Filmin Detayları

Tür: Dram / Belgesel

Gösterim Tarihi: 5 Eylül 2003

Yönetmen: Youssef Chahine , Amos Gitai , Alejandro González Iñárritu , Shohei Imamura , Claude Lelouch , Ken Loach , Samira Makhmalbaf , Mira Nair , Idrissa Ouedraogo , Sean Penn , Danis Tanovic Senaryo: Youssef Chahine , Sabrina Dhawan , Amos Gitai , Alejandro González Iñárritu , Paul Laverty , Claude Lelouch , Ken Loach , Samira Makhmalbaf , Idrissa Ouedraogo , Sean Penn , Marie-Jose Sanselme , Danis Tanovic , Daisuke Tengan , Pierre Uytterhoeven , Vladimir Vega

Yapım: 2002, İngiltere / Fransa , 135 dk.

Oyuncular: Maryam Karimi, Emmanuelle Laborit) , Nour El-Sherif (, Dzana Pinjn , Lionel Zizréel Guire, Vladimir Vega, Keren Mor , Tanvi Azmi, Ernest Borgnine, Tomoro Taguchi (Japonya)

Mossad'ın kurulmasından önce İsrail Devleti'nin istihbaratı SHAI isimli örgüt tarafından sağlanıyordu. Mossad'ın kurulmasıyla bambaşka bir yapılanma ve dünyanın en tehlikeli cinayet şebekesi oluşturuldu. Bu cinayet şebekesi pek çok ülkede mafyayı, terör örgütlerini ve kontrgerillayı örgütledi.

İtalyan Panorama dergisi, İsrail'in uluslararası cinayet şebekesi Mossad'ı bu kapakla tanıtmıştı.

Mossad'dan önce, onun görevini üstlenen SHAI isimli örgütün görünümü ise şöyleydi:

"SHAI, Sherut Yediot baş harflerinden oluşan bir kısaltma. İbranice'de Bilgi (istihbarat) Servisi anlamına geliyor. Haganah'ın istihbarat kolu. İsrail Devleti'nin kurulmasıyla Haganah, İsrail ordusunun içinde eriyor ve SHAI da yerini altı hafta sonra yeni kurulacak İsrail İstihbarat Servisine bırakıyor. SHAI servisinin en son Başkanı Isser Beeri." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.16)

"Isser Beeri SHAI üyeleriyle yaptığı son toplantıda, Ben Gurion'un isteğini açıklıyor: SHAI'nin dağıtılması ve bu üyelerin yeni kurulacak istihbarat servisini şekillendirmesi. Bu sadece SHAI'nin isim değiştirmesi olayı değildi. İsrail'de dört tane yer altı istihbarat grubunun oluşması anlamına geliyordu." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.17)

Mossad, 1 Nisan 1951'de kurulmuştur. İbranicesi 'Ha-Mossad Le-modiin Ule-tafkidim meyuhadim', yani özel konular ve istihbarat örgütüdür.

"Mossad'ın ilk Başkanı bir hahamın oğlu olan Reuven Shiloah'dır. Shiloah, başkanlığı çok kısa sürmesine rağmen teşkilatın temel kurallarını belirleyen kişi olmuştur." (Israel's Most Secret Service Mossad, Ronald Payne, sf. 27)

"Shiloah, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Siyonist liderlere yazdığı gizli raporda yabancı istihbaratlarla ilişkiye geçeceklerini özellikle CIA'e bildirmişti. Shiloah tüm dünyadaki Yahudilerle, Yahudi Devleti arasında kurulacak sağlam ilişkinin öneminin farkına varmıştı." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.30)

Mossad'ın bölümleri

Mossad, çalışmalarını farklı alanlarda uzmanlaşmış 4 ayrı bölümle yürütür. Bunlar: Askeri İstihbarat, Yerli Gizli Servis, Yabancı İstihbarat Servisi ve Aliyah Beth.

Birinci bölüm: "Askeri İstihbarat"

"Mossad'ın askeri istihbarat bölümü, 'Aman' olarak tanınır. İbranice adı 'Agaf ha-Modi'in'dir. Bunun tercümesi, "istihbarat kanadı"dır. Görevi Müslüman ülkeler hakkında bilgi toplamaktır." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf. 17)

"Aman" çok iyi organize edilmiş bir askeri birliktir. Altı bölümden oluşur. Özellikle iki bölüm tarafından yönetilir: Toplama ve Prodüksiyon. Toplama bölümü, sınır ötesine ajanlar göndermek, radyo kanallarını ele geçirmek, genellikle ülkelerdeki telefon konuşmalarını dinlemekten sorumludur. Prodüksiyon bölümünde, "Aman"lı 7.000 kişinin 3.000'i çalışır. Konuları, dış ülkelerden çalınan belgelerin ve bilgilerin analizidir. Bu analizler politikacıların karar vermesinde yardımcı olur. "Aman" basına verilen bilgileri de kontrol altında tutar. (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.207-208)

Mossad'ın Tel Aviv'deki binası.

"Aman'ın sınır ötesi harekatlar için oluşturduğu çok gizli komando birliğinin adı Sayeret Matkal'dır." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf. 182)

"30 Haziran 1954'te Aman'ın gizli kolu Unit 131 Mısır'da bir operasyon düzenliyor. 'Operation Susannah' adlı operasyon bir sabotaj. Bombaların hedefi Mısır askeri örgütleri değil; İngiliz ve Amerikan enstitüleri, tiyatrolar ve postaneler. Bundaki amaç Washington ve Londra'nın Mısır aleyhinde bir politika geliştirmelerini sağlamak. Bu iş için Alman Yahudisi Avraham Seidenwerg seçiliyor. Kibbutz'da Avri El-Ad adını alıyor. Daha sonra Mısır'a Paul Frank adında zengin bir Alman iş adamı karakterinde gidiyor." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melmon, sf. 56)

"Aman'a bağlı 'Gadna'da değişik bir eylem grubu: "Gadna yarı askeri bir gençlik grubudur." (Kader Üçgeni, Noam Chomsky, sf.229)

İkinci bölüm: "Yerli Gizli Servis"

"(Domestic Secret Service) Yeril Gizli Servis; başına Isser Harel getiriliyor. Bu servis "Shin-Beth" adında. Genel Güvenlik Servisi anlamında. İbranicesi Sherut-ha-Bitachon ha-Khali." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melmon,, sf.7)

"Shin Beth, Destek ve Operasyon olmak üzere iki bölüme ayrılıyordu. Destek bölümünde, sorgulama teknolojileri, koordinasyon ve operasyonlar için lojistik destek vardı. Operasyon bölümü ise üçe ayrılıyordu: 1- Koruma ve güvenlik: İsrail elçiliklerini, Başkan'ı ve İsrail savunma sanayinin korunması, 2- Müslüman ülkelerle ilişkiler, 3- Müslüman olmayan ülkelerle ilişkiler." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.50)

Üçüncü bölüm: "Yabancı İstihbarat Servisi"

Bu servisin ilk Başkanı Boris Gurtel'dir.

"Yabancı istihbarat servisi Varash'ın toplantı saati, yeri hiçbir zaman bilinmez. Dikkatlice saklanır. Varash, halka hiç açıklanmamıştır. Varash'ın görevi, çeşitli gizli servisler arasında bağlantı kurmaktır." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf. 26)

Mossad şefleri: Isser Harel (1952-63), Meir Amit (1963-68), Zwi Zamir (1968-74) ve İzak Hofi (1974-82)

"Politika Şubesi, adına rağmen, İsrail istihbaratının denizlerarası kolunu oluşturur. Bu şubenin ajanları diğer gizli servislerle bağlantı kurarlar. Politika Şubesi ajanları Londra, Roma, Paris, Viyana, Bonn ve Cenevre'de İsrail konsolosluklarında diplomasi kisvesi altında operasyonlarını yapıyorlardı. Böylesi daha avantajlıydı, çünkü diplomatların dokunulmazlıkları vardı." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melmon, sf.26-27)

Dördüncü bölüm: "Yer altı Gizli İşleri Servisi"

"'Aliyah Beth (Yer altı Gizli İşleri Servisi). Bu bölüm yer altı gizli işlerine devam edecekti. Orijinal görevi Yahudilerin Filistin'e kaçmasını sağlamak ve bu işi yasal hak haline getirmekti. 1937'de Haganah tarafından kuruldu. Bu bölümün başında Saul Meyeroff, takma adlı Shiloah, vardı." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melmon, sf.18)

Mossad'ın Yahudileri Göç Ettiren Kolu: "Aliyah Beth"

Yahudileri Filistin topraklarına göç ettirme görevini Mossad'ın özel bir bölümü üstlenmiştir. Bu iş için kurulmuş olan Aliyah Beth isimli alt örgüt, dünyanın pek çok yerinde düzenlediği provokasyonlarla sahte bir Yahudi aleyhtarı hava estirmiştir.

