endelig avtale før de så at vi kunne levere. Idag morges fikk jeg en mail som sa pene ting som «Veldig lovende» og «Svært gjerne». Samt en invitasjon til å skrive kontrakt og lage fremdriftsplan. Med andre ord: Vi skriver bok.

Hva slags bok? Når jeg prater med gamle tanter sier jeg at jeg skriver om «Kvinner og seksualitet». Eller som Mr. Jackson sier: «Puling.»

(Har jeg fortalt at jeg fikk kjeft pga at jeg skrev «pule» i den første kvalifiseringsoppgaven min på Universitetet? Det kan forresten spares til en annen gang)

Arbeidstittelen på boken er «Jentesex- en 101% penisfri sexbok», og er både en ikke-heteronormativ sexhåndbok med fokus på jenter som har sex med seg selv og andre jenter og en debattbok om temaet seksuell frigjøring. En bok både til opphisselse og opplysning. I tillegg kommer boken til å inneholde intervjuer og personlige historier om forholdet til onani, partnersex og seksualitet. Om noen føler seg kallet til å sende inn stoff til oss, har lyst til å bli intervjuet eller bidra på annet vis, er det bare å ta kontakt. Jeg kommer til å poste en lengre oppfordring en kveld jeg ikke er så lykkelig slaskete. (Og ja- det er derfor jeg har spurt dere hvilke ord dere foretrekker ^_^)

Hvorfor skal vi skrive en sånn bok? Fordi vi har savnet en sånn bok, selvfølgelig (c;

Verda er full av folk som er i 100% jobb og riv av seg bøker med begge hender likevel. Men eg må slutte i arbeid på grunn av mitt sarte sinn.
Eg klarar ikkje eingong skrive noko når eg har ein sjuk unge heime. Ikkje eingong om den sjuke ungen sit musestille i sofaen og ser film. Ikkje eingong då ho sovna, stakkars lita, blei det noko skriving på meg.

No skal eg dra ut på ein gard på ei lita øy, og fyre i ovnen og ikkje ha internett, og vaske håret i kjøkenvasken og sove med to dyner og pledd.
Det kan ikkje vere meining skapt i at det skal så forbaska mykje til for at eit vanleg, oppegåande menneske får til å konsentrere seg.
Heilt ærleg.

Eg duger sikkert ikkje til dette.

Eg er sikkert ein svermerisk middelmådighet.

Akk o ve.