Ғаддорлар чиқди элдан
Шаккорлар чиқди элдан,
Ағёрлар чиқди элдан
Вафодор чиққани йўқ.

Не-не тўнғизлар чиқди
Ҳам гўнг қўнғизлар чиқди,
Емхўр ҳўкизлар чиқди
Лочин, сор чиққани йўқ.

Чикди не-не эшаклар
Не-не битли кўппаклар.
Не-не қопағон саклар
Битта нор чиққани йўқ.

Қурт еган гўнгдек яксон
Қурти—жаҳолат, ёлғон
Ғофили милён-милён
Бир бедор чиққани йўқ.

ХХХ

Нодонлар билан еган шакаринг ҳам заҳардир
Оқиллар билан еган заҳаринг ҳам шакардир.

Ҳар бир жоҳил, водариғ, дўзахнинг бир парчаси
Жоҳил подшо сакардир, жоҳил подшо сакардир.

Нетайин сўқир қавмим нодонлар даврасидир
Ҳар бир саси маҳшардир, ҳар бир нафси маҳшардир.

Элим ўлди, деб, Юсуф, нечун бўласан гирён
Жоҳилларнинг ўлими фалакка хуш хабардир.
12.02.05.

Кетдим ҳаё хуйт, қибла дедим тўрт томон,
Учрамади не бало ва кимса яхши - ёмон.
На нажот, на мажол танда бир дарвешман,
На ўз юртим, на ўзга юртда кимгадир хешман.

Вужуд ёнар самар йўқдир қай ёна ўзим урмай ,
Ўзимдан олис кетмоқ уддаси йўқ кўзим кўрмай.
Яна чунон паривашнинг зада истиғнолари,
Неча ёд этмай, ойдин, қуёшдин ҳолин сўрмай.

Жимирлайди , мавжланади тун қўйнида юлдузлар,
Бесамардир ўтган тун , қаро ҳатто кундузлар.
Сўрсаларчи Ризо бўлсанг қани айтган розларинг,
Потирлашар юрагимда айтилмаган ростларим.

Мен ғариблик ҳолин сўрмоқ истаб шитоб бораман,
Амо асло буюк эмас содда бир бечораман.
Намангондан кетган эди Машраб дашту саҳрога,
Мен эса яна қайтиб Намангонга бораман...

Букун қалин музликдир
Ой нурининг синчлари.
Қиш эмас, Туркистонга
Сибирнинг соғинчлари.

Туркистонни соғиниб
Юборган ҳавосини.
Кўҳна Турон жигари
Қумсайди бобосини.

Соғинчлари зиёда
Оппоқ-оппоқ қалин қор
Турон соғинчи бўлиб
Сибирга борар баҳор.
18.02.05.

Мен бир бандасиман қидирдим узоқ
Бенаф десалар ҳам йўлдан қолмадим.
Ҳаққа бегона бу тузоқли тупроқ
Ҳақиқатни излаб топа олмадим.

Оламни яратган бир оғиз сўзи
Лекин хор омади чоп олмайди
Тушиб ахтарса ҳам тангрининг ўзи
Бу тупрокдан ҳақни топа олмайди.
18.02.05.

Кўҳна зинапоя

Ҳар бир кун битта зина
Кунлар зинапоядир.
Ҳар бир тун битта зина
Тунлар зинапоядир.

Дам – зина, соат – зина,
Ой, йиллар зинапоя.
Қиш -- зина, баҳор--зина
Фасллар зинапоя.

Шоҳлар ҳам, гадолар ҳам
Ушбу зинапояда.
Қўрқоқлар ҳам, фидолар ҳам
Ушбу зинапояда.

Ўлмайин деб кирмагин
Хиёнатнинг дастига.
Бу кўҳна зинапоя
Элтади ер остига.
18.02.05.

Болаларим Сизни жуда согиндим
Согинч юрагимни эзар туну кун.
Менга бало келди букун бандадан
Уларга Оллохдан балолар келсин.

Багримни тилкалаб килдилар хузур
Юракларин Оллох тилкалар килсин.
Мен умид киламан эрталаримдан
Улар умидлардан бегона булсин.

Кўр булиб термулсин кўзлари йулга
Согинч калбларини ут булиб ёксин.
Аклдан озсинлар фарзанд догида
Кузларидан ёши хун булиб оксин.

Мен букун кулимни дуога очдим
Жумард фарзандларим багримга келсин.
Бизнинг бошимизга шу кун солганлар
Боласин согиниб хасратда улсин.
2,04,08

Эй, бахоримнинг гули
Сиз хеч сулманг, мен сулай.
Эй умримнинг булбули
Сизга доим гул булай.

Сизсиз эгасиз итман
Содик курикчи булай.
Сизсиз денгизсиз китман
Ажал келса мен улай.

Бошимда осмонимсиз,
Ёзилмас достонимсиз
Бало келса мен тайёр
Сиз сулмас бустонимсиз.

Омон чикинг зиндондан
Бор мардлар озод булсин.
Қулларинггизни сиққан
Кишанлар барбод булсин.

Хаётимнинг маъноси
Сиз хеч сулманг мен сулай.
Эй, умримнинг подшоси,
Сизга доим қул булай.
15,04,08

Дунё боғларига гуллар тўкилар,
Самарлар тўкилар сенинг юзингдан.

Лолаларга тўлган ол ёноқларинг
Ҳулкарлар тўкилар сенинг юзингдан.

Юзинг ҳижронида эзилди, Юсуф,
Жигарлар тўкилар сенинг юзингдан.
1.03.05.

Ҳамма тияр тилин, лекин
Юсуф тилин тиёлмайди.
Риё, алдов, ёлғон тўнин
Зарга ўраб кия олмайди.

Хиёнатнинг бошида тож,
Барча унга очган қулоч,
Ҳамма суяр, кўзлари оч,
Лекин қалбим суя олмайди.

Тинмас зулм тегирмони
Тупроқ ҳақгуй устихони
Суви элнинг мадҳ уммони
Камина сув қуя олмайди.

Ҳамма дейди номардни эр
Ҳамма дейди саробни нур,
Ҳамма дейди кўппакни шер
Забоним шер деёлмайди.

Золим, юртга бийман дема,
Кўпга келган тўйман дема,
Мен Юсуфни ейман дема,
Оловни ит еёлмайди.
1.03.05.

Бир жонимнинг душмани бир жаҳондир, бир жаҳон,
Йўлларимнинг тумани бир жаҳондир, бир жаҳон.

Бир жаҳон дардим бордир ҳар битта ҳужайрамда
Ҳар дардимнинг гулхани бир жаҳондир, бир жаҳон.

Бир жаҳонга сиғмайди танимдаги кишанлар
Ҳар суягим кишани бир жаҳондир, бир жаҳон.

Бир жаҳоним ўтидан ёнаётир жаҳоним
Ҳар оҳимнинг ўзани бир жаҳондир, бир жаҳон.

Кошки бир жоним бўлса, Юсуф, ним жоним бордир
Ним жонимнинг душмани бир жаҳондир, бир жаҳон.
1.03.05.

Ёз кириб келганида
Олқишлар ёзни тун кун
Ёз тўри пишган боғни
Унга бағишлар мамнун.

Кузда кузни олқишлар
Олқишлар қишда қишни.
Тўрт фасл ҳам хушлайди
Маддоҳга ўхшаш қушни.

Узоқ яшайин десанг
Замонингга бергил қўл.
Мен каби шоир бўлма,
Ё маддоҳ бўл, ё зоғ бўл.
7.07.05.

Қавмим ғалати қавм
Ўтмас томоғдан оши.
Бўлсам дер юртбошими
Мингбошими, юзбоши.

Қавмим қўлимда юртим
Бўлса ўзим билардим.
Сизни навбати билан
Юртбошимиз қилардим.

Раҳмимни келтиради
Кўзларингизнинг ёши.
Мингбошим бўлса сизни
Қилар эдим мингбоши.

Юзта бошим йўқ афсус
Бўлса бўлмасдингиз хор.
Афсус ўнта ҳам эмас
Биттагина бошим бор.

Қалбингизни ёрмасин
Ушалмас армон тоши.
Келинг навбати билан
Сизни қилай бир боши.
9.07.05.

Бу эл отпараст элдир
Отсиз қалби нурайди.
Тила тилагинг десанг
Остига от сўрайди.

Мақоми итбошими
Битбошими фарқи йўқ.
Остида от бўлса бас
Тўйган сакдек кўнгли тўқ.

Қалбини тиғ тилолмас
От армони тилмаса.
Ухлолмайди шўрлик эл
Остида от бўлмаса.

Гўрда хок бўлганига
Берсанг бир зумлик ҳаёт.
Кўзини очмай туриб
Сўрайди остига от.

Барин дилида фақат
Битта армон ўртайди.
Кеча кундуз фалакдан
Остига от сўрайди.
9.07.05.

Юрагимдек оловдан бир байроқ йўқ
Золимларга титроғимдек титроқ йўқ.
Шоирларга сабоғимдек сабоқ йўқ
Ҳақ йўлида исён бўлиб қоламан.

Уммонларни тоштиради қароғим
Қуёшга ўт нур беради чироғим.
Юрт тупроғин бирлаштирар тупроғим
Тупроқ бўлиб—Турон бўлиб қоламан.
10.07.05.

Бу юртда ҳамма ҳамкасб
Дилларда ҳасад ялов.
Барчанинг касби битта
Барчанинг касби гўрков.

Гўр қазир бир бирига
Тун-кун бетиним бедор.
Мактаби она қорни
Гўрковлик қонида бор.

Дўст дўстига гўр қазар
Душмандан кўра чуқур.
Ерга қўйиб рафиқни
Рафиқ қилади ҳузур.

Гўр қазир подшо элнинг
Имони салимига.
Шоири шоирига
Олими олимига.

Гўр қазир лаззатланиб
Жигари жигарига.
Ота ўз боласига
Бола ўз падарига.

Гўр қазийди хеш хешга
Гўр қазийди ёрга ёр.
Бу юртда барча гўрков
Гўрковлик қонида бор.
10.07.05.

Бу юртда эркак битта
Подшо элнинг қироли.
Қолганлар-чи қолганлар
Ҳукмдорнинг аёли.

Пойидадир бошлари
Васлида хаёллари.
Вазир қози, ҳокимлар
Подшомиз аёллари.

Васфидадир кекса ёш
Тилдан томар боллари.
Воажаб бесанокдир
Подшомиз аёллари.

Бу юртда эркак битта
Асл эрлар қирилган.
Қолганларнинг кокили
Қирқта қирқта ўрилган.

Ҳайронман, наҳот дунё
Разилга карамидир.
Бу юртда эркак битта
Юрт унинг ҳарамидир.
10.07.05.

Қалбим тўрини олдинг, остонанг тўрин олай
Дилга ғамдан тиғ солдинг ғанимингга тиғ солай.

Ҳажрингда қийнаб-қийнаб, қийналиб толдинг, эй ёр,
Мен сени сева-сева толай, изингда толай.

Ишқимни рад айладинг, минг бор ҳорди забонинг
Севгингни такрор-такрор куй айлаб тилдан қолай.

Муҳаббат билан Юсуф қалбига олов солдинг
Ичимга олов солдинг, ичингга олов солай.

Шовуллар Қулунчақ Ҳожининг боғи,
Томида қизғалдоқ очилган уйлар.
Адирлар пойида, қадим Кужганда,
Шамол қамишларнинг тилида куйлар.
Жўрабек улоқда қатнашмоқ учун,
Олис йўлга чиқиб минди отини.
“Бир ёмон туш кўрдим, борманг улоққа!”,
Деб узоқ ялиниб турди хотини.
Тескари бўлар деб аёллар туши,
Ортига қайтмади ўжар чавандоз.
Ям-яшил ўтлоқда ёввойи гуллар,
Унинг йўлларига бўлди поёндоз.
Чошгоҳ маҳал етиб борди у тўйга,
Ҳали бошланмаган бешафқат ўйин.
Жўрабек майдонда гижинглатди от,
Қоматин тик тутиб, эгмасдан бўйин.
Улоқчи отларнинг думи тугилган,
Бетоқат айланар жабдуғи таранг.
Чавандозлар кутиб ҳакам имосин,
Эгарлар устида ўлтирар аранг.
Ниҳоят майдонга ташланди улоқ,
Бошланди тортишиш, бошланди суриш.
Улоқни олганнинг боши, бўйнига,
Қайиш қамчи билан аямай уриш.
Отлар туёғидан зириллайди қир,
Денгиз чаноғидай гувиллар қулоқ.
Қинидан чиққудек айғирлар кўзи,
Ҳайбатли гирдобдай айланар “Улоқ”.
Улоқ майда-чуйда ғийбатдан йироқ,
Асл эркакка хос мардона ҳунар.
Лек унинг ҳам нурсиз ҳилватларида,
Бахиллик иллати пинҳона унар.
Жўрабек “Улоқ”ни юлқиб оларкан,
Майдон бўйлаб чопар ҳакамлар томон.
Унинг орқасидан мури-малаҳдек,
Аламнок отлиқлар қувлар беомон.
Олдинда бир кесар, қайсар Жўрабек,
Маррага интилар қамчини тишлаб.
Ғанимлар кимгадир қилар ишора,
Нопок юрагида ҳасадлар қишлаб.
Шу маҳал бир номард ечиб чопонин,
Улоқтирди отнинг пойига шошиб.
Оёғига чопон ўралган тулпор,
Гурсиллаб йиқилди, умбалоқ ошиб.
Отдан учиб тушган Жўрабек ётар,
Кийимларин бўяб қирмизи қони.
Шу куни номардлар фитнаси билан,
Буюк чавандознинг узилди жони.
Мана неча ойки мунғайиб турар,
Жўрабек улоқчи қўйилган қабр.
Бир зот зиёратга келар кун ора,
Мусибат айласа жонига жабр.
Бу зот Жўрабекнинг қўшиқчи дўсти,
Сарҳуш қўшиқ айтар ичганда бўза.
Ана у кўчадан ўтмоқда куйлаб,
Дўстини соғиниб қўлида кўза.
Ёғочдан от қилиб чопиб ўйнайди,
Жўрабекнинг ўғли Нурмамат сағир.
Қўшиқчи куйлайди кўзларида ёш,
Ойдин вайронадек ёришар бағир.

Биз кетар бўлдик йироққа, алвидо, боғлар, ҳайр,
Боғдаги булбулни ҳайдаб яйраган зоғлар, хайр.
Дарчадан маъюс боқар ойдин сукунатли дала,
Чор тараф қордек ёришган дилдаги доғлар, хайр.
Кўх-ба кўх қўйлар боқиб, жарларда гулханлар ёқиб,
Жийдазор соҳилда қолган беғубор чоғлар, хайр.
Заъфарон елда илонлар пўсти байроқлар каби,
Ҳилпираб ётган тиканзор, кузги янтоқлар, хайр.
Ёшлигимнинг, севганимнинг сизда пинҳон излари,
Ҳур шамол, сув қушлари, шовқинли қирғоқлар, хайр.
Бўзладим мен ул гўзалнинг ишқида девонадек,
Мен нетай девона бўлсам, дарди йўқ соғлар, хайр.
Эй гадой душманчалар, сиздан-да минг-минг розиман,
Мен кечирдим барчани молимга ўртоқлар хайр.
Тобакай таҳдид солар бошда омонат кўчкилар,
Биз кетар бўлдик йироққа, пурвиқор тоғлар, хайр.

ТУҒИЛИШ

Осмон океани, улкан булутлар,
Баҳорий селларнинг мавсуми яқин.
Қоялар зириллар қасирғалардан,
Зулматга илдизлар отади чақин.
Жарлар пойин ялаб ўкирган гирдоб,
Тўлғониб айланар аждаҳо каби.
Оппоқ кўпик тегиб қолган томирлар,
Чанқаб қимиз ичган чўпон мўйлаби.
Шум қадамлар ҳали бориб етмаган,
Мағрур чўққиларда покиза руҳлар.
Оч, писмиқ илонлар чиққани қўрққан,
Совуқ қояларда бургутлар ухлар.
Тошлари қовундай терилган сойнинг,
Илик музлатгувчи сувлари зилол.
Шамол тортқилайди бўрилар юнгин,
Қаро-тун муаззин ҳазрати Билол.
Елкангда ухлайди бултурги қорлар,
Кўкси булутларга теккан чўнг ОЛОЙ.
Жисминг тош бўлсада бағри тошмассан,
Мен сенинг бағрингда мангуга қолай!
Мовий шамолларда ўйчан чайқалиб,
Анвойи гулларнинг денгизи тошар.
Сийнангда от минса бўрон қўзғолган,
Нурмамат чўпоннинг излари яшар.
Ана у, девқомат, ўжар ва чайир,
Бўртган томирларда қайнайди қони.
Бақувват белида белбоғи аро,
Ҳалол меҳнат билан топилган нони.
Қўлда ирғай таёқ, остида ғунан,
Қўй-қўзи, йилқи деб ўтади ёзи.
Эргашар қўй пода изидан улкан,
Бўрибосар зотли айиқбош този.
Қўшиқлар ҳиргойи қилади чўпон,
Ҳаёл хотирани тутгувчи тузоқ.
Унда гоҳ куйлайди Жўрахон ҳофиз,
Гоҳ хониш қилади Маъмуржон Узоқ.
Нурмат чўпон куйлаб бораркан ёлғиз,
Хаёлан орзулар қанотин силар.
Маъмуржон ҳофиздай қўшиқ айтгувчи,
Бир ўғлим бўлса деб Худодан тилар.
Чунки унинг тўнғич ўғли Зокиржон,
Қўшиқни севса ҳам куйламас сира.
Йўқ эди куйлашга ҳофизлар каби,
Унинг овозида илоҳий шира.
Лекин отга бўлган болалик меҳри,
Ойдинда жимирлаб оққувчи булоқ.
Ўзи ёш бўлса-да усиз ўтмайди,
Қирда зилзилалар қўзғотган “Улоқ”.
Нурмамат чўпоннинг ёдидан ўчмас,
Бундан ўн йил бурун ўтган кўпкари.
Турли томонлардан йиғилган эди,
Паҳлавон, шер юрак чўпонлар бари.
Ўша кўпкарида Норвой исмли,
Чавандоз шахд ила улоқни тутди.
Сўнг уни чилвирла эгарга боғлаб,
Чопаркан, ғирромлик йўлига ўтди.
Чавандозлар чопар шамолдек елиб,
Тулпорлар ўртага қуюндек кирар.
Яшиндек қарсиллар қамчилар зарби,
Сувлуқлар отларнинг оғзини йирар.
Улоққа чанг солиб бақувват қўллар,
Кўзлар катталашар ҳайрати ортиб.
Эгарга боғланган улоқни чунки,
Норвойдан ҳеч кимса ололмас тортиб.
Шунда Нурмат чўпон ниқтаб саманин,
Майдонда от сурди ғайрати жўшиб.

Бир силтаб Норвойдан тортиб олди у,
Боғланган улоқни чилвирга қўшиб.
Отдан учиб тушар чоғида Норвой,
Алам аччиғида сўкинди ғудраб.
Эгарсиз от чопар узангисига,
Оёғи илинган ғирромни судраб.
Айғирлар ёлида бўрон шиддати,
Нурмамат чўпоннинг самани ўзғир.
Улоқни келтириб ташлаганда у,
Ҳакамлар ҳайъати ҳар ёнга тўзғир.
Энди у шиддатли, шовқинли кунлар,
Хотира даштида олис акс-садо.
Сўраганингдан ҳам кўпроқ бераркан,
Бағри кенг, меҳрибон қудратли Худо.
Эсида, олмалар гуллаган саҳар,
Боғ ҳали уйғотмай тонгги қушларин,
Ҳомиладор умр йўлдоши шошиб,
Сўйлаб берган эди кўрган тушларин.
Эмишки, тушида Мавлуди Шариф,
Кенг, ёруғ айвону уй тўла хотин.
Қуръони Каримдан оятлар ўқир,
Оқ рўмол ўраган чиройли отин.
Бир отинки, “суф!” деб дам солса агар,
Ўлик тирилтирар ўхшаб Исога.
Қарангки, у оппоқ йўргакка ўраб,
Бувак тутқазибди Баҳринисога.
Яхшиликка йўйиб бу сирли тушни,
Шукр келтирдилар жаноби Ҳаққа.
Вақт оқартириб яна бир тонгни,
Қора қўлёзмасин кўчирди оққа.
Кўп ўтмай дунёга келди чақалоқ,
Фаришталар ўпиб мурғак жисмини.
Нурматбек исмига ҳамоҳанг ўхшаш,
Шерматбек қўйдилар гўдак исмини.

БОЛАЛИК

Само қопқоғидан булутлар тошиб,
Қалдирғочлар учиб келгани замон.
Бола-чақасини Нурмамат оға,
Олиб кетар эди тоғларга томон.
Ота кенжа ўғлин Шер дея атар,
Шер Али бу – дейди – оддий шер эмас.
Барчага ёқади Шерали номи,
Бошқалар ҳам уни Шерматбек демас.
Шерали тоғларда озод бургутлар,
Яшнаган арчазор, ўрмонлар дўсти.
У қорли чўққилар бағридан оққан,
Қўшиқчи сойлардан сув ичиб ўсди.
Ўтовда бор эди эски патифон,
“Мошина қўшиқ” деб атар уни эл.
Ғижирлаб айланса елим лаппаги,
Қўшиғидан одам руҳи бўлар сел.
Ичига одамча кириб олган деб,
Баъзилар карнайга ҳадикла боқар.
Қулоқларин яқин тутиб, жилмайиб,
Қўшиқ дарёсида олмадек оқар.
Улар учун карнай ва елим лаппак,
Ўхшайди сеҳрли жодуга, сирга.
Шерали кўринмас ҳофизлар билан,
Мумтоз қўшиқларни куйлайди бирга.
Нурмамат чўпоннинг қўлидан бир кун,
Қарсиллаб тушдию чети узилиб,
Оилага қувонч бағишлаб турган,
Қадрдон патифон қолди бузилиб.
Патифон устасин келмоғи гумон,
Бақирсанг овозинг етмаган жойдан.
Шуълалар ёғилар чўпон юзига,
Ўтовнинг устида порлаган ойдан.
Бир маҳал ойдинда янграй бошлади,
Мумтоз ашулалар олдинма-кетин.
Овоз ингичкаю лекин ширали,
Оҳанг жимирлатди чўпоннинг этин.
“Наҳотки патифон тузалган бўлса?”,
Деган ҳаёл чўпон кўнглидан кечди.
Шунда у ўтовга киришдан олдин,
Остонада кирза этигин ечди.
Ичкарига боқиб ушлади ёқа,
Чунки куйлар эди кенжатой ўғли.
Ўтов тепасида ой порлар ҳамон,
Кўкда йирик-йирик юлдузлар чўғли.
Ўғлим тўхтамасин куйлашдан дея,
Падар остонада турарди қотиб.
Ўзини унутган Шерали эса,
Ҳамон куйлар эди кўрпада ётиб.
Қўшиқни тингларкан Нурмамат чўпон,
Йиғлади, кўз ёшдан ювилди доғлар.
Мурғак Шералининг илк қўшиқларин,
Тик туриб тинглади баҳайбат тоғлар.

ЎСМИРЛИК

Гирдобдай айланиб гувиллайди тўй,
Тошади одамлар дарёси оқиб.
Қизлар йигитларни қилар жизғанак,
Товусдай атласдан аланга ёқиб.
Қурбон сариқ куйлар ҳаёли пулда,
Чироқлар тирсиллаб етилган елин.
Сурнай нола қилиб карнайлар улиб,
“Ёр-ёр” ўлан аро йиғлайди келин.
Бирдан гувиллади даҳшатли гулхан,
Соялар узайди қўрқинчли тушдай.
Одамлар дарёсин соҳилларида,
Болалар чийиллар балиқчи қушдай.
Қурбон сариқ созлар совуган созин,
Доира тапирлар қулоқни тешиб.
Гулхан атрофида учириб елка,
Бир йигит рақсга тушади эшиб.
Карнайчи кўзининг пахтаси чиққан,
Лунжин шиширади кичикроқ тўпдай.
Қорни кўринади, камарсиз шими,
Осилар, чўтакда тангаси кўпдай.
Охир “Ёр-ёр” ўлан ноласи тиниб,
Чимилдиққа кириб кетганда келин.
Ўртакаш: “Қани, жим, ўртоқлар!” деди,
Оппоқ бақбақаси мисоли елин.
У деди: - “Эндиги навбатни яна,
Хушовоз Қурбонжон булбулга берсак”.
Ғовур-ғувур тинмас каптархонадек,
Унда-бунда чалиб қўйишди қарсак.
Меҳмонлар бир-бирин тортиб ўйинга,
Ялла гоҳ авж олиб гоҳида пастлар.
Кўксини пайпаслаб, кўзи сузилиб,
Ҳей, дў-ў-ўст, жуфт бўлсин! деб қичқирар мастлар.
Ниҳоят рақс тугаб зерикди давра,
Қўлма-қўл товоқда буғланди ошлар.
“Шерали ҳам битта қўшиқ айтсин” деб,
Ўртакашдан рухсат сўради ёшлар.
Чарчаган Қурбондан розилик олиб,
Охир Шералига рухсат беришди.
Шерали шу куни халқнинг олдида,
Куйламоқ бахтига илк бор эришди.
Шерали куйлашни бошлаган маҳал,
Давра жимиб қолди ўзидан-ўзи.
Юришдан тўхтади хизматчилар ҳам,
Ёш ҳофизда эди хамманинг кўзи.
Гўё ярақлади зулматлар аро,
Аллоҳнинг адолат шамшири-сайфи,
Одамлар ҳайкалдай қотиб қолдилар.
Тарқаб кетди ҳатто мастларнинг кайфи,
Қўшиқ тугаганда жонланиб бирдан.
Ҳавода портлади элнинг қарсаги,
Қурбон лавлагидай қизариб кетди,
Бировдан егандай мушт ё тарсаки.
“Шонга шерик бўлдинг” дегандай Қурбон,
Ўқрайиб қаради ҳофиз болага.
Ҳозир Шералини қамчилаб уриб,
Жон деб қувар эди дашт ё далага.
Ўша тўйдан кейин Қурбон сариқнинг,
Омад боғларини урди гармсел.
Қайси тўйга борса “Сен айтма” дея,
Доим Шералига навбат берар эл.
Омаднинг қуриган боғи ўрнида,
Чақир тикан бўлиб ҳасадлар ўсди.
Қурбон қўриқчиси билан бир бўлиб,
Бир кун Шералининг йўлини тўсди.
Қурбон дер: - Санъатни ҳавас қилма сен,
Отанг чўпон, сен ҳам чўпон бўласан.
Менинг йўлимга ғов бўлма тирранча,
Энди тўйда қўшиқ айтсанг, ўласан!
Лекин тўсарманлар озод шамолни,
Тўсиб бўлмаслигин тушуниб етди.
Буюк Шералининг бўрон овози,
Ёвлар капасини учириб кетди.

МУСАФФО ЮРАК

Яйдоқ далаларда сузади туман,
Қишлов учун қайтган тоғдаги қўйлар.
Ҳазонлар гиламдай тўшалган боғда,
Ёмғирлар пичирлаб ҳикоя сўйлар.
Нурмамат чўпонни йўқлади раис,
Алоҳида жойда дастурхон ёзиб.
Колхоз ҳисобчиси ўлтирарди маст,
Чўп билан тишининг ковагин қазиб.
Нурмамат таомга теккизмади қўл,
Узоқ қистадилар ичмади ароқ.
Раис унга зимдан боқаркан кулиб,
Сўзларди қўлида бир нечта варақ.
- Нурмамат, биласан, ҳисобот яқин.
Ишлайлик бир бўлиб қадрдон дўстдак.
Юз элликта қўйни исписайт этиб,
Аҳолидан йиғиб қўйганмиз пўстак.
Бўри еб кетди деб, сел оқизди деб,
Қўйиб берсанг бўлди қоғозларга қўл.
Фойданинг бир қисми сеники бўлар,
Сен ҳам юравермай бир нарсали бўл.
Нурмамат чўпоннинг ғазаби жўшиб,
Раиснинг қонталаш кўзига боқди.
Ағдаргиси келди столни тепиб,
Томирда қон эмас аланга оқди.
У “Имзо чекишни билмайман – деди,
- Ҳаром луқма емас ҳақиқий чўпон.
Раис, халқ мулкини егандан кўра.
Есангиз бўлмасми қиринди, тўпон.”
Олайди раиснинг ёғ босган кўзи,
Ҳисобчи чўпакни суғурди тишдан.
Шу куни Нурмамат чўпонни улар,
Сохта қарор билан ҳайдашди ишдан.
Чўпон уйга қайтди юраги зада,
Ноҳақлик ҳанжари юракни тилди.
Уйига кирганда ўғли Шерали,
Рубоб олиб бер деб ҳарҳаша қилди.
Жанжал қилиб юриб ўжар Шерали,
Эзгу орзусига охир эришди.
Чунки битта қўйни пуллаб дўкондан,
Унга янги рубоб олиб беришди.
Ўғли рубоб чалиб ашула айтса,
Ота ҳузур қилар кайфияти чоғ.
Чекингандай бўлар ноҳақлик, алдов,
Ювилар юракнинг тубидаги доғ.

ТОШКЕНТДА

Шерали Тошкентга келди илк бора,
Унга фаворраю-хиёбон ёқар.
Ўтар машиналар подаси маъраб,
Одамлар кўчадан дарёдек оқар.
Мана талабалар шаҳарчасида,
Шерали айланиб юрибди якка.
Осмоннинг феъли тунд, ҳаво айниган,
Жулдур булутлардан ўтади чакка.
Ойнабанд бинонинг эшиги узра,
Рубоб ва доира чизилган лавҳа.
Ичкарида дардли маҳзун мусиқа,
Азадор қиз каби тортади навҳа.
Кимдир пианино чалар берилиб,
Ҳавода мавжланар илоҳий жаранг.
Топмайсан бу куйдан ҳеч қачон ҳузур,
Севгидан бўлмаса юракда яранг.
Куй тугаб созанда боқди ортига,
- Сиз ҳам ўқишгами? – дея у сўрди.
Абдужаббор ўзин таништираркан,
Шералига қўшиқ айтдириб кўрди.
Қўшиқни эшитгач ўрнидан туриб,
Қойилман! Овоз зўр! деди шодланиб.
Сўнг деди: мен сизга ёрдамлашаман,
Менга имтиҳонлар кетган ёдланиб.
Маданий оқартув техникумига,
Ҳужжатин топширди Шерали шу кун.
Абдужаббор олиб носқовоғини,
Оғзига ташлади бир чеким кукун.
Имтиҳон лашкарин енгиб Шерали,
Енгилмас шер каби қилди ғалаба.
Мусиқий илмни оширмоқ учун,
Олислардан келиб бўлди талаба.
Бир домла бўларди шу техникумда,
Сўзи латиф эди аёллар каби.
Мастона кўзларин сузиб гапирар,
Атиргул ғунчаси сингари лаби.
Ўша домла тўплаб талабаларни,
Тунда олиб борар эди “отар”га.
Шерали ашула айтарди якка,
Қолганлар созанда дамсоз дуторга.
Тўйдан кейин домла талабаларга,
Ахлоққа зид ишни этарди тайин.
Чолғу асбобларинг зўр экан дея,
Нозланиб табассум қиларди майин.
Шерали ғазабин ичига ютиб,
Нозик феъл домладан қиларди хазар.
“Нозик феъл” деганин эшитиб қолиб,
Домла Шералига лаҳадлар қазар.
Дўндиқ домла охир қўзғади фитна,
Шералини атаб бандит, қароқчи.
Дер: - Бунинг дўстлари каллакесарлар,
Бир ёғи Асака, бир ён Чироқчи.
Шералига оғир ботди бу гаплар,
Санъаткор юракни аламлаб, ғашлаб,
Ҳужжатларин олиб шу куниёқ у,
Даргоҳни тарк этди ўқишни ташлаб.
Театр олийгоҳи учун ўша дам,
Танлов борар эди авжи паллада.
Танловдан ўтарди ҳар қандай одам,
Истеъдоди бўлса, бўлса каллада.
Ҳайъат раиси дер: Манави укам,
Келтиррар ғазнага беҳисоб кирим.
Чунки бу бемалол ўйнаши мумкин,
Мажнуннинг рўлини мутлоқ бегримм.
Шерали тор чалиб ашула айтди,
Ҳакамлар ҳайратдан қолдилар қотиб.
Талаба ўқишга қабул қилингач,
Қувонди дўпписин осмонга отиб.

ДЎСТ

Боғлар ечинмоқда ухлашдан олдин,
Қовжираб қақрайди дарёлар лаби.
Тилла ҳазонларни совуриб ўйнар,
Девона шамоллар бойвачча каби.
Оҳиста дарвоза халқасин қоқди,
Мўйсафид почтачи эгнида жома.
Сўнг қуюқ кўришиб Шерали билан,
Тутқазди жилмайиб шошилинчнома.
Нома Шералининг курсдош дўстидан,
Манзили “Олмазор” Янгийўл шаҳар.
Курсдоши тўйига қилибди таклиф,
Етиб келгин дея эртага саҳар.
Дўст деса жонини бергувчи ҳофиз,
Ўйланиб турмасдан отланди йўлга.
“Янгийўл”га бориб ёллади такси,
Текис асфалт йўлдан жўнади “Вўлга”.
Улар узоқ юриб суриштиришди,
Лек ҳеч ким билмайди “Олмазор” қайда.
Шерали шўпирга далда беради:
- Пулингни оласан оғайни, ҳайда.
Улар ахтардилар кечгача изғиб,
Атрофга барқутдай қаро шом чўкди.
Манзилин тўлиқроқ ёзса ўларми?!
Деб шўпир ҳофизнинг дўстини сўкди.
Етар энди бекор овора бўлиб,
Телбадек тентираб юрганимиз – дер.
Мени ота-онам кутяпти уйда,
Кетайин оғайни, хизмат хақим бер.
Шерали шўпирни рози қиларкан,
Раҳмат оғайни деб – қовуштирди қўл.
Зум ўтмай у келган қора “Вўлга”ни,
Ютиб кетди зулмат, туман босган йўл.
Совуқ шамол эсар, чақар изғирин,
Бу ер “Кужган” эмас ҳар ҳолда тоғлик,
Тезроқ бирон чора топмаса агар,
Совуқда шамоллаб йўқолар соғлик.
Шерали шу каби ташвишлар билан,
У ёқдан бу ёққа асабий юрди.
Бир маҳал зулматда қорайиб турган,
Мошинага ўхшаш нарсани кўрди.
Кўргани ростдан хам мошина экан,
Лекин кабинада йўқ эди биров.
Ташқарида ҳамон эсар изғирин,
Ҳофизнинг соғлиги омонат гаров.
Ташқаридан кўра ичкари иссиқ,
Ҳофиз кабинага ўтирди чиқиб.
Юпун кийингани учун афсусла,
Совқотган қўлларин енгига суқиб.
Шу маҳал ҳуштакда куй чалиб кимдир,
Шаҳд билан мошина эшигин очди.
Унинг орқасида турган бир аёл,
“Вой!” дея ўгирилиб ортига қочди.
Қўрқиб кетган шўпир ўзига келиб,
“Кимсан?” деб ҳофизга тикилди ҳайрон.
Шерали бор гапни айтиб шўпирга,
Кабинадан тушди юраги вайрон.
“Энди бу йўлларда тўхтамас мошин,
Яхшиси кузовга чиқ”, - деди шўпир.
Тўйингга эртага борасан энди,
Йўлларда ГАИга кўринмай ўтир.
Шерали кузовга чиққач мошина,
Совуқ зулматларнинг қаърига учди.
Ҳофизни маҳв этиб музлатмоқ учун,
Кийимларин юлқиб шамоллар қучди.
Милтирар саноқсиз совуқ юлдузлар,
Ой ҳам мошинани қувлайди гўё,
Кимсасиз ва совуқ зулматгоҳ ичра
Тентираб юргандай кўринмас рўё.
Ниҳоят мошина даштда тўхтади,
Девори оқланган шийпон ёнида.
Сон-саноқсиз юлдуз олтин арпадек,
Ялтиллар зулматнинг жиғилдонида.
Шерали кузовдан тушгани маҳал,
Норасмий жуфт кириб кетди бинога.
Қалқон ой қўрқинчли порлаб турарди,
Атроф тайёр безак ваҳм кинога.
Ҳамон гувиллайди совуқ изғирин,
Шералининг юпун кийими байроқ.
Кабинани қулфлаб кетибди шўпир,
Бироз исинмоққа жой йўқ қулайроқ.
Шийпонга киргани йўл қўймас ғурур,
Ой ҳам кетиб борар қайгадир бадар.
Совқотган, қорни оч, чарчаган ҳолда,
Ҳофиз юриб чиқди то тонгга қадар.
Тонг отгач шийпондан чиқди соҳта жуфт,
Дийдор таомига балки тўйишди.
Миннат қилиб юриб ҳофизни улар,
Катта йўл бўйига ташлаб қўйишди.
Шу маҳал автобус кўринди йўлда,
Ойнада “Тошкент” деб ёзилган ёрлиқ,
Қоронғу зулматлар ёришган каби,
Ҳофиз кўз ўнгида яшнади борлиқ.
Автобусга чиқиб олди бир сакраб,
Ва жўнаб кетди у сурганча ҳаёл.
Йўловчилар ичра қисилиб юриб,
Чипта сотар семиз кондуктор аёл.
Сассиқ салон ичра бозор шовқини,
Ҳофиз гўё кириб қолган растага.
Одамлар турникка тортилаётган,
Кимсадек осилган тутқич дастага.
Бир йигит тўхтамай чайнайди сақич,
Кексага жой бермай борар бемалол.
Ундан умидини узмай тикилар,
“Жой берар” деб ўйлаб тўқсон яшар чол.
Сурбет йигит бўлса чолга термулар,
Қарсиллатиб ҳамон сақичин чайнаб.
Шунда туман тушиб кетди салонга,
Қари автобуснинг сувлари қайнаб.
Одамлар туманда кўринар хира,
Шерали буғ ичра хаёлга ботди.
“Автобус портлайди, Қо-оч!” – дея шўпир,
Кабинадан ўзин чуқурга отди.
Саросима ичра йўловчи ҳайли,
Дод дея ўзини эшикка урди.
Булдозер сингари семиз кондуктор,
Одамларни бир тўп дарахтдай сурди.
Эшикка илиниб кимнингдир шими,
Пойчаси йиртилди тугмаси учиб.
Соғ-саломат тушиб олган одамлар,
Табриклашар эди бир-бирин қучиб.
Ҳофиз тушиб келди ҳаммадан кейин,
Ногоҳ унинг йўлин бир одам тўсди.
Не ажабки унинг шундоқ ёнида,
Анграйиб турарди излаган дўсти.
Икки дўст кўришди қучоқлар очиб,
Ҳофиз сўкмоқчийди, фикридан қайтди.
Ёзмагани учун манзилини тўлиқ,
Дўсти қайта-қайта узрлар айтди.
Яхшиям учрашиб қолдик деб улар,
Икковлон кетдилар тўйхона томон.
Ҳарорати ортиб, қўзғалиб йўтал,
Ёмонлашар ҳофиз соғлиги ҳамон.
Иситма тушмади тўйхонада ҳам,
Иштаҳа бўғилган, кетмайди емак.
Биркесар Шерали айтдими, тамом,
Бефойда “Бир нарса еб олинг” демак.
Кечгача куйлади шу куни ҳофиз,
Тўхташга мухлислар қўймади қистаб.
Шералининг айтган қўшиқларини,
Яна қайта-қайта тинглашни истаб.
Ҳофиз соғлигини йўқотди шу кун,
Совуқда ўпкасм қаттиқ шамоллаб.
Буюклик шунчалар бўларми, Тангрим!
У дўстин сўкмади бир бор ёмонлаб.
Тўрт ой иситмалаб ётди тўшакда,
Шерали дардига тополмай чора.
Қизиқ дунё экан, тўрт ой ичида,
Дўст хабар олмади келиб бир бора.

ТУМАНЛИ ДАЛАЛАР

Қизил империя, қутурган замон,
Мукофотлар талаш, унвонлар талаш,
Расм бўлди аҳли ҳушомад аро,
Унвон деб пасткашлар пойини ялаш.
Дунёда энг ёвуз кўринмас қурол,
Қовоқ бош цензорнинг қайчиси эди.
Бу қайчи меҳнатла яралган не-не,
Озод қўшиқларни қиймалаб еди.
Қаттол замонанинг радио дастури
Бемаза бутқадек кўнгилга урди.
Транзистор радио яралгач улус,
Озод манзилларга йўлини бурди.
Қизил қўшиқларни ёқтирмас авом,
Севган қўшиқларин тўлқиндан тутар.
Шералидан қайта-қайта қўйишса,
Ёвлар захар ичиб, заққумлар ютар.
Улар сезди, Аллоҳ азиз қилганни,
Ҳеч қачон хор қила олмас бандаси.
Ҳақ агар хоҳласа шоҳ бўлади қул,
Заррин чопон бўлар дарвеш жандаси.
Шералининг шони шуҳратин кўриб,
Ҳасад қуши ғаним юрагин чўқир.
Бу маҳал эрксевар тутқин дилларда,
Йўлбарслар бўкирар кўзлари сўқир.

МЎЖИЗА

Пастак касалхона омборга ўхшар,
Хонада бир бемор ётибди якка.
Овқат еёлмайди, аҳволи оғир,
Чалинган тузалмас, бедаво “Рак”ка.
Бош врач асабий тамаки чекиб,
Беморнинг ўғлини бир четга тортар.
У дейди: - отангнинг юзида, ука,
Кун сайин ўлимнинг белгиси ортар.
Кўз чети бичилиб лаби гезариб,
Бир томонга хиёл қийшайган бурни.
Исрофгарчиликнинг не кераги бор,
Юбормоқ бефойда шифобахш нурни.
Тириклик чоғида айтиб - деб олсин,
Олди-берди бўлса ёру хешларда.
Юз фойиз кафолат бераман, отанг,
Жон берар эрталаб соат бешларда.
Шу бугун сен уни олиб кет, ука,
Одамдай жон берсин уйида ётиб.
Огоҳ қилиб қўйиш бу менинг бурчим,
Кейин йиғлаб юрма ғамларга ботиб.
Қайғуларга чўмган ўғилнинг гўё,
Вужуди кўз ёшга айланиб оқди.
Унсиз йиғлаганча синиқ ойнадан,
Туманли боғларга мунғайиб боқди.
Йиғлаб отасин олиб кетди у,
Уйга олиб кирди авайлаб, авраб.
Хонадан ҳайдади набираларни,
Чарчатмасин дея беҳуда жавраб.
Ботиб борар экан умр қуёши,
Ота изҳор қилар эзгу тилагин:
- Ўғлим, мендан кейин сингилларингни,
Ўкситмай ўстириб бошин силагин.
Ўлсам ўлимлигим тайёр, биласан,
Ўзим боққан қўйни маракамга сўй.
Маккатапўнингни келтириб энди,
Шералининг яхши қўшиғидан қўй.
Шерали Жўраев қўшиқларини,
Тингладим ҳамиша дуодай суйиб.
Ўлдирса қўшиқлар ўлдирсин мени,
Дунёдан кетмайин қовоғим уйиб.
Ўғил ота амрин бажо қиларкан,
Унсиз йиғлаганча юзи буришди.
Сингилларнинг жайрон кўзларида ёш,
Отанинг юзларин силаб туришди.
Тинглар экан маҳзун қўшиқни ота,
Руҳи ором олиб туйди ҳаловат.
Кампир унга умр тилаб Худодан,
Ёмғирдай шивирлаб айтар саловат.
Мусиқа тинмади тонгги бешгача,
Вақт парвозида нур каби шиддат.
Фарзандлар соатга қарайди қўрқиб,
Мана етиб келди айтилган муддат.
Тонг ҳам ўтиб кетди, қуёш ҳам чиқди,
Сезилмасди аммо ўлим шарпаси.
Ота умрин кузги далаларидан,
Униб чиқар эди ҳаёт арпаси.
Овқат еб, чой ичиб жилмайди ота,
Оғриқ йўқ, хотиржам руҳида базм.
Шерали Жўраев шан қўшиқлари,
Ёйилиб оққувчи дарёйи азим.
Шу таҳлит кун ўтиб, ҳафта, ой ўтиб,
Касалванд соғайиб турди оёққа.
Ҳатто бир кун юриб кўчага чиқди,
Таяниб тонг чоғи қўлтиқ таёққа.
Йил ўтиб бутунлай соғайди ота,
Аҳволидан ўғли кўз-қулоқ, огоҳ.
Унга ўлим ваъда қилган Ҳакимни,
Ота Чоргузарда учратди ногоҳ.
Ҳаким чолни тирик кўриб, ҳайратдан,
Оғзи ланг очилиб, осилди лаби.
Бир замбил лой бўлди ҳижолат чекиб,
Юзлари қизарди лавлаги каби.
Муъжиза боисин сўраркан Ҳаким,
Уятдан ўзини пичоқсиз сўйди.
Чол бўлса Ҳакимга “Дори шу” дея,
Магнит тасмасин тутқазиб қўйди.
Ҳаким маълумоти ҳар ҳолда олий,
Кўзойнак тақса ҳам эмаску сўқир.
Магнит тасмасининг қутисидан у,
Ш.Ж. деган қисқа ёзувни ўқир.

ЭҲТИРОМ

Шералига далда берган бир замон,
Меҳрибон бастакор Ғўломжон Рўзи.
Авлиёлик эди: “Шерали сендан –
Зўр ҳофиз чиқади” деган ҳақ сўзи.
Ҳофиз Шералининг қўшиқларидан,
Янги қувват олиб ўсди Шашмақом.
Асрлар ҳасрати юкланган карвон,
Файласуф қария, мангу ёш мақом.
Йўловчилар чиқса автоуловга,
Шўпир кассетани қайта ўрайди.
Ким чиқса албатта: “Оғайни, Шернинг
Кассетаси борми?” дея сўрайди.
Буюк хизматларни қилган бўлсада,
Экранлардан ҳофиз ўзини тийган.
Аслида ўшадир ҳофизлар шоҳи,
Мангу қўшиқчилик тожини кийган.
То рўзи қиёмат жаранглаб тургай,
Тошларга урилиб синмаган сози.
Қўшиқлари баланд осмонда учгай,
Илоҳийдир ширин, ўтли овози!

МУҲЛИС

Поезд елиб борар кузги зулматда,
Маъюс порлаб қолар уйлар чироғи.
Юлдузлар дилдираб турган самода,
Ғамгин нурлар сочар ойнинг ўроғи.
Қўланса ҳидлардан бўғилар нафас,
Плацкарт вагонда ёпилмас эшик.
Пойафзалин ёстиқ қилганча кимдир,
Пишиллаб ухлайди пайпоғи тешик.
Бир кампир қарғайди кимнидир узоқ,
Биров тинмай жаврар, бировлар жимдир.
Ҳаммани чўчитиб чириган полга,
Учинчи полкадан қулайди кимдир.
Биров қотиб кулар, биров ачинар,
Вагонбеги кирар, қийшаяр эшик.
“Нима бўлди?” дея сўлагин артиб,
Уйғониб эловрар пайпоғи тешик.
Тўрда уч-тўрттаси ичади ароқ,
Юзлар фариштасиз, гаплари саёз.
Дераза ортида қоронғу даштлар.
Ҳаволари муздек, мусаффо аёз.
Ўйчан қарочўғда, қоронғу даштда,
Жонланар Туркийлар жонланар Кушон.
Зулматга хаёлчан боққан бу одам,
Истеъдодли рассом Одилжон Нишон.
Шерали Жўраев қўшиқларин у,
Ҳаёлан тингларди завқларга тўлиб.
Кимдир Шералидан гап очди ногоҳ,
Ашаддий мухлиснинг ҳаёлин бўлиб:
- Бойлик тўғрисида кетган экан баҳс.
Шерали бир қоп пул кўтариб кепти.
Номард бўлса ўғлин етаклаб келиб,
“Мана менинг пулим, хазинам” дебди.
Фарзанд кўрмас экан Шерали энди,
Куйиб кетган эмиш бутунлай пушти.
Бу гапни эшитиб, ғазаби қайнаб,
Одилжон Нишоннинг юзлари учди.
Ғийбатчини рассом тамбурга тортиб,
“Яна бир қайтар” деб қистовга олди.
Нафрат ва ғазабдан тугилган муштнинг,
Зарбидан ғийбатчи довдираб қолди.
Сўнгра жон ҳалпида юлқиниб чиқиб:
- “Войдод!” деб ёрдамга чақирди дўстин.
Уч-тўртта барзанги шериги билан,
Дўсти етиб келди эгнида пўстин.
Мусаввир галанинг ичида қолди,
Ёрилгандай бўлди тепкидан чурра.
Урарманлар кетгач мухлис мусаввир,
Ўрнидан қўзғалди юзлари ғурра.
У энди англади муштлашган маҳал,
Дўпписи учибди мисол паррак.
Мусаввир турарди масхарабоздек,
Бир енги узилган куйлаги варрак.
Номардлар томонга боқар у зимдан,
Киприклар ортида аламли ёши.
Бозорда харидор қўлидан тушган,
Тарвузга ўхшарди ёрилган боши.
Номардлар қаҳқаҳа отиб кулишар,
Мазмунсиз, бепарда гаплари саёз.
Дераза ортида бепоён даштлар,
Ҳаволари муздек мусаффо аёз.
Поезд ҳамон елиб борар зулматда,
Маъюс порлаб қолар уйлар чироғи.
Тунги шудрингларда ювилган боғлар,
Далалар устида ойнинг ўроғи.

ФИТНА

Шерали битиргач олий даргоҳни,
Филармонияга ишга олишди.
Концерт тушумидан ғазналар тошиб,
Халқнинг талабидан шошиб қолишди.
Ўзбекконцерт олий бирлашмасининг,
Бошлиғи бор эди турқи муз, чилла.
Қорни тоғорадек, кети ноғара,
Кессак қисган боши мисоли пилла.
Шерали ҳофизнинг мағрурлигини,
Кибру ҳаволарга юрар у йўйиб.
Қанийди иложи бўлсаю пинҳон,
Калтакласам дерди ҳофизни тўйиб.
Бир кун ўч олишнинг мавриди келди,
“Айбнома”ларни қилди у тайёр.
Самарқанд шаҳрида Шерали бу пайт,
Концертлар берарди сафарда сайёр.
Ҳофизни Тошкентга чақирди бошлиқ,
Ёнида Московдан келган бир ўрис.
Давлат хавфсизлиги қўмитасида,
Ишлайдиган ходим Иванов Бўрис.
Ҳофиз етиб келгач бадқовоқ бошлиқ,
Титаркан қандайдир ҳужжатлар қатин.
- Дер бизга реакцион қўшиқларингни,
Ёзиб берчи қани, матнма-матн.
Машраб, Ҳазинийдан, Қорий, Чустийдан,
Қўшиқлар айтибсан тузумга қарши.
Сенга ёқмайдими Интернационал,
Йўқсил Истиқболи коммуна марши?
Юқоридан келган манави ўртоқ,
Кирдикорларингни тезроқ ёзиб бер.
Шерали: - “Ёшликда айтган қўшиқнинг,
Матнин эслолмайман, ёдимда йўқ” – дер.
“Бир қатор бўлса ҳам ёз!” деди бошлиқ,
Шерали хўп дея ненидир ёзди.
Қоғозни тез тортиб оларкан вакил,
Матнга тушунмай бўйнини чўзди.
“Переводите текст” деди Московлик,
Бошлиқ апил-тапил ёзишга тушди.
Ёлғон таржимани тингларкан ҳофиз,
Ғазаби қайнади, тугилди мушти.

“То етим бўлмай киши, билмас отонинг қадрини”,
Мисрани русчага ўгирди шундай:
“Пока не осиратееш не познаёш Бога”.
Хофизга кундуз хам қорайди тундай.

Ҳофиз гапиргани оғиз жуфтлади.
Лекин сўз айтмоққа йўқ эди чора,
Азалдан разиллар ошиғи олчи.
Истеъдоднинг мангу манглайи қора,
Бир мисра нотўғри таржима ила,
Аллоҳнинг булбулин қувдилар боғдан.
Булбул хонишига зор бўлди авом,
Диллар зада бўлди қарғадан, зоғдан.
Булбул боғдан кетиб гўнг титар зоғлар,
Қарғалар талтайиб ўтирар тўрда.
Шералига рухсат беришди фақат,
Қўшиқ куйлаш учун капелла, хорда.
Шерали Жўраев қўшиқларини,
Қатағон қилишди экрану мавжда.
Истеъдодсиз сохта ҳофизбаччалар,
Қизил қўшиқ куйлар баайни авжда.
Мана олти ойки Шерали ишсиз,
Дўстлар аллақачон айланган ёвга.
Ҳофиз тошга уриб севимли созин,
Қўй-қўзи боққани кетмоқчи товга.
Унга ҳамдард фақат она шеърият,
Оҳ, қандай зўр айтган Абдулла Ориф!
Шералининг ҳасрату дардин жойлаган,
Ҳар битта ҳарфнинг ичини ёриб.

“Олти ойким шеър ёзмайман юрагим зада,
Олти ойким дўстларим ҳам пана-панада.
Истеъдодим сўнганидан қилар башорат”,

“Дунёни қизғанма мендан, азизим,
Сен ичган булоқдан ичмасман асло.
Сен юрган тоғларда қолмагай изим,
Сен кечган дарёдан кечмасман асло”.

Бу ўтли мисралар бағишлар юпанч,
Бу ўтли мисралар юракка яқин.
Умрнинг баҳорий кенгликларини,
Зулматли қирларин ёритган чақин.
Замона дўзахнинг қаърида ўсган,
Оғу томган дарахт – захарли “Анчар”.
Номард зарбасидан дарз кетган юрак,
Неча кунки қонли нинасин санчар.
Қилмаган дориси қолмади ҳисоб,
Йўқдир учрамаган ҳозик табиби.
Қолмади теварак атрофда унга,
Маслаҳат бермаган ҳешу ҳабиби.
Охири учради руҳшуносга у,
Кўздан кечираркан ҳофизни дўхтир.
Деди: - бу касбга оид касаллик,
Сизга куйламоқдан ўзга йўл йўқдир.
Шу бўлдию ҳофиз куйлай бошлади,
Юрак санчиғи ҳам тўхтади таққа.
Шерали соғайиб кетгани учун,
Шукрлар келтирди жаноби Ҳаққа.

НОРАСМИЙ КОНЦЕРТ

Жиззах сафаридан қайтар Шерали,
Ортда қолиб кетди хатарли довон.
Ям-яшил далалар ястаниб ётар,
Водийнинг тасмадек йўллари равон.
Мошина ойнаси жаҳон ойнадек,
Тиниқ кўрсатади унда йўқ рўё.
Дунёда энг ростгўй кўрсатувларни,
Шу ойна намойиш этади гўё.
Мана меҳнаткаш эл ишлар эрта кеч,
Қўллари қавариб ботганча терга.
Ризқини излайди қаддини эгиб,
Ҳаммадан паст бўлган камтарин, ерга.
Осмонга қарайди такаббур зотлар,
Шундай кибру ҳаво уларга ёқар.
Аслида еб тўймас булутвойларни,
Шу оддий меҳнаткаш деҳқонлар боқар.
Шу сабаб Шерали халқини куйлар,
Қўшиқларда яшар кечалар ранги.
Ойдинда сув қўйган ёлғиз сувчининг,
Дўпписига қўнган далалар чанги.
Шуларни ўйларкан ҳофиз ҳаёли,
Ишлаётган авом томонга кўчди.
“Мошинани тўхтат”, деди шўпирга,
Мошина секинлаб оҳиста ўчди.
Деҳқонлар “Камиса” келди деб ўйлаб,
Қўрқа-писа боқди мошина томон.
Қадамин тезлатиб, қаттиқроқ ишлаб,
Кетмонга ёпишди беллари камон.
Мошинадан тушиб Шерали ҳофиз,
Одамларга қараб: “Ҳорманглар!” деди.
“Мана ёнингизга мен ўзим келдим,
Қийналиб Тошкентга борманглар” – деди.
Одамлар ялт этиб қаради бирдан,
Ҳайратдан бир лаҳза қолдилар қотиб.
Ўзига келишгач “Шерали!” дея,
Йўл томон чопдилар кетмонни отиб.
Одамлар “Шерали, Шерали!” дея,
Ҳофизни бир зумда олдилар ўраб.
Шерали уларга меҳрла боқар,
Соғинган дўст каби ҳол-аҳвол сўраб.
Ҳофизга ҳавасла боқиб бир четда,
Созандалар қатор туришган эди.
Шерали уларга: “Мошинадаги,
Бор нозу неъматни келтиринг” - деди.
Келтирилди шарбат, нон, мева-чева,
Тарвуз-қовун билан қазию-қарта.
Чанқаган, очқаган деҳқонлар кулиб,
Қўл ювиб келдилар қўлтиққа арта.
Нонни қази-қарта, билан тушириб,
Ортидан тарвузу қовун едилар.
Қоринлари тўйгач “Энди Шер ака,
Бир жуфт қўшиқ айтиб беринг” – дедилар.
Узоқда ғурраклар ғуриллаб бу дам,
Чумчуқлар кўлмакда қиларди ғусл.
Шерали созини черта бошлади,
Кимдир доирада ташлади усул.
У дилдан куйлади овози нолон,
Сукунатда дала, сукутда боғлар,
Мухлислар ёдига тушди илк севги,
Биринчи муҳаббат қийнаган чоғлар.
Концерт узоқ давом этган бўлса ҳам,
Одамлар тўймади қўшиққа, куйга.
Деҳқонлар миннатдор қўл силтаб қолди,
Ҳофиз жўнаб кетди оҳиста уйга.

УЧРАШУВ

Баъзан соғинтирса қадрдон жойлар,
Келар бир ҳафтада ишдан бўшагинг.
Сени чорлар дала, тўрғай овози,
Беминнат ўз уйинг – ўлан тўшагинг.
Шерали ҳофиз ҳам укаси билан,
Меҳнат таътилида далалар кезар.
Болалиги ўтган қирларни кўрса,
Маҳдуд руҳиятин ҳур озод сезар.
Ям-яшил толларнинг соясида жим,
Ака-ука боқар кенгликлар томон.
Шерали дер: “Салим, эсингда борми,
Шу жойда ўйнардик бизлар бир замон.
Чақмоқлар, ёмғирлар, буюк шамоллар,
Кўйлагин шишириб чопган болалик.
Ошпаз хотин “Чойга-а-а!” дея чақирса,
Овоз қирғий каби учган далалик”.
Шу маҳал уларнинг ҳаёлин бўлиб,
Бир кимса ғимирлаб чиқди тутзордан.
Эгни жулдурвоқи, юз-қўли кир-чир,
Қор одам чиққандай қоронғу ғордан.
Инқиллаб-синқиллаб келар тобора,
Улкан бир боғ ўтин елкадан оғар.
Оёғида эски йиртиқ калишлар,
Тирноқлари ўсган, қўли кир-мағар.
Шерали ҳайратдан ушлади ёқа,
Сўнг деди: “Ё, тавба Салим, қарагин.
Қойил қолмоқ керак Аллоҳ ишига,
Бир сирли ҳикматнинг сездим дарагин.
Билсанг бир замонлар мана шу одам,
Куйласам тўйларда тўсарди йўлим.
“Сен чўпон ўғлисан, чўпон бўл”, - дея,
Создан совутмоқчи бўлганди қўлим.
Орадан қанча йил ўтиб шу бугун,
Тағин учраштирди иккимизни Ҳақ”.
“Дунёда не қилсанг бир кун қайтади”.
Деган гап рост экан шубҳасиз мутлоқ.

МАККА САФАРИ

Шерали Жўраев эхромни кийиб,
Отланди муқаддас улуғ сафарга.
Дунёда ҳар ким ҳам эришавермас,
Бундай илтифотга, буюк зафарга.
Балки ҳофиз яна келар Маккага,
Ҳаж учун ўн бора, юз бора қайтиб.
Ўлтирар тайёра ўриндиғида,
Лаббайка, Аллоҳ! деб талбия айтиб.
Мана самолардан қиялаб учиб,
Жидда узра қўнди ўзбаки ўчоқ.
Исмоил Бухорий авлодларини,
Кутиб олишдилар очганча қучоқ.
Араб шаҳзодаси – Буюк валиаҳд,
Ўзи пешвоз чиқди меҳмонлар томон.
Бундай зўр ҳурматни мулки ажамдан
Қолганлар кўрганин эслолмас ҳамон.
Ҳофиз бажо қилди шукр намозин
Каъбанинг ичида кўзида ёши.
Шукроналар, ҳамдлар айтди юракдан
Буюк саждагоҳга текканда боши.
Шу кун ҳофиз гўё қайта туғилди.
Гуноҳлардан фориғ мусаффо тани.
Шундай қутлуғ дамлар у билан бирга,
Меҳрибон отаси бўлсайди қани.
Онаси, Ватани, халқи, ҳешига,
Омонлик тилади Шерали ҳожи.
Ҳожилик рутбаси қодир Худонинг,
Мўминлар бошига кийдирган тожи.

ТАДОРИК

Шерали онасин ҳаж сафарига,
Олиб бормоқ учун тадорик кўрар.
Ҳажга борасизми, онажон? – дея,
Эркаланиб ҳофиз Ҳалимжон сўрар.
Шерали отланди ҳаж сафарига,
Онаси туфайли иккинчи марта.
Волида ҳофизга миннатдор боқиб,
Дуо қилди узоқ кўз ёшин арта.
Баҳринисо она кўзларида ёш,
Дер: “Аллоҳ не сўрсам барчасин берди.
Ҳажга бормоқ учун болажонларим,
Мадорим етмас деб қўрқаман” дерди.
“Ғам чекманг, онажон” – деди Шерали,
Елкамга опичлаб бораман сизни.
Шунга ярамаса ахир не учун,
Оналар туғади ўғилни, қизни?
Она дуо қилиб ўғилларини,
Боладек эркалаб бағрига босар.
Юлдузли тун ойни рақамсиз улкан,
Девор соатидай осмонга осар.
Шерали тўхтамай чириллаётган,
Тунги чирилдоқлар овозин тинглаб.
Ётаркан ойналар орти, ойдинда,
Мусаффо япроқлар товланар минглаб.
Асака осмони зардўзи чопон,
Далалар ухлайди зар тўнни ёпиб.
Сутдек оппоқ ойдин кеча қўйнида,
Ёлғиз типратикан юрарди чопиб.

ҲОЖИ ОНА

Эътиқод Аллоҳни дўст тутмоқ демак,
Яхшидир пок қалбни нурларга қормоқ.
Ундан ҳам яхшидир дастурхон қилиб,
Аллоҳнинг уйига меҳмонга бормоқ.
Яхшидир мағфират сўраб Аллоҳдан,
Ҳажарул асвадга юзларинг сурсанг.
Ундан ҳам яхшидир Каъбатуллоҳда,
Онангни елкангда кўтариб юрсанг.
Баҳринисо она борару лекин,
Бир бора заминга тегмас товони.
Ўғлининг елкаси бақувват баланд,
Осмонларга туташ тахтиравони,

...Совуқ тоғ кечаси чироқсиз ўтов,
Бўрилар овозин элтгувчи шамол.
Тирқираган қўйлар “тўс-тўс”, талотум,
Шамол бошдан юлқиб учурган рўмол.
Болам-чақам дея чекилган азоб,
Барча-барчасига Худойим қози.
Она тўкар эди севинч ёшларин
Яшаб ўтган нурли умридан рози.
Ҳофиз тоғ устида онаси учун,
Отди нафрат билан шайтонга тошин.
Мўлжаллаб тош вужуд чўтир шайтоннинг,
Лаънати шарсимон ақлсиз бошин.
Ҳофиз кўз ўнгида жонланди шу чоғ,
Шайтон қиёфали разил кимсалар.
Қиёматда улар ҳолига войдур,
Бу фоний дунёдан кўзин юмсалар.
Қинғир йўллар билан йиққан бойлигу,
Жулдур мансабидан бўлурлар жудо.
Лек икки оламда ҳимоя қилиб,
Ҳақ деган кимсани хор қилмас Худо.
Ҳаж амали тугаб қариди сафар,
Тайёралар кўкда, кўринмас кўйи.
Умрбод ҳожилар қалбидан учмас,
Буюк ҳаж сафари, Аллоҳнинг уйи.

МУКАММАЛ ДУНЁ

Яхшилар қалбида яшнаса баҳор,
Бахиллар дилида абадий қишмиш.
Ғийбатчи ножинслар тарқатар буҳтон,
Миш-миш Ҳақ наздида энг ёмон ишмиш.
Макка мушриклари Расулуллоҳни,
Ўғил фарзанди йўқ “абтар” дедилар.
Ишларингни ҳеч ким этдирмас давом,
Дининг ҳам кераксиз дафтар дедилар.
Содиқ Ҳабибини қолдирмас ғамгин,
Аллоҳим меҳрибон, Аллоҳим сахий.
Ҳазрати Жаброил шу он келтирди,
Роббил Аъламиндан хушхабар-ваҳий.
Аллоҳ таоло дер: (Астаизубилло),
Биз сизга Кавсарни айладик ато.
Расулим, уларнинг ўзлари абтар,
Мушрикларнинг сўзи шубҳасиз хато.
Аллоҳ ваъдасида тургувчи зотдир,
Абтар бўлиб ўтди мушриклар доим.
Расулуллоҳ дини яшнар, яшарар,
Барқарор то рўзи қиёмат қойим!
Шералини фарзанд кўрмайди дея,
Ёв пана пастқамда тиржайиб кулди.
Беш фарзанд кўрганда Шерали ҳофиз,
Ғаним ўз тукларин битталаб юлди.
Бургутни узоқдан пашша деб ўйлаб,
Нодон ўргимчаклар тузоғин тўқир.
Шерали ҳар нени тенгшаб қўйгувчи,
Адолатли Ҳаққа тасанно ўқир.
Мана катта йиғин қўшиқ байрами,
Сеҳрли қўшиқдан юраклар кабоб.
Баҳринисо она набирасига,
Барчанинг олдида топширди рубоб.
Шунча йил авайлаб сақланган созни,
Шоҳижаҳон чалар ҳислар уйғотиб.
Созни бир пайтлар Шералижонга,
Олиб беришганди битта қўй сотиб.

***

Нега жим турибсан донишманд ўтмиш,
Сендан ун чиқарми, чиқмасми ун ё?
Нега биркам дерлар, биркаммас, ахир,
Мукаммал дунё бу, мукаммал дунё!

(ТАМОМ)

Фалак инъом этган жамолингга ой
Ўзининг ойидан гўзал минг карра.
Ҳуснинг куни кундан ўт, ёғдуга бой
Қароғинг қошида чўлпони хира.

Фалак яхши кўрар сени ўзидан
Ўзидан гўзалсан ўзидан дилдор.
Осмони келмайди ҳатто изингдан
Унинг қудратидан жамолингда бор.

Ошиқма дилларни қирилтиришга
Сенга имконидан берган ложарам.
Қодирсан васлингда тирилтиришга
Қодирсан ҳажрингда ўлдиришга ҳам.
11.07.05.

Халқ мавҳум нарсадир, халқ мавҳум нарса.
Нусрат халкда дейсан, хўш, нечун хормиз.
Халқ мавҳум нарсадир, сен, мен, у эса
Чиндан шоёндирмиз, чиндан ҳам бормиз.

Юкни йўқ нарсага юклама зинҳор
Ҳақ юкига ёрдир елкаларимиз.
Кураш қуёшидан ёришсин бедор
Юрак деб аталган ўлкаларимиз.

Халқ мавҳум нарсадир, сен, мен, у аён
Биз зафар қилмасак қилолмайди халқ.
Диёнат дастида бўлмасак пайкон
Осмондан тушмайди ҳурлик билан ҳақ.

Боғни халқ экмайди, экар сен мен, у
Ҳар томчи дарёга жўшқинлик қўшар.
Букун зиндондамиз, зиндонга ёғду
Осмондан тушмайди, шамлардан тушар.
11.07.05.

Инсон нима, дўст ёр нима, нима одамзот
Қуюн экан, довул экан, беамон офат.
Адашгандир огоҳ этсанг, сенга ёв жаллод
Умринг шамин ўчирмоққа қасд қилар ҳасрат.

Рафиқни ҳам, рақибни ҳам, хеш қондошни ҳам
Умрим шамин атрофида кўраман мудом.
Мен бўлмасам улар учун кенгаяр олам
Қуюн бўлиб азроилдан кутарлар пайғом.

Адашгандир инсон, лекин айлама огоҳ
Иблис этагидан ўзга этак ушламас.
Адашганга йўл кўрсатсанг сенга қазир чоҳ
Адашганга адашгансан десанг хушламас.

Ҳақ чархида чархлаганман сўзим дамини
Шу боисдан душманимга айланган барча.
Зўрғагина ёниб турган умрим шамини
Қуюн бўлиб ўчиришга шайланган барча.
13.07.05.

Чиройда жамолинг ойни мот этар
Ҳажрингда кўзларим сойни мот этар.

Вой войдан иборат ошиқлар умри
Войим улар чеккан войни мот этар.

Қуёшни мот этар ёруғ ёноғинг
Васлинг жаннат деган жойни мот этар.

Чархдаги барча най тешикларидан
Бағримда тешик кўп найни мот этар.

Энг учқур той эрур Юсуф хаёли
Тойи дунёда бор тойни мот этар.
13.07.05.

Нимага лойиқсан сенга ўшани
Албатта карамли Худо беради.

Хорга муносибнинг манглайида хор
Раънога арзисанг раъно беради.

Сен ҳам қуёш бўлсанг берарди кўкни
Самога арзисанг само беради.

Ҳурлик насиб этмас ғофил харларга
Хумога арзисанг Хумо беради.

Эй нодон топмассан дардингга даво
Балога арзисанг бало беради.

Юсуфга навони Юсуф бермайди.
Юсуфга навони Худо беради.
14.07.05.

Атлас ичиндаги ой
Кўк ойидан сулувсан.
Ишқингда эриб окдим
Бир дарё қайноқ сувман.

Атлас ичидаги ой
Кўк кунидан гўзалсан.
Атласинг бол бўлмасму
Ҳам ёғду, ҳам асалсан.

Атлас ичидаги ой
Бесаноқ ойларинг бор.
Жоним жойлари бўлган
Ойда йўқ жойларинг бор.

Мен икки оламдан ҳам
Айриман, қайнар қоним.
Атлас ичида ахир
Менинг икки жаҳоним.

Атлас ичиндаги ой
Севгинг мени йиқмоқчи.
Кўксингдаги қуш тойчоқ
Атласингдан чиқмоқчи.

Қутказ мени, озод эт
Ҳижрон деган қафасдан.
Атласдаги тўлин ой
Чиқмайсанми атласдан.

Атлас ичидаги ой
Бахтни бир бор кўрайин.
Атласдан чиқ, ё мен ҳам
Атласингга кирайин.
15.07.2005.

Пешонангнинг теридан битган беқиёс олма
Сенга буюрса сендан, қуртга буюрса қуртдан.

Ҳандалакни мен экдим, пишса меники, дема
Сенга буюрса сендан, итга буюрса итдан.

Сен эмас илон яйрар қазган ариғингдан гоҳ
Баъзан қурган кулбангдан бойқуш топади паноҳ.

Неники яратибсан сенга буюрсин Оллоҳ
Сенга буюрса сендан, ўтга буюрса ўтдан.

Пиширган паловингни гоҳо ёв урар паққос
Гоҳо севган малагинг ғаним олдида раққос.

Душман омочин тортар баъзан сен боққан новвос.
Сенга буюрса сендан, ётга буюрса ётдан.

Юсуфнинг тошбошидан нелар кечмади, ёраб,
Асраган дарёсидан қултум ичмади, ёраб,

Юлдузи ёв кўкида, ёраб учмади, ёраб,
Сенга буюрса сендан, итга буюрса итдан.
16.07.05.

Борлиги гуноҳу истайди жаннат
Инсон ёғилсин дер худодан раҳмат.
Болари тикандан асал олади
Одамзот асални этади ахлат.
15.07.05.

Тингла булбул!
Бир ажиб чах-чахга тулди гулли бустонлар бугун,
Кун келин хуснин намойиш этди осмонлар бугун,
Ё булутлардин либослар тикдилар мунчок солиб,
Бунчалар ойдин куринмиш мохи тобонлар бугун.

Нома битдим чорлабон кунгил навосин бахсига,
Етдиму гулга битилгон нома афгонлар бугун.
Куй олиб кел, гулу-гулзор, ё сахарлар насмига,
Кимда бисёрдир чаман мадхига имконлар бугун.

Кайга кунма ям яшил, топдингми бир арзир кушик,
Кайга пой боссам тириклик, котди забонлар бугун.
Сену мендин сирли куйлар шошкириб оккан арик,
Ёдима кирди окиб шавкли Зарафшонлар бугун.

Ер хидин тутганда олам борму сенда бир наво,
Менки мастмен тентираб сайрона сайхонлар бугун.
Хар яланг шохга уралган гунчалар оханграбо,
Етти рангда окадир куксимдаги конлар бугун.

Тонг сахар шабнам ёгиб, куз оламин куйдирадур,
Бокди куёш сукланиб, килди пушаймонлар бугун.
Хар дакика кашф этиб минг бир гузаллик суйдирyр,
Ахли олам завк олиб термулди хайронлар бугун.

Эй Амира, ким малакдир чин гузаллик шахрига,
Айтишиб булбул била булдингку сайронлар бугун.
Туш курурсен уртаниб богу бахоринг ажрида,
Кузни очма улдирур тегрангда вайронлар бугун.

Бир шеър сизга...Илтимос, хато ва камчиликлари бўлса мазур тутасиз! Мен ўрта маълумотлиман. Шеър ёзиш эса АЛЛОҲнинг мени сийлаб берган ёрлиги бўлса керак...

Қонинг ичмок бўлса қотил дажжол қул,
Илохий куч ила унинг ранги йук.
Бирок буёлмайди қонга ўнгу-сўл,
Кўкка сачраб кетар миллиардларча ўқ.

Эрксизликка қарши жанга кирар у,
Шайтонлар қавмига солишиб титроқ.
Кўҳна Турон узра ҳилпирар мангу,
Мағрурлар қўлида мисли туғ байроқ.

Саида Курбон.

Бутун умр гурлаш эмасдир осон,
Гар мушкул бўлса ҳам ўт бўлиб гурла.
Инсон инсонлигинг айла намоён
Ҳеч қурса умрингда бир карра гурла.
9.02.05.

Акжалдир йўлдошинг қилса нодонни
Оқилга дуч этса йўлингда қанот.
Кимдир ўлдиради ҳар кун инсонни
Кимдир қайта бошдан бахш этар ҳаёт.

Ҳар кун учиб ёнар умрнинг шами
Душмани зиёда нозик зиёнинг.
Жоҳиллар, разиллар – азроил дами
Донишлар, мушфиқлар – дами Исонинг.

Разолат оқишдан тўхтатар қонни
Бу бандни йиқади муҳаббат нажот.
Кимдир ўлдиради ҳар кун инсонни
Кимдир қайта бошдан бахш этар ҳаёт.
11.02.05.

Халкдан менга бирорта
Дўсту-ёр чиққани йўқ.
Қора кунимда битта
Мададкор чиққани йўқ.

Ғаддорлар чикди элдан
Шахкорлар чикди элдан,
Ағёрлар чикди элдан
Вафодор чиққани йўқ.

Не-не тўнғизлар чикди
Ҳам гўнг қўнғизлар чикди,
Емхўр ҳўкизлар чикди
Лочин, сор чиққани йўқ.

Чикди не-не эшаклар
Не-не битли кўппаклар.
Не-не қопағон саклар
Битта нор чиққани йўқ.

Қурт еган гўнгдек яксон
Қурти—жаҳолат, ёлғон
Ғофили миён-милён
Бир бедор чиққани йўқ.
12.02.05.

Эрта дема, индин дема, букун бормиз вассалом
Накди бу чоғ, накди бу дам, накди букун қилайлик.

Ярим умрим тутқун бўлди ҳижронларга, водариғ,
Қолган ярмин висолларга қарам, тутқун қилайлик.

Уммон бўлгин, уммон бўлай, бир ўзанда қўш уммон
Осмонларга ларза солган тинмас тўлқин қилайлик.

Умр ярим, йўл ҳам ярим, Юсуф жони яримдир
Мен ярим дил, сен ярим дил, қўшиб бутун қилайлик
16.07.2005.

Бу юртда битта қурса
Мингта бузадиган бор.
Битта бир дарахт экса,
Мингта кесадиган бор.

Битта бир гул ўстирса
Чопадиган мингтадир.
Мард булоқ кўзин очса
Ёпадиган мингтадир.

Битта сўйласа ҳақни
Ёлғончилар милёндир.
Битта кетмон ушласа
Милёнта унга хондир.

Битта булбулни деса
Зоғни деган бесондир.
Бу юрт қиёматгача
Қиёматга майдондир.
15-16.07.05.

Дастим қисқа, булбулнинг
Қаноти каби қисқа.
Жонивор боларининг
Ҳаёти каби қисқа.

Дастим қисқа жангдаман
Шу қисқа дастим билан.
Дастим қисқадир тағин
Қисқа қўлимда кишан.
17.07.05.

Ғаним яйраб борар мен очган йўлдан
Зоғдек сайраб борар мен очган йўлдан.

Ғийбатимни урар дўсту дунёни
Менга қайраб борар мен очган йўлдан.

Очган йўлимдан йўл бермас, қалбимни
Тиғдек қийнаб борар мен очган йўлдан.

Тишлари пичокдир тилка бағримда
Тун-кун қийнаб борар мен очган йўлдан.

Йўлимни қоралаб, йўлимни сўкиб,
Ғаним яйраб борар мен очган йўлдан.
16-17.07.05.

Қишлоқ яккалаб еди
Маҳшар кўнглим қолган жой.
Шаҳар қишлоқи деди
Шаҳар кўнглим қолган жой.

Узлат ҳам мендан қочди
Узлат кўнглим қолган жой.
Миллат ҳам мендан қочди
Миллат кўнглим қолган жой.

Қайда ёр?! Битди тоқат
Остони бошим, ойдир.
Фақатгина муҳаббат
Кўнглим қолмаган жойдир.
17.07.05.

Деҳқон манглайида энг улуғ дарё
Шу дарёдан дунё жаннат туюлар.
Шу улуғ дарёдан заминга наво
Ёмғирдай қуюлар, селдай қуйилар.

Энг улуғ дарёга сажда эт инсон
Шу тошқин дарёдир ҳаёт учун пир.
Менинг кўзларимдан қуйилгандек қон
Деҳқон манглайидан қуйилади тер.
18.07.05

Бу дунёда душман йўқ

Мабодо дўст саналса қизингни йўлдан урган
Бу дунёда душман йўқ, ҳамма дўстдир, ҳамма дўст.
Дўст бўлса оладиган нафасингни кўп кўрган
Бу дунёда душман йўқ, ҳамма дўстдир, ҳамма дўст.

Дўст бўлса сиринг билан ёвинг қилган меҳмон
Ғанимингнинг итига сени этган устихон.
Душманингга ёрингнинг тиззасин қилган остон
Бу дунёда душман йўқ, ҳамма дўстдир, ҳамма дўст.

Қонингни кана каби сўрадиган дўст бўлса
Бағрингга жигар қуртдек кирадиган дўст бўлса
Гўринг ғиштидан кулба қурадиган дўст бўлса
Бу дунёда душман йўқ, ҳамма дўстдир, ҳамма дўст.
18.07.05.

Қаддинг чечак, водариғ,
Сийнанг жонни олибди.
Сени кўрганда дедим
Чечак анор солибди.

Қудратини табиат
Сенда кўрсатган, малак.
Воажаб, яратибди
Райҳон гулда ҳандалак.

Лабингни кўриб, ёраб,
Дунёни босди титроқ.
Очилган атиргулнинг
Мевасидир болбулоқ.

Қаддинг, юзинг, ёноғинг
Дийдоридан ёнар тош.
Воажаб, шакарқамиш
Солган ой, солган қуёш.

Изингда мени кўриб
Ҳайратда дер, дўсту ёв
Воажаб гўзал изи
Боғлабди мева – олов.
17.07.05.

Менга оқбахт етмаса
Майли етмаса етмас.
Тушмасман тушкунликка
Бу мени маҳзун этмас.

Фалакка ўгай бўлсам
Майли, ғанимлар кулсин.
Оқ бахт етмаса майли
Бахтим қоп-қора бўлсин.

Қоп-қора бўлсин сенинг
Қора сочингдан бўлсин.
Қоп-қора қароғингдан
Ишққа очингдан бўлсин.

Майли қоп-қора бўлсин
Бўлсин қора холингдан.
Бўлсин қора қошингдан
Зулфинг қора болингдан.

Сунбулларинг буюрса
Ярим кўнглим тўлади.
Каминага қора кўз—
Қора бахт ҳам бўлади.
18.07.05.

Азроил дўст қиёфасида
Дўстлар орттир фано истасанг.

Жоним қулинг, қул истасанг, ёр,
Юрагим қон, хино истасанг.

Йўлинг бўлай истасанг сайр
Қурбонингман, фидо истасанг.

Тилингни кес, Юсуф, индама
Бу замонда ҳаво истасанг.
28.04.05

Мендан ёмон дўстларим, мени ёмон дейдилар
Мендан нодон дўстларим, мени нодон дейдилар.

Мендан қарздор дўстларим, мени санайди қарздор,
Мендан бешон дўстларим, мени бешон дейдилар.

Майдондаман, қондаман, аҳли ҳабиб панада
Мендан қуён дўстларим, мени қуён дейдилар.

Яхши эди яхшилар Юсуфни ёмон деса,
Мендан ёмон дўстларим мени ёмон дейдилар.
27.04.05.

Сенга тиланчидир тилка юрагим
Соғина-соғина сени тилади.
Исларга айланган жаннат, малагим,
Атиргул очилди, жийда гуллади.

Узун сочларингда узун хаёлим,
Хушбўй кокилингни жонда силади.
Кўнглимни ёритгин хуршид жамолим
Атиргул очилди, жийда гуллади.

Ҳеч кимим қолмади дунёда менинг
Ҳамма сотиб бўлди, ҳамма пуллади.
Сўраган сардобам сийнангдир сенинг
Атиргул очилди жийда гуллади.

Тоғларнинг оқ қори тошқин сойдадир
Қордек қалбим сенда, армон тилади
Жамолинг атиргул, бўйинг жийдадир
Атиргул очилди жийда гуллади.
27.04.05й.

31.08.06.

Худо урган, эй қавм, ғийбатингни уравер,
Чоҳда турган, эй қавм, маҳшаргача туравер.
Хиёнат, ёлғон билан қургансан дўзахингни
Дўзах қурган, эй қавм, дўзахингни кўравер.
Ҳақ деганга ҳамиша ҳурдинг сак кўппак бўлиб,
Тун кун ҳурган, эй қавм, ҳақгўйларга ҳуравер.
Мададга қўл юборсам қўлимни тишлаб олдинг,
Чоҳда турган, эй қавм, маҳшаргача туравер.
Юсуф ғийбатин урдинг, сени худойим урди,
Худо урган, эй қавм, ғийбатингни уравер.

31.08.06.

Ўкинасан, фидойи,
Қавм мени уқмайди.
Мен майдонга чиққанда
Халқ ортимдан чиқмайди.

Ўкинмагин эрларни
Ноумидлик йиқади.
Майдонга чиқ ортингдан
Она халқинг чиқади.

Элинг—буюк, қалбида
Журъат илдиз отади.
Ортингдан чиқиб бари
Сени ортга тортади.

22.08.06.

Андижон қирғинига қарши дунё мусулмонлари
Чурқ деб ҳам оғиз очмадилар.

Мабодо ногаҳон чинқирса кучук
Барча ит безовта чинқирар, нолон.
Водийда гўдаклар отилди,нечук
Дод деб юбормади аҳли мусулмон

Мабодо чинқирса бирорта хўтик
Эшаклар безовта-қулоқлари динг
Андижонда шаҳид оналар,нечук
Дунёнинг бесаноқ мусулмони гунг.

Йўлдоши бефарқлик,кўрлик,бешанлик.
Осмоннинг қошида қолган назардан
Наҳот мусулмонлик-итдан тубанлик
Наҳот мусулмонлик-тубанлик хардан.

7-20.06.06.

Бизнинг юрт.
Бизнинг юрт сиртмоқлар ўсадиган юрт.
Бошларда тўқмоқлар ўсадиган юрт.
Имкон бермайдилар,имкон берсалар
Кўк бўлиб япроқлар ўсадиган юрт.
Далаларда пахта,нодонлар тахтда
Пахтаю аҳмоқлар ўсадиган юрт.
Имкон бермайдилар,имкон берсалар
Ой бўлиб чироқлар ўсадиган юрт
Чўллар ўсиб ётар,сароблар ўсар
Разиллар олчоқлар ўсадиган юрт.
Имкон йўқдир Юсуф,имкон берсалар
Тоғ бўлиб тупроқлар ўсадиган юрт
7.06.06.

Ғаддорлардан фахрланиш бўлсайди одат
Мудом сендан фахрланиб юрардим,халқим.
Хиёнатинг толе бўлса,бўлса саодат.
Мен ўзимни осмонларда кўрардим халқим.

Жаҳолатдан фахрланиш имкони бўлса
Фахрланиб яшар эдим жаҳолатингдан
Залолатдан фахрланиш имкони бўлса
Фахрланиб яшар эдим залолатингдан.

Ҳамма қочаётир Ўзбекистондан
Аму сир ораси қон ўпқонидан.
Ҳамма қочаётир Ўзбекистондан
Илон, аждарларнинг биёбонидан.

Ватан муҳаббати боқийдир жонда
Соғинчи бошимга ажал солади.
Ҳамма қочаётган Ўзбекистонда
Ўзбекистон билан Юсуф қолади.
25.07.05.

Бошимга тушган ғам бошингга тушса
Бошқача сайрардинг, эй қора қузғун.
Қалбинг қалбим каби кабобдек пишса
Бошқача сайрардинг, эй қора қузғун.

Сарингда рақс этса мудом тўқмоқлар
Бўйнингда рақс этса тун-кун сиртмоқлар.
Бағрингда рақс этса ханжар пичоқлар
Бошқача сайрардинг, эй қора қузғун.

Тўрга ташласалар полапонингни
Қўрга ташласалар полапонингни
Гўрга ташласалар полапонингни
Бошқача сайрардинг, эй қора қузғун