"Aliyah Beth, 'Sihirli Halı Operasyonu' (Operation Magic Carpet) adı altında bir operasyon düzenledi. Bu operasyonda Near East Air Transport Corporation adında, İsrail hükümetiyle gizli bağları olan bir şirket kullanıldı. 1948 ve 1949'da bu şirket Yemen ve Aden'li 50 bin Yahudiyi gizlice İsrail'e taşıdı."

1964-72 Aman şefi Aharon Yariv, 1950-55 Aman şefi Binyamin Gible

(Soldan sağa)1972-74 yılları arası Eli Zeira, Aman'ın 1974-79 yılları arasındaki şefi Shloma Gazit ve 1986'dan sonra Aman şefliğini yürüten Amnon Shahak.

"Irak'ta 1950 Martı'nda, meclisten çıkan yasayla, isteyen bütün Iraklı Yahudilerin Irak'ı terk edip İsrail'e gidebileceği açıklandı. Tek şart Irak vatandaşlığından vazgeçmeleriydi. Bu sürpriz açıklamanın altında, Irak Başbakanı Tevfik el-Sawidi'ye İsrail ajanları tarafından verilen rüşvetler yatıyordu. Tevfik el-Sawidi aynı zamanda Irak Tur'un başkanıydı ve bu turizm şirketi Near East Air Transport'un bir bölümüydü. Tevfik el-Sawidi değildi. Daha sonra Başbakan olan Nuri as-Said de İsrailli ajanlar tarafından faydalandırılmıştı." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melmon, sf.36)

İsrail eski Cumhurbaşkanı Haim Herzog 1949-50, 1959-62 yılları arasında askeri istihbarat servisi Aman'ın şefliğini yaptı. Bir dönem İsrail Başbakanlığı da yapan Ehud Barak ise, 1983-85 yılları arasında Aman'ın şefliğini yapmıştı.

(Solda) Menahem Begin 1974-81 arasında Shin Beth şefliği yapan Avraham Ahituv'la beraber. (Ortada) 1953-63 arası Shin Beth şefi olan Amos Manor. (Sağda) Yosef Harmel 1964-74 ve 1986-88 yılları arasında Shin Beth şefliği yapmıştır.

"Düzenlenen operasyonları Ben-Porat yönetiyor. 150 binden fazla Yahudi Irak'tan İsrail'e götürülüyor. Ben-Porat Irak istihbaratı tarafından tutuklanıyor. Daha sonra Israil'e kaçıyor. Yehudah Tajar da, Ben-Porat'la çalışan ve tutuklanan ajanlardan; Haganah'ın elit tabakasından. Politika Şubesi tarafından Irak'a gönderiliyor. Tajar, Irak istihbaratı tarafından tutuklanıyor ve ömür boyu hapse mahkum ediliyor. Irak istihbarat servisinin başına Albay Abdel Kerim Quassem geçince Mossad'la antlaşma yapılıyor. Tajar serbest bırakılıyor. İsrailli ajanların yargılanırken suçları arasında Bağdat'taki Masouda Shemtou Sinagogu'nun Yahudiler duadayken bombalanması da sayılıyor. İsrail ajan ağının bir sinagogu bombalaması Iraklı Yahudileri kaygıya düşürdü." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.37)

Dünyanın birçok yerinde sinagog bombalama gibi eylemleri bulunan Mossad, daha sonraki yıllarda da bu tip faaliyetlerine devam etti. Mossad'ın kendi düzenlediği bu sahte antisemitik hareketler, çoğu zaman Siyonistler tarafından da takdirle karşılanmıştır. Mossad'ın tarihini anlatan Every Spy a Prince kitabının yazarları da Aliyah Beth'e operasyon nedeniyle teşekkür edenlerdendir.

"Aliyah Beth'nin gizli ajanlarına teşekkürler, kuruluşunun ilk 4 yılında İsrail nüfusunu 2 katına çıkardılar. Aliyah B., İsrail'in en güçlü servisiydi. Bir yer altı seyahat ağı kurmuştu." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.38)

"Aliyah Beth ajanları liderlerle doğrudan ilişkiye geçerlerdi. Bunun örneği sadece Irak Başbakanı değil, aynı zamanda Macar politikacılar, İran Şah'ı gibi kişiler de bunlardandı." (Every Spy a Prince, Dan Raviv, Yossi Melman, sf.39)

Oktar CİRİT

Engin SEVER

04.03.1981

"Ermenistan'ın Özgürlüğü için Gizli Ermeni Ordusu" anlamına gelen İngilizce "Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia" tamlamasının kısaltmasıdır. Bağımsız bir Ermenistan'ın kurulması ve 1915 yılında gerçekleştiği iddia edilen Ermeni soykırımının kabul ettirilmesi için çalışmıştır.

1975 yılında Lübnan'daki iç savaş esnasında, Beyrut şehrinde, sempatizan Filistinlilerin yardımı ile kuruldu ^[1]. Agop Agopyan ve Agop Tarakçıyan tarafından kurulmuştur ^[2]. Fransa ve Yunanistan Asala'nın üsleri olmuştur.

"Terörist örgüt" olarak tanınması

ASALA, batılı birçok ülkede görsel ve yazılı basında "terörist" kelimesi ile birlikte anılmakla ve eylemleri "terörist eylem" olarak nitelendirilmekle beraber ABD'nin hazırladığı "Yabancı Terörist Örgütler (Foreign Terrorist Organisations)" listesine ve "Ülkeye Girişi Yasak Olan Teröristler (US Terrorist Exclusion List)" listesine , Birleşik Krallık'ın "Yasadışı Gruplar (UK Proscribed Group)" listesine, Avustralya'nın, Kanada'nın, Avrupa Birliği'nin ve Rusya'nın "Tanımlanmış Gruplar (Specified Groups)" listelerine dahil değildir. ^[2]

Eylemleri

Ana madde: ASALA'nın eylemleri

ASALA 70'li ve 80'li yılların en çok tanınan, en iyi organize olmuş, en verimli çalışan Ermeni terörist grubudur. ^[2]

Ermeni teröründe, Türkiye’deki iç huzursuzluğun zirveye çıktığı 1979 yılından itibaren büyük bir artış gözlenmeye başlanmıştır. Ermeni teröristler, 21 ülkenin 38 kentinde, 39'u silahlı, 70'i bombalı, biri de işgal şeklinde olmak üzere toplam 110 terör olayı gerçekleştirmişlerdir. Bu saldırılarda 42 diplomatımız ile 4 yabancı hayatını kaybederken, 15 Türk ve 66 yabancı uyruklu kişi de yaralanmıştır. ^[3]

ASALA'ya mal edilen saldırılar farklı kaynaklarda değişiklikler arz etmektedir. Amerikan hükümet kaynaklarına göre 1968'den günümüze ASALA, 84 olayda 299 kişiyi yaralamış 46 kişiyi öldürmüştür ^[2].

Paris'te Türk Hava Yollarını bombalayan örgüt üyelerine 30 ay ceza verilmiştir. 1983 Temmuz'unda gerçekleşen Orly Havaalanı katliamında 8 kişiyi öldürüp 52 kişiyi yaralamışlardır.

ASALA, kendi milliyetçi hedeflerinin yanısıra Marksizm-Leninizm'i de desteklemiş, benzer eğilimleri olan İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA), PKK/Kongra-Gel/KADEK, ve Kızıl İtalyan Tugayları (Italian Red Brigades) gibi diğer uluslararası terörist örgütler ile işbirliği yapmıştır. ^[2]

1985 ve 1997 yılları arasında ASALA tarafından kayda değer bir terör eylemi gerçekleştirilmemiştir. 1997 yılında Brüksel'deki Türk Konsolosluğu bombalanmış, bir kişi yetkilileri arayarak olayı ASALA'nın gerçekleştirdiğini iddia etmiştir. Bu iddiayı doğrular bir kanıt ele geçirilememiştir. ^[2]

1991'de Ermenistan'ın kurulması ile ASALA en önemli hedefini gerçekleştirmiştir. Eski ASALA teröristleri kendilerine Ermeni hükümeti ve ordusunda yer bulmuşlardır ^[2]. Uluslararası bir eyleme yönelmeyen teröristlerin şu an Dağlık Karabağ bölgesinde Azeriler ile savaşıyor olmaları ihtimal dahilindedir ^[2]. İşte ASALA'nın eylemlerinden bazıları (1973-1985 arası):

27 Ocak 1973 - T.C. Los Angeles Başkonsolosu Mehmet Baydar ve Konsolos Bahadır Demir, 78 yaşındaki Amerikan uyruklu Ermeni Gurgen (Karakin) Yanikiyan tarafından öldürüldü. Yanikiyan, Baydar ve Demir'i Türk - Ermeni dostluğunu geliştirme bahanesiyle kendi evine yemeğe çağırmıştı.

20 Ocak 1975 - ASALA Beyrut'taki Dünya Kiliseler Birliği Bürosu'na yaptığı bombalı saldırı ile adını duyurdu.ASALA'nın amacı, Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti topraklarında yaşayan Ermenilere soykırım iddiasıyla Türk toprakları üzerinde bir Ermeni devleti kurmaktı.ASALA Ermeni davasın,silahlı mücadele ile sonlanacağını savunmaktaydı.

20 Nisan 1975 - Türkiye'nin Beyrut basın danışmanının otomobili ASALA tarafından bombalandı.

22 Ekim 1975 - Türkiye'nin Viyana büyükelçisi Daniş Tunalıgil, makam odasını basan 3 ASALA'lı terörist tarafından öldürüldü.

24 Ekim 1975- Türkiye'nin Paris büyükelçisi İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener, otomobilin içinde ASALA tarafından öldürüldüler.

2 Haziran 1978 - Madrid'de ASALA'lı teröristlerin düzenlediği saldırı sonucunda, Türkiye büyükelçisi Zeki Kuneralp'in makam arabasında bulunan eşi Necla Kuneralp, emekli Büyükelçi Beşir Balcıoğlu ve şoför öldüler. Büyükelçi araçta bulunmadığı için kurtuldu.

12 Ekim 1979 - Türkiye'nin Hollanda büyükelçisi Özdemir Benler'in oğlu Ahmet Benler ASALA tarafından öldürüldü.

31 Temmuz 1980 - Türkiye'nin Atina büyükelçisi İdari Ateşesi Galip Özmen ASALA tarafından öldürüldü.

4 Mart 1981 - Türkiye'nin Paris büyüleçiliğindeki Çalışma Ataşesi Reşat Moralı ve Din Görevlisi Tecelli Arı, ASALA terör örgütü tarafından öldürüldüler.

28 Ocak 1982 - Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu KEMAL ARIKAN öldürüldü.

5 Mayıs 1982 - Türkiye'nin Boston Fahri Başkonsolosu ORHAN GÜNDÜZ,uğradığı silahlı saldırıda öldü.

7 Ağustos 1982 - 2 ASALA militanının, Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı'nda düzenlediği terörist saldırıda, 2'si güvenlik görevlisi olmak üzere 8 kişi öldü, 72 kişi de yaralandı. Saldırganlardan biri öldürüldü, Levon Ekmekçiyan isimli diğer saldırgan yaralı olarak yakalandı.

9 Mart 1983 - Türkiye'nin Belgrad (Yugoslavya) büyükelçisi Galip Balkar ve makam şoförü Necati Kaya, ASALA töröristleri tarafından öldürüldüler.

14 Temmuz 1983 - Türkiye'nin Brüksel ateşesi Dursun Aksoy, ASALA militanlarınca öldürüldü.

15 Temmuz 1983- Paris'in Orly Havaalanı'nda bulunan THY bürosuna, ASALA militanlarınca bomba atıldı. 8 kişi öldü, 56 kişi yaralandı.

28 Mart 1984 - Türkiye'nin Tahran büyükelçiliğine ASALA militanlarınca saldırı düzenlendi. Askeri Ateşe Yardımcısı İsmail Pamukçu ağır yaralanırken, Başkatip Servet Öktem ise hafif yaralı olarak kurtuldu. İran Polisi 7 Ermeni teröristi yakaladı.

12 Mart 1985 - Türkiye'nin Kanada Büyükelçiliğini basan 3 ASALA militanı, 11 Elçilik personelini rehin aldı. Büyükelçi Coşkun Kırca, ikinci kattan atlarken yaralandı. 5 saat süren operasyon neticesinde teröristler yakalandı. Operasyon esnasında bir Kanadalı Polis hayatını kaybetti. Not:Bu eylemlerde 1 Kanada polisi,22 sivil,6 TC dışişleri görevlisi,1 din adamı,2 polis,1 ASALA militanı toplam 33 kişi öldü,64 sivil,3 TC dışişleri görevlisi 67 kişi yaralandı.Sadece bu eylemlerde:33 kişi öldü,67 kişi yaralandı.

Örgütün hedef seçimi

ASALA'nın hedef seçimi

Hedeflerin dağılım yüzdeleri şu şekildedir ^[2]:

• Sivil şahıslar ve malları %2
• Havaalanları ve havayolu şirketleri %34
• İş yeri %14
• Diplomatik hedefler %41
• Basın-yayın %1
• Dini şahıslar ve kuruluşlar %1
• Taşımacılık %2
• Diğer 2%

Dağılışı

1983 Paris Orly Havaalanı saldırısından sonra örgüt birçok ufak gruba bölünmüştür. Zamanla örgüt içi çekişmeler ve anlaşmazlıklar ortaya çıkmış, kurucularından Agop Agopyan öldürülmüş, Ermeni halkından da yeterli destek göremeyip, tarih sahnesinden çekilmiştir. Örgütün çökertilmesinde Milli İstihbarat Teşkilatı etkin rol oynamıştır.

Times (İngiltere): 48 saatlik ateşkes bir işe yaramadı. Bir gün önceyle şu an arasında askeri operasyon bakımından hiçbir fark yok.

Telegraph (İngiltere): İsrail zor bir durumu daha da kötü bir hale getirdi. İsrail bu duruma daha fazla devam etmemesi konusunda uyarıldı.

Guardian
(İngiltere): İsrail'in macerası sadece Lübnan için değil, İsrail ve onun destekçisi ABD için de bir felaket oldu. Hamas ile çözüm oluşmadan atılacak hiçbir adım işe yaramayacak. Düşmanla pazarlık yapılmadan sonuç elde edilemez.

New York Times (ABD): Dışişleri Bakanı Rice İsrail ile yaptığı konuşmalarda çok da başarılı olamadı. Rice hemen bir ateşkes ilan etmeyerek tam anlamıyla bir halkla ilişkiler felaketi yaşattı. Özellikle de Arap dünyasıyla aramızda.

Le Monde (Fransa): Kana'da yaşanan dramı hiçbir şey doğrulayamaz.

Büyük Ortadoğu Projesi, ABD'nin batıda Fas, Moritanya, doğuda Orta Asya veMoğolistan, kuzeyde Kafkasya ve Türkiye, güneyde Arap Dünyası'ndan Somali'ye kadar uzanan bir coğrafyada yer alan ülkelere yönelik siyasi, hukuki, bilgi/eğitim, ekonomi, sosyal ve güvenlik boyutlarını içeren kapsamlı bir "islam coğrafyası" dönüşüm stratejisi olup, bu alanlarda uzun vadeli bir değişimi hedeflemektedir. ABD’nin Donald Rumsfeld, Dick Cheney, Paul Wolfowitz,Richard Perle ve William Kristol öncülüğünde, 1997'de oluşturduğu 'Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi'nin (PNAC) bir alt unsurudur.

ABD Kongresinin 1957’de kabul ettiği Ortadoğu’da Barış ve İstikrarı Koruma başlığını taşıyan ve Eisenhower Doktrini olarak anılan kararı bugünkü BOP'tan farklı değildir.

BOP’a ilişkin bütün değerlendirmeler, NNSS 02 olarak kodlanan Ortadoğuda ABD’nin Yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi: Bir 11 Eylül Sonrası Analizi, (New National Security Strategy of The USA in the Middle East Apost September 11 Analysis) adlı belgeye dayandırılmaktadır.

ABD Hükümeti bu politikasını farklı yollarla açığa çıkarmaya başlamış ve önümüzdeki 10 yılda ABD- Orta Doğu Serbest Ticaret Alanı önerisi ve Aralık 2002’deki Orta Doğu Ortaklık Girişimi bünyesinde destek programları bunlardan birkaçını oluşturmuştur.

Ulusal Demokrasi Desteği’nin (National Endowment for Democracy) 20. yılında ABD Başkanı tarafından geliştirilen ve 2004’teki State of Union konuşmasında daha da genişletilen, en son olarak da, G-8 Zirvesi için hazırlanan ve Al-Hayat Gazetesinde 13 Şubat 2004’te yayınlanan çalışma kağıdı Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın 2002 ve 2003 Arap İnsani Kalkınma Raporları’nda belirtilen ‘eksikliklere’ dayandırılmıştır.^[2]

ABD Büyük Orta Doğu Projesini, desteğini almak istediği G-8’i oluşturan Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Kanada, İngiltere ve Rusya’ya iletmiştir. Bu ülkelerde mercek altına alınan proje, Haziran 2004’te Amerika’da, G-8 zirvesinde ele alınmıştır

Orta Doğu

Orta Doğu, güney batı Asya'da, tarihsel ve kültürel yakınlığı olan ülkelerin oluşturduğu bir bölgedir. Arap ülkeleriyle Arap olmayan üç ülkenin (Türkiye, İran ve İsrail) oluşturduğu alandır. Bazen Yakın Doğu olarak da adlandırılır.

Bu tanıma göre Orta Doğu ülkeleri Azerbaycan,Turkiye, Suriye, Irak, Ürdün, İsrail, Lübnan, İran, Suudi Arabistan, BAE (Birleşik Arap Emirlikleri), Umman, Kuveyt, Bahreyn, Yemen'dir.

Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu'na ait olan bölgenin İngiltere ve Fransa arasında 16 Mayıs 1916 tarihinde yapılan Sykes-Picot Antlaşması ile iki ülke arasında paylaşılmasını öngörülmüştür. Bölgenin idaresi savaş sonunda 25 Nisan 1920'de alınan BM kararıyla, manda hakimiyeti ile yönetimi İngiltere'ye verilmiştir.

Yeni Dünya Düzeni

İlk kez ABD Başkanı George Bush tarafından Ağustos 1990'da, düzenlediği bir basın toplantısında söylenmiştir.^[5]

Yeni Dünya Düzeni aynı zamanda, Soğuk Savaş süresince varolan fakat diğer mega-tehlikelerin öneminden dolayı su yüzüne çıkamayan sayısız mikro-problemin dünya toplumlarına ve siyaset tablosuna yerleşmesini de beraberinde getirmiştir.

Büyük Ortadoğu Projesi ile ABD'nin Amacı

Fransa Yeşiller grubunun önemli liderlerinden biri Yves Cochet İnsani ve demokratik giysilere sokulan ABD’nin Büyük Orta Doğu Projesi, aslında bölgedeki tüm petrol musluklarına el koymaya yönelik bir girişimdir. diyerek, petrol kadar enerjetik, kullanımı, stoklanması, nakliyesi kolay, kullanım alanları çeşitli bir başka sıvı keşfetmeye zaman kalmadığını, zaten bir başka evrensel enerji kaynağına ilişkin yatırımların da, on yıl içerisinde 100.000 milyar dolar civarında para gerektirdiğini; kısacası, dünyayı bekleyen bir krizin kaçınılmaz olduğunu dile getirmiştir.. ^[6]

Bu geniş coğrafya, dünya enerji kaynaklarının çok büyük bir bölümüne sahiptir. Bu anılan geniş bölgede farklı uluslar, kültürler, diller ve dinler yaşamaktadır. Bu alanlarda ABD ekseninde bir “düzen ve istikrarı” kurmak ve egemen kılmanın, bir bakıma dünya egemenliğini büyük bir dayanağa ve güvenceye kavuşturmak anlamına geleceği kabul edilmektedir. Başta petrol olmak üzere doğalgaz, su gibi temel maddelerin denetim altına alınması, nakil yollarının denetlenmesi demek, aynı zamanda, olası rakip devlet veya devlet gruplarının önünün kesilmesi anlamına gelmektedir.^[7]

İkinci hedefin enerji kaynaklarının ele geçirileceği ve daha şimdiden bölge petrollerinin %40’ı olan Irak petrolleri, Afganistan’daki zengin uranyum kaynakları fiilen olmak üzere el değiştirdigi bu durumun dünya bor tuzlarının %75 ine sahip bulunan Türkiye Cumhuriyeti 'ni de yakından ilgilendirdiği belirtilmektedir.^[8]

Bir başka hedefin ise küresel sömürü aracı olan nitelendirilen doların mevcut hegemonyasının sürdürülmesi isteğinin olduğu görüşüdür.

ABD Yayılma Siyaseti

ABD'nin yayılmacı siyasetinin arkasında şu nedenlerin yattığı gösterilmektedir: ^[12]

• ABD'nin endüstri ve ziraati ihtiyacın ötesinde büyümüştü. James G. Blaine gibi iş camiası ve siyasetin önde gelen figürleri daha fazla ekonomik büyüme için yabancı pazarların gerekli olduğu olduğu ve bunun içinde saldırgan bir dış politika izlenmesi gerektiğine inanmaktaydılar.

• Ernst Haeckel'in "biyogenik yasa"sına dikkat çeken John Fiske, Anglo-Saxon ırki üstünlüğü teorisini öne sürmüş, Josiah Strong ise geri ulusları "medenileştirmek ve Hristiyanlaştırmak" gerektiği çağrısını yapmıştı. Bunlar Amerikan siyaset düşüncesinde bazı gruplarda giderek büyüyen Sosyal Darvinizm ve ırkçılığın da tezahürleriydi aynı zamanda.

• Frederick Jackson Turner'in geliştirdiği "Öncülük Tezi". Amerika'nın öncülüğü medeniyet için gereken yaratıcılık ve gücü (virility) taşımaktaydı. Çoğu insan Amerikan ruhunun sürdürülmesi için denizaşırı yayılmacılığının hayati olduğuna inanmaktaydı.

• Alfred T. Mahan'ın 1890'da yayımlanan "The Influence of Sea Power upon History" adlı eseri ABD'nin "dünya gücü" konumunun yükselmesi için gereken üç unsur olduğunu öne sürmüştü: Güney Amerika'da bir kanal inşası (Panama Kanalının inşası fikrinin de kaynağıdır), ABD deniz gücünün genişletilmesi ve Pasifik'de Çin ile ticareti geliştirmek için ticari/askeri bir yapı, karakol inşası. Bu yayın Roosevelt gibi başkanların politikaları ve daha güçlü bir deniz kuvvetlerinin kurulması konusunda etkili olmuştu.

Küresel Enerji

ABD ekonomik gücünün temel kaynağı olan enerji ihtiyacının karşılandığı bölgede güvenlik ve istikrarı sağlamaya mecburdur.

Bradley A.Thayer tarafından Bar-Ilan Üniversitesi'ne bağlı 'Begin-Sedat Stratejik Çalışmalar Merkezi' ıçın yapılan (Aralık 2003) Amerikan Barışı ve Ortadoğu başlıklı inceleme sonuçları şöyledir;

a.ABD'nin büyük stratejisi, 'egemen güç üstünlüğünü' esas alır. Egemenlik, bir devletin askeri gücüyle kalanlara hakim olduğu uluslararası politika şartlarıdır. Amerikan egemenliği, diplomatik-ekonomik-askeri çıkarlarını geliştirme, uluslararası ortamı şekillendirme ve düşünceleri yayma yeteneği kazandırır.

b. Ortadoğu küresel enerji kaynaklarının en önemli merkezi ve ihracatçısıdır

1. Dünyanın kanıtlanmış doğalgaz rezervlerinin ise yüzde 34'ü de Ortadoğu'dadır.
2. Petrol tüketimi 2003'te günde 66 milyon varilken, 2020'de 119 milyon varil olacaktır.
3. Ortadoğu petrolünün kalitesi bir hayli yüksek ve maliyeti de ucuzdur.
4. Ortadoğu dünya petrol rezervlerinin yüzde 65.4 üne sahiptir. Bu rezerv 1.047 milyar varildir. Mısır, Cezayir, Libya ve Tunus rezervleri de eklenince toplam, rezerv dünya rezervlerinin yüzde 69.6 sına ulaşmaktadır.
5. Ortadoğu'nun potansiyel rezervleri ise 252.5 milyar varildir.
6. 2002 Yılında Ortadoğu küresel petrol ihtiyacının yüzde 41.4 ünü karşılamıştır.
7. Geleceğin küresel petrol ihtiyacını karşılayabilecek ve bu maksatla üretimi artırabilecek bölge Ortadoğu'dur.
8. Kuzey Amerika'nın 2025'e dek Ortadoğu'dan alacağı petrol yüzde 85 artacak, bunun büyük bir kısmı ABD'de tüketilecektir.
9. 2025'e kadar Avrupa'nın Ortadoğu'dan petrol alımı yüzde 57, Japonya'nın yüzde 50, Pasifik'teki gelişmekte olan ülkelerin yüzde 100 ve Çin'in ise yüzde 500 artacaktır.^[13]

ABD eksenli kapitalist bloğu Büyük Orta Doğu Projesi (BOP) türünden yeni senaryolara iten 4 temel tehdidin söz konusu olduğu düşünülmektedir.

1. Çağdaş tatminsiz bireyin arayışı sürecinde "İslami yönelişin adresini saptırmak"

2. Dünyanın ekserisini ilgilendiren fakirlerin isyanı.

3. Diğeri ise sayısal olarak dünya nüfusunun azınlığını teşkil etse de, harekete geçirebileceği değişim dalgalarının çapı ve derinliği itibariyle aslında kapitalizmi "içerden" değişime uğratma dinamiğini de barındıran, kapitalizmin içinde bulunduğu tatminsizlik.

4. Petrol ve su kaynaklarının güvenliğini garanti altına almak

Bu 4 ana sorun ile BOP arsında iki aşamalı bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Nihai mal ve hizmet satışı, bir yandan da üretim girdisi temini anlamında yeni pazar yaratmak ve de yeni kapitalist dinamik ve varsayımların Çin eksenli coğrafyadan gelişimini önlemek. Kısaca ana amaç Asya eksenli bir medeniyet başkaldırısının önünü kapatmak.

Ancak ABD’nin projeyi hayata geçirmede ciddi sıkıntılarla karşı karşıya geleceği ve büyük ihtimalle başarılı olamayacağı çünkü projenin temel felsefe itibariyle özellikle "Ortadoğu" olarak kabul edilen Arap dünyasındaki mevcut yönetimleri karşısına aldığı ifade edilmektedir.

Petrol

Ana maddeler: Petrol, Petro-dolar ve İran Petrol Borsası

Her gün tüm dünyada tüketilen petrolün % 55’i, yani 43 milyon varil, ithalat ihracat yoluyla el değiştirmektedir. Küresel petrol akımlarının güvenliği, ABD’nin stratejik bir önceliğidir. Günde 35 milyon baril petrol, Süveyş Kanalı, Hürmüz (13 milyon), Malakka (10 milyon), Bab el Mandeb, İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçmektedir. Bunlara, Kızıldeniz ve Akdeniz’e akan 4 adet petrol boru hattı da eklenmelidir. Suudi Arabistan’ı batıdan doğuya geçip Yambu limanına varan hat, günlük 5 milyon barillik kapasiyesiyle en önemli olanıdır. Daha düşük kapasiteli bir diğer hat ise, Irak’tan Ceyhan’a ulaşmaktadır. ^[15]

2025 yılına gelindiğinde, ABD’de tüketilen petrolün % 71’i, Batı Avrupa’dakinin % 68’i, Çin’dekinin % 73’ü kendi ülkeleri dışından sağlanacaktır. Enerji gibi yaşamsal bir sektörde oluşan ve gitgide artan bu dışa bağımlılık, Orta Doğu, Afrika, Orta Asya’da, büyük güçler ve petrol şirketlerinin kendi aralarında başlatmış oldukları petrol savaşını ve Irak savaşını da izah etmektedir. ^[16]

ABD ekonomistlerinin yaptıkları hesaplamalara göre, küresel petrol ihtiyacı 2030 yılına kadar her yıl % 1.6 oranında artarak günde 75 milyon varilden 120 milyon varile yükselecektir. ABD 2029 yılında ithal edilecek petrol için yılda 150 milyar Dolar ödemek zorundadır. Bu tarihte Çin’in petrol ihtiyacı yüzde yüz artacak, AB ülkeleri tükettikleri petrolün % 92’sini ithal edecektir. Dünya nüfusunun % 5’ni oluşturmasına rağmen, dünya gelirinin % 40’nı kontrol eden ABD için enerji akışının sürekliliğini ve enerji kaynaklarının bulunduğu bölgede istikrar ve güvenliği sağlamak bir zorunluluk olarak algılanmaktadır.

100 ABD Doları

1945 yılında, ABD Başkanı Roosevelt ve Suudi Kralı arasında imzalanan antlaşma ile Amerikan şirketlerinin Suudi petrolü üzerindei hakimiyetini başlatan adımı atılmıştır. İran’da Roosevelt ailesinden CIA Tahran İstasyon Şefi Kim Roosevelt ile Şah’ın dostu, 1991 Körfez Savaşı ABD Ordusu Komutanı Schwarzkopf’un babası General Norman H. Schwarzkopf’un öncülüğünde, İran petrolünü millileştiren Musaddık bir darbeyle devrilmiş, ülkeden kaçmış olan Şah geri getirilmiş, askeri polislikten gelme General Schwarzkopf Savak’ı eğitmiş ve İran petrolü de Batılı şirketler arasında yeniden paylaştırıldı. Sonraki yirmi yıl içinde de, Ortadoğu petrolünün yüzde 65’i Amerikan şirketlerine geçmiştir. ^[17]

11 Eylül 2001 Saldırıları

Ana maddeler: 11 Eylül 2001 Saldırıları, Terörizmle Savaş ve Irak Savaşı

11 Eylül saldırılarından sonra Orta Doğu’da siyasi ve iktisadi haklarından mahrum kalanların sayısının artmasıyla bölgede aşırı uçların, terörizmin ve organize suçun güçlendiği görüşü ABD’de hakim olmuştur. Bu sebeple 11 Eylül Olaylarından sonra ABD Başkanı George W. Bush tarafından Terörizmle Savaş kampayası başlatılmıştır.

ABD başkanı Bush, potansiyel olarak tarihsel bir kapsamı olan Büyük Orta Doğu için bir plan önermiştir. Söz konusu planda bu bölgenin Amerika'nın dış politikasındaki önemi vurgulanmaktadır

Bu amaçların gerçekleştirilmesi için George W. Bush’un güvenlik danışmanı (şuan dışişleri bakanı) Condoleezza Rice’nin de söylediği gibi Türkiye dahil olmak üzere bölgedeki 22 ülkenin sınırlarının değişmesi gerektiği ve bunun ilk adımlarının da Afganistan ve Irak’ın işgalleri ile atıldığı dile getirilmiştir. ^[18][19][20]

CIA'nın eski direktörü James Woolsey de; Bu, teröre karşı bir savaş olmanın ötesinde, bizim 20. yüzyıl boyunca inşa edip savunduğumuz liberal uygarlığı tehdit eden Arap ve Müslüman dünyasına demokrasi götürme savaşıdır. Bu savaş, tarihsel nedenlerle demokrasiye geçemeyen Ortadoğu'nun çehresi tamamen değişinceye dek sürecektir. Amerika son yüzyılda 4 kez ayağa kalkmıştır. (1. Dünya Savaşı, 2. Dünya Savaşı, Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı), Bu savaş, bölgeye özgürlük getirene dek sürecektir. demiştir.

Pentagon'la ilişkili Amerikan Silahlı Kuvvetler Dergisi "American Armed Forces Journal"da adlı dergide neocon akımın önde gelen isimlerinden emekli Albay Ralph Peters tarafından kaleme alınan "Kanlı Sınırlar" başlığıyla yayınlanan makale açıkca Ortadoğu haritasının yeniden çizilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Peter yazıda; demokrasiyi yaymak ve terörün kökünü kazımak için Ortadoğu'da sınırların yeniden belirlenmesi gerektiği", Churchill'in mirası olan bu yapay sınırların istikrarsızlığa yol açmakta, yeni sınırlar etnik köken ve din ekseninde yeniden çizilmelidir diyerek devletin amacını dile getirmektedir.^[21]

20 Mart 2003 tarihinde ABD ve müttefikleri İngiltere, İtalya, Polonya, Avustralya'nın desteğiyle Irak Cumhuriyeti'nin işgal edilmesi ni ABD eski Savunma Bakanı Donald Rumsfeld: Irak’la olan sorun petrol yüzünden değil, Irak sorunu ülkenin kimyasal ve biyolojik silahlara sahip olmasından ve gelecekte de nükleer silah edinmesi tehlikesinden kaynaklanıyor. şeklinde ifade etmesine rağmen, Irakta kimyasal ve biyolojik silah ve tesis bulunamamıştır.^[22]

Bu işgal öncesi ABD Türkiye'ye biçilen rolün gereği olarak Türkiye'den Silahlı kuvvetlerinin konuşlanması ve Kuzey Irak'a geçişi için talepte bulunmuş ancak bu talep 1 Mart tezkeresi ile reddedilmiştir.^[23]

BM silah müfettişlerinin eski şefi Hans Blix, 6 Nisan 2004 tarihinde, Irak savaşı ve sonuçlarının, hem Iraklılar hem de bütün dünya açısından Saddam Hüseyin diktatörlüğünden daha kötü olduğunu söyleyerek, ABD işgalinin Irak’ta tam bir kaos ortamı oluşturduğunu vurgulamıştır.

20 Mart 2003'te başlayan işgalin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, Irak’ta henüz direniş sona ermiş değildir. Aksine direniş her geçen gün daha da artmaktadır.

BM Arap İnsani Kalkınma Raporu

ABD’nin kendi projesini hazırlarken yararlandığı BM Arap İnsani Kalkınma Raporu'nda, Arap dünyasının kalkınması önündeki en önemli engelin İsrail işgalinin olduğunu savunmakta ve İsrail’in Arap topraklarını işgal etmesini şiddetli bir dille eleştirmektedir.

Büyük Orta Doğu Projesinde bu görüşe yer verilmemiştir. Arap dünyasında, daha çok sol eğilimlilerin benimsediği görüşe göre, İsrail işgali, totaliter yönetimlerin yayılmasına neden olmuştur.

Büyük Ortadoğu Projesinde Türkiye'nin Rolü:

Akademik ve siyasi çevreler Türkiye'nin BOP içerisindeki rolünün Büyük Ortadoğu Jandarma Komutanlığı şeklinde düşünüldüğünü kaydetmektedirler.^{[24] [25]}

Soğuk Savaş sonrasında uluslararası sistemde yaşanan boşlukları doldurmak üzere uluslararası toplum Avrasya’dan başlamak üzere ABD tarafından, ideolojisi olan Anglo - Sakson kapitalizmini yeniden yapılandırılmaya tabi tutmuştur.

Emperyal güçlerin Ortadoğu’ya ilişkin planları yeni olmadığı, 20. yüzyılın ilk çeyreğinden sonlarına kadar Türkiye’nin emperyalist sistemin uç kalesi olarak tasarlandığı ve SSCB’ye karşı kullanıldığı belirtilmektedir. Ortadoğu’nun S.S.C.B. nüfuz alanına girmemesi için Türkiye bölgede etkili bir silahlı güce dönüştürülmüştür. İkinci Dünya Savaş’ı sonrasında Türkiye’nin Soğuk Savaş'ta rolünün ne olacağı tartışılırken Türkiye’nin NATO üyeliğine karşı çıkan İngiltere, yeni bir proje ileri sürmekteydi. İngiltere, bir “Ortadoğu Komutanlığı Projesi” ileri sürmekte ve Türkiye’nin bu proje içinde Batı’nın çıkarlarını savunması gerektiğini düşünmekteydi.

İngiltere Dışişleri Bakanı Ortadoğu’nun SSCB’ye karşı savunulmasını bizzat Türkiye’nin üstlenmesini istemekteydi: Ortadoğu’nun savunulmasıyla olan ilgisi dolayısıyla, Birleşik Krallığın, bu bölgenin savunmasında Türkiye ile işbirliği yapmakta özel menfaati vardır... Türkiye’nin Orta Doğu’nun savunmasında kendisine düşen rolü oynaması üzerinde hassasiyetle duruyoruz. Türk Hükümeti de bu görüşü paylaşmaktadır. Dünyanın bu önemli bölgesinin güvenliği için yapılan planlara Türkiye’nin katılması için gerekli çalışmaların bir an önce tamamlanmasını ümit ederim.

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Adnan Menderes Ortadoğu’da Barış ve İstikrarı Koruma planı ile ilgili olarak yaptığı ...Çünkü, istikrar ve milletlerin istiklali gayesini güden garb devletlerinin siyaseti bakımından, Türkiye, bu bölgede büyük ehemmiyet arzetmekte ve bu bakımdan gerekli vasıfları haiz bulunmaktadır... Eisenhower Doktrini’nin doğruluğu ve sakatlığını tarih huzurunda... Amerika’nın bu planda ve bu hesapta, Türkiye Cumhuriyeti’ne vereceği yer, mevki ve ehemmiyet tayin edecektir. açıklaması ile Hükümetin ABD'!nin Türkiye Cumhuriyeti'ne biçtiği rol için hazır olduğunu açıkça dile getirmektedir.

Anıl Çeçen başta olmak üzere siyasi ve akademik çevreler bölgede yeni bir Osmanlı İmparatorluğu kurulacağını ama bunun Türklerin kuracağı bir Osmanlı İmparatorluğu değil, Amerikalıların kuracağı bir Osmanlı İmparatorluğu olacağını; bu yeni Osmanlı yapılanmasının federasyon ya da konfederasyon şeklinde ortaya çıkabileceğini ve ABD’nin planında yer alan Yakın Doğu Konfederasyonunun İstanbul merkezli olacağını dile getirmektedirler. ^[26]

Zbingniev Brezinski, Türkiye Karadeniz bölgesini istikrar içinde tutar, Akdeniz’e girişi kontrol eder, Kafkasya’da Rusya’yı dengeler, hâlâ Müslüman fundamentalizmine karşı panzehirdir ve NATO’nun Güney kanadının dayanağıdır diyerek ABD’nin Türkiye için biçilen role işaret etmiş, 20 Nisan 2005'te Işık Üniversitesi ile Demokratik İlkeler Derneği tarafından düzenlenen ve Işık Üniversitesi öğretim üyesi emekli büyükelçi ve MİT Müsteşarı Sönmez Köksal'ın yönettiği Büyük Ortadoğu Projesi Panelinde, araştırmacı-yazar Andrew Mango, müdahaleci politikası dolayısıyla Amerika'nın bügünkü yönetiminin AB ülkelerinde eleştirildiğini ve kaygıya neden olduğunu belirtirken, bütün gelişmiş ülkelerin Büyük Ortadoğu'daki çıkarlarının örtüştüğünü söylemiştir.

Petrol şirketleri ve gelişmiş ülkeler arasındaki rekabeti abartmamak gerektiği üzerinde duran Mango, gelişmiş ülkelerin asıl çıkarlarının Ortadoğu ülkeleriyle normal iş ilişkileri kurmak olduğunu söyledi. Bu nedenle bölgede düzene ihtiyaç duyulduğunu kaydeden Mango, Ortadoğu ile ilgili tüm girişimlere ideolojik açıdan bakmak yerine maliyet-kar analizinin önemini vurgulamıştır.

Türkiye'nin Ortadoğu ülkeleri için önemli bir örnek teşkil ettiğini söyleyen Dışişleri Eski Bakanı Emre Gönensay Ortadoğu bölge halklarının kendi kaderlerini belirlemeye başladığını, Amerika'nın Ortadoğu'daki hedefinin istikrardan ziyade, demokrasiyi bölgeye getirmek olduğuna da değindi.

Liberizasyon ve 24 Ocak kararları

Ana maddeler: 24 Ocak Kararları ve 12 Eylül Darbesi

Siyasal iktidarın, BOP’ni uluslararası meşruiyet kazanma aracı olarak gördüğü ve 1980’li yıllarda Ortadoğu’ya, 1990’lı yıllarda Orta Asya ve Kafkaslara model olarak sunulan Türkiye'nin, söz konusu modelliğin ötesinde "Büyük Ortadoğu" bölgesinde doğrudan Amerikan dizaynlarının hayata geçirilmesinde rol üstlendirileceği kamuoyunda ve siyasi areneda hakim görüş halini almıştır.^[28]

1983-1996 arası ABD yanlısı güçlerin kontrolü altındaki siyasi ve büroktatik kadroların belli bir planı uygulamaya koydukları; bunun için öncelikle dışişlerinde kendilerine hizmet edecek adamlar elde edip sonra üniversiteleri kullanarak gençliğe yöneldiklerini; BM, Dünya Bankası ve AB fonlarının büyük kısmının gençlere ve kadınlara yönelik kullandırıldığının; Önce gençler üzerinde, bizden bir şey olmaz, Türkiye berbat bir ülke, yaşanmaz imajıyla aşağılık kompleksi oluşturulup sonra da her bakımdan kayıtsız şartsız kendilerini kabul eden genç gruplar oluşturdukları, misyonerlik faaliyetlerine hız verdikleri kaydedilmektedir. ^[29][30]

T. Özal

Başbakan Erdoğan, Bush ile 28 Ocak 2004'te Beyaz Saray'da yaptığı görüşmenin ardından, "Türkiye'nin, sınırları genişleyen ve demokratik değerlerin yerleştirilmesi öngören bu projeye destek verdiğini, Türkiye'nin projede anahtar rol oynayacağını" söylemiştir.^[31]

ABD karşısındaki engelin Cumhurbaşkanı olduğu ifade edilmektedir. Mısır'ın Ankara Büyükelçisi, kendisiyle yapilan söyleşide, Büyük Orta Doğu planı çerçevesinde, Türkiye'nin model olma rolü konusunda ; ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ikide bir, Türkiye'nin ılımlı bir İslam ülkesi modeli olduğunu ve diğerleri tarafından örnek alınması gerektiğini söylerken Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, her fırsatta ülkesinin böyle bir rolü üstlenmeyi arzulamadığını vurgulamaya özen göstermektedir. demiştir. ^[32]

Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer; Türkiye, Büyük Ortadoğu Projesi'nde model rolünü üstlenmek istemiyor. diye beyanat vermiştir.

NATO ve Almanya

Soğuk savaş döneminin sona ermesi ile NATO’nun güvenlik ve tehdit anlayışında da değişiklikler meydana gelmiş, stratejisinde eskiden var olan tek yönlü büyük çaptaki kütlesel tehdit yerine, değişik bölgelerde ortaya çıkabilecek politik, ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları olan riskler ve bunlara karşı alınması gereken önlemler ön plana çıkmıştır.

BOP’a karşı olmadıklarını 2004’ün Şubat ayında ABD’nde Bush ile görüşmesinde açıklayan Almanya eski Başbakanı Gerhard Schröder; 21. yüzyılda Alman-Amerikan Birliği başlıklı ortak açıklamada, Avrupa ve ABD olarak, Ortadoğu’daki devletler ve halklarla birlikte çalışılıp adil hedeflere ulaşılması ve barış içerisinde yan yana yaşamın sağlanması için gerçek bir ortaklık kurulması gerektiği, Avrupa olarak, Yakın ve Ortadoğu’daki dost ve müttefiklerle birlikte bu çabaların yakından paylaşılıp kararlaştırarak, G8’ler, AB-ABD Zirvesi ve hazirandaki NATO Zirvesi’nde, bölgede gerekli olan reformlar için reaksiyon göstermek ve somut öneriler üzerinde çalışılması gerektiği dile getirilmiştir.

NATO

21. yüzyılın ilk yarısında NATO'nun stratejik açıdan odaklandığı konu; Büyük Orta Doğu, Irak, Afganistan, Akdeniz ve İsrail-Filistin konuları olup mücadelede global anlamda bir mücadeledir.

19 Ekim 2003 tarihinde Prag’da toplanan NATO zirvesinde, “NATO ve Büyük Orta Doğu” konulu konferansta söz alan ABD temsilcisi Nicholas Burns, şu noktaların altını çizmiştir: NATO’nun görevi Avrupa ve Kuzey Amerika’yı savunmaktır. Sadece Batı Avrupa, Merkezi Avrupa veya Kuzey Amerika’da kalarak bunun mümkün olabileceğine inanmıyoruz. Askeri güçlerimizi doğuya ve güneye yaymalıyız. NATO’nun geleceği, doğuda ve güneydedir. Dolayısıyla, NATO’nun geleceği Büyük Orta Doğu’dadır..

II. Dünya Savaşı sonrası dünya barışını ve güvenliğini sağlamak için izlenen iki stratejiden birincisi Kolektif Güvenlik sistemi kurmak, ikincisi de askeri ittifaklar kurmak olmuştur. Birincisinin ana temsilcisi Birleşmiş Milletler ikincisinin ise NATO olmuştur.

1949 yılında kurulan NATO, Sovyet tehdidine karşı kurulmuş ve Kuzey Atlantik ve üye ülkelerin coğrafyasını korumakla görevlendirilmiş bir askeri ittifaktır. NATO hedef aldığı Sovyetler tehdidini siyasal ve askeri stratejilerle kan dökülmesine sebep olmadan yok etmiştir. Bundan sonra NATO için iki yol vardı. Dağılmalı veya Sovyet tehdidinin yerini alan yeni tehditlere karşı, yapısının düzenlemesi ve varlığını sürdürmesi. NATO için ikinci yol benimsenmiştir.

NATO'nun çok yakın gelecekte üstün yetenek ve eğitime sahip askeri gücü olan orta boy bir Birleşmiş Milletler yapısına bürüneceği görüşü savunulmaktadır.^[33]

Bu gelişmeler, NATO'nun BOP'da askeri güvenlik gücü olarak yer alacağının ilk işaretleridir.^[34]

Modellerin çöküşü

Lübnan modeli

Lübnan, etnik-dini çoğulculuğu, diğerlerinden ayrılan demokrasi ve birlikte yaşama deneyimleriyle, liberal ekonomi deneyimi ve potansiyeli ile Amerika'nın Arap dünyasına önerdiği modellerden biri olmuştur.

Suriye'den kopartılmış ve İsrail ile ilişkileri düzelmiş bir Lübnan, İsrail'in varlığının da en önemli güvencelerinden biri olması beklenmştir ancak kaçırılan iki askerin ardından Lübnan'ı yerle bir eden İsrail sayesinde bu modelde güvenilirliğini yitirmiştir.

Irak modeli

Büyük Ortadoğu Projesi ile İlgili Düşünceler

Olumlu düşünceler

Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) Türkiye'nin dış politika ilkelerine uygun. ABD ile hareket ediyoruz. Amacımız İslam ülkelerine özgürlük ve demokrasi getirmek...^[35]

Olumsuz düşünceler

Türkiye hakkında dışarıda hazırlanan stratejiler, uygun zaman dilimlerinde bölümler halinde uygulamaya konuluyor.. Toplumun çeşitli kesimleri, değişik zamanlarda, değişik kombinezonlarla devreye sokuluyor ve adım adım Büyük Ortadoğu Projesi’ne (BOP) doğru yol alınıyor..^[36]

Tekrar ana konuya dönelim ve bunun adını koyalım: BOP, GOP ne derseniz deyin. Bunun iki tarafı var, birisi haç, birisi hilal. ABD Başkanı Bush seçimlerin hemen arkasından «Biz haçlı savaşı veriyoruz» diye telaffuz etti, sonra nahoş bir manzara çıkınca dünyanın önünde, kalktı bunu tamir etti, «Yanlış anlaşıldım» dedi. Bu « Yanlış anlaşıldım » tâbiri siyasetçi tarafından kullanıldığında, «Ben sizi aldattım» demektir.^[37]

Amerika’nın Büyük Ortadoğu projesinin Bush’un 2002 Birliğin Durumu konuşmasında ilan ettiği, İran, Irak ve Kuzey Kore’yi hedefleyen “şer üçlüsü” söyleminin bir uzantısı olduğu ortada. Şer üçlüsü söyleminin pratik uygulaması Irak’ın topyekün imha edilmesiydi. Anlaşılan o ki Büyük Ortadoğu projesi de öncelikle İran ve Suriye gibi ABD yörüngesinde olmayan ülkeleri hedefleyecek. Aynı oyunun ikinci perdesi sahne alıyor. ^[38]

Yemen nasıl bir ülke bir fikriniz var mı? Hemen söyleyeyim, bırakın demokrasiyi, modern hiçbir toplumsal-siyasal kavramın kıyısından geçilmeyen, feodal yapının dimdik ayakta durduğu bir ülke. Kâğıt üzerinde laik denilebilecek bir cumhuriyet, ama kâğıt üzerindeki kurallar ile toplumsal hayat arasında uçurumlar var. Kadınların örtünme mecburiyeti yok, ama ülkede toplam 15 başı açık kadın varmış...Diğer taraftan, bakın kimse, Yemen'in uyuşturucu bitki üretiminden söz etmiyor. Duymuşsunuzdur, Yemen'de üretilen ve yaygın olarak tüketilen 'gat' diye denilen uyuşturucu bir bitki var (gat),Suriye gibi maraza çıkarılmak istenen bir yer olsaydı da, 'gat' konusu nasıl bir 'narkotik' suç mevzusu olarak büyütülüyordu görürdünüz...Konu, Büyük Ortadoğu Projesi adı altında yürütülen ikiyüzlü emperyalist politikalar. ABD'nin peşine takılan ülke 'demoktratik', takılmayan istibdat ilan ediliyor. ^[39]

Amerika"nın yeni projesinin, örneğin Mısır ve Suudi Arabistan"da aynı şekilde uygulanamayacağını vurgulayan Abdul Nasır, Mısır"ın daha demokratik, daha açık bir toplum olduğunu, Suudi Arabistan"ın ise farklı bir yapı arz ettiğini dile getiriyor. Mısır"daki demokratik yapının yeterli olduğunu söylemenin mümkün olmadığına da işaret eden Abdul Nasır, halkın yönetim üzerinde daha fazla söz sahibi olması gerektiğini ifade ediyor. Büyük Ortadoğu Projesi"nde asıl hedefin Suudi Arabistan olabileceğine değinen Abdul Nasır, Irak"a atıfta bulunarak demokrasi getirmek için bir ülkenin işgal edilemeyeceğini vurguluyor.^[40]

AB'nin yetkili kişilerinde, siyasilerinde ve bürokratlarında Recep Tayyip Erdoğan'ın AB konusunda samimiyetsiz olduğu şeklinde çok ciddi bir endişe değil bir fikir belirmeye başladı. Türkiye'ye tarih vermek istemelerinin önemli sebeplerinden biri de Recep Tayyip Erdoğan'a Türkiye'yi bırakmamak. Çünkü Recep Tayyip Erdoğan'ın samimiyetsiz olduğu ve yavaş yavaş Büyük Ortadoğu Projesine ve Amerika'ya doğru kaydığını düşünüyorlar.^[41]

1 Mart tezkeresi ile ilgili bazı bilgiler benimle beraber mezara gidecek. Ama, o zaman ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesinde Türkiye’nin yerine bakarsanız olayı anlarsınız.' diyerek ve de 1999, terörle mücadele tarihimiz açısından bir dönüm noktasıdır. Öcalan bu tarihte Amerikalıların yardımı ile yakalandı. Öcalan’ın yakalanması ile Talabani ve Barzani alternatifsiz kaldı, Kuzey Irak’taki PKK gücü tasfiye oldu. Bunlar (Talabani ve Barzani) ABD’ye daha çok bağlandılar ve koltuğumuzdan çıktılar. Amerika Öcalan’ı bize teslim ederken, bunlara ciddi bir avantaj sağlarken, terör örgütünü istediği gibi kullanma imkanını da elde etti. Şimdi yaşadığımız terör tesadüf değil. Şu anda PKK Kuzey Irak’ta ABD’nin kontrolündedir. şeklinde açıklamalarda bulunarak tüm bunların ABD'nin bir oyunun parçası olduğunu örtülü olarak belirtmiştir.^[42]

Yüzyıllardır batı ve doğu kültürleri arasında bir köprü oluşturan Türkiye, uzun zamandır demokratik kurumlara sahip olup siyasi ve ekonomik reformlarını tammamlamış, dinsel açıdan hep hoşgörülü davranmıştır. Büyük avrupa ailesine tam üyelik yolunda ilerleyen Türkiye’nin tarihi, Büyük Orta Doğu bölgesindeki uluslar için başarılı reform örnekleriyle doludur.^[43]

Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi; Amerikan Girişim Enstitüsü, Hudson Enstitüsü ve Reagan Hükümeti'nin tutkularıyla beslenip Bush'un yönetiminde neo-con'ların önderliğinde ortaya çıktı. ABD terörizmi tarafından ulusların ve bireylerin güvenliğine yönelik tehdit, 2000 yılında yazılmış ve yeni açığa çıkarılmış bir belgede, kehanet derecesine varan ayrıntılarla anlatılıyor. Orada, Amerika'nın insanlığın ve dünya kaynaklarının çoğunluğuna egemen olmak için ihtiyacı olanın, "yeni bir Pearl Harbor gibi yıkıcı ve hızlandırıcı bir olay" olduğu söyleniyor. İşte 11 Eylül Saldırıları, "çağların fırsatı" olarak nitelenen "yeni Pearl Harbor" oldu.

Bazı önemli tarihler

1994 Aralığında, NATO konseyinin başlattığı Akdeniz Dialogu girişimi, NATO üyesi olan ülkelerin dışında, Cezayir, Mısır, İsrail, Ürdün, Moritanya, Fas ve Tunus’u da bünyesine dahil etti. 1985 yılında imzalanan serbest ticaret anlaşmasının devamı çerçevesinde, ABD ile İsrail arasındaki tüm ticari engeller kaldırıldı.

Barselona’da 1995 yılında bir araya gelen Avrupa Birliği ve Akdeniz havzası ülkeleri , siyasi, ekonomik, malî, sosyal, ve kültürel boyutlarda Avrupa Akdeniz Ortaklığını başlattılar. Sadece 1995-2000 yılları arasında, AB bu projeye 9 milyar euro ayırdı.

Ürdün, 2001'de ABD ile serbest ticaret anlaşması imzaladı. Tüm gümrük duvarları, 2010 yılından evvel kaldırılmış olacak. Ayrıca Ürdün kralı Abdallah ve Mısır başkanı Mübarek ile ABD’nin Büyük Orta Doğu Girişimini görüşen Fransız cumhurbaşkanı Jacques Chirac, “Orta Doğu’nun modernleştirilmesine ilişkin her girişimin, söz konusu halkların onayıyla yapılması gerektiğini” açıkladı.

www.gereksizbiri.net 'de yazmaya devam edecem daha çok içerik daha çok bilgi ile yola devam :) tayyip gibi oldu

Pencap eyaleti arama kurtarma birimi başkanı Rizvan Beşir, Federal  Soruşturma Ajansındaki (FSA) patlamada can kaybı sayısının 18'e çıktığını söyledi. Kentin başka yerinde meydana gelen ikinci patlamada da, iki çocuk hayatını kaybetmişti.

Bir hastane yetkilisi, patlamalarda yaralananların sayısının 50'ye yükseldiğini açıkladı.

İlk saldırının hedefi olan FSA'nın Genel Müdürü Tarık Pervez, ağır hasar gören FSA binasının enkaz altında sıkışan yaralıları kurtarmaya çalıştıklarını söyledi.

İçişleri Bakanı Hamid Navaz, binadaki resepsiyonun yakınında şiddetli bir patlama olduğunu ve patlamaya bomba yüklü bir aracın neden olduğunu kaydetti.

Patlamanın şiddetiyle çok katlı FSA binasıyla yakınındaki bazı binalarda ağır hasar meydana geldiği belirtildi.

Öte yandan polis, bir yerleşim biriminde meydana gelen diğer patlamaya da bomba yüklü aracın yol açtığını ve her iki eylemin intihar saldırısı  olduğundan şüphelendiklerini açıkladı.

Pakistan polisine göre, ikinci patlamada içinde 2 kişinin bulunduğu  otomobil, bir reklam firmasına ait büronun kapısında durduğu sırada  infilak etti.

Pakistan Devlet Başkanı Pervez Müşerref, saldırıları kınadı ve  terörizm eylemlerinin hükümeti yıldıramayacağını söyledi.

Başka ABD Başkan yardımcısı Dick Cheney olmak üzere Beyaz Saray'ın en üst düzey isimleri peş peşe bölgeye gidiyor.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sean McCormack, "İsrail'in bu açıklaması sürece yardımcı oluyor mu? Hayır, olmuyor. Ama bizim asıl olarak odaklanmamız gereken, siyasi süreçle birlikte, yol haritası barış planının uygulanması" diye konuştu.

McCormack, Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın da konuyu İsrailli meslektaşı Tzipi Livni ile görüşmesinde gündeme getireceğini söyledi.

Rice ise Livni ile görüşmesi sonrası yaptığı açıklamada, Annapolis konferansıyla başlayan süreçte havayı olumlu tutmak için ellerinden geleni yapacaklarını ve yol haritası barış planının gereklerinin uygulanmasını, Annapolis sürecinin bir parçası olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Bu arada Washington'un Orta Doğu'daki diplomatik atağına gelecek hafta üst düzey bir isim daha, Başkan Yardımcısı Dick Cheney de katılacak.

Cheney barış sürecini canlandırmak amacıyla bölgeyi ziyaret edecek. Cheney'nin pazar günü İsrail'de başlayacak turu, Batı Şeria, Umman ve Suudi Arabistan'dan sonra Türkiye'de sona erecek.

Cheney'nin bölge ziyaretini yorumlamasını istediğimiz Jerusalem Post gazetesinin köşe yazarlarından Calev Ben David şunları söyledi:

"Dick Cheney burada, İsrail'de çok takdir edilen bir isim. İsrail'in güçlü bir destekçisi olduğuna inanıyoruz. Bush yönetimi, İsrail'e zorlu bir mesaj iletmesi için böyle bir ismi seçmiş olabilir. İsrail'e örneğin, "Daha fazla Yahudi yerleşimi inşa etmenizi istemiyoruz" diyebilir, ki bu mesajı geçen hafta Condoleeza Rice da iletmişti."

Cheney'nin programının ayrıntıları güvenlik gerekçesiyle açıklanmadı. Ancak gezinin bütününün bir hafta ya da daha uzun süreceği tahmin ediliyor.

Amerikalı liderler bölgeye yaptıkları ziyaretlerde çoğu zaman kamuoyuna önceden açıklamadan Irak'ı da ziyaret ediyorlar.

CHENEY TÜRKİYE'YE DE GELECEK

Cheney Türkiye'de Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelecek.

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt da ABD yetkililerinden görüşme konusunda bir talep bulunduğunu söyledi.

Cheney'nin Türkiye temaslarında başta Kuzey Irak'ta yürütülen operasyon olmak üzere bölgesel konuların ele alınacağı anlaşılıyor.

Bunlardan biri de İran. Cheney'nin bölgeye "Orta Doğu'da var olan tehditlerden birisinin İran olduğu ve buna karşı dost ve müttefiklerle yapılan güvenlik anlaşmaları ve işbirliğinin süreceği" mesajıyla gideceği açıklandı.

Beyaz Saray Sözcüsü Dana Perino, "Başkan Ocak ayında bölgeye gittiğinde gezisinin her durağında İram kaygı ve ilgi ile izlenen bir konuydu. Son iki ayda da bunun değiştiğini sanmıyorum" dedi.

ABD, yakınlarda nükleer programını sınırlamayı reddettiği için üçüncü kez BM yaptırımlarına hedef olan İran'a daha sert bir siyaset izlenmesi çağrılarının başını çekiyor.

"On birinci dünya şampiyonu Robert James Bobby Fischer(1943-2008) vefat etti. Ünlü haber ajansı Associated Press'e göre İzlanda Devlet radyosu ve ikinci televizyon kanalı Fischer'in vefat ettiğini duyurdu. ABD doğumlu olan Fischer, 2005'ten bu yana yaşadığı İzlanda'nın başkenti Reykjavik'te bir hastanade hayata gözlerini yumduğu belirtilen Fischer, 64 yaşındaydı. Ölüm nedeni ise henüz açıklanmadı.

Gelmiş geçmiş en büyük satranççılardan birisi olarak kabul edilen Fischer, 1972-75 yılları arasında şampiyonluk unvanını taşımış, aniden satrancı bırakmıştı. Soğuk Savaş yıllarında Amerika'nın ve Batı Dünyası'nın medya ikonu haline gelen Fischer, satrançtaki Sovyet egemenliğine son vermişti.

Hayatı boyunca siyasi açıklamaları ve farklı tavırlarıyla gündeme gelen Fischer, ABD vatandaşlığından çıkartılmış ve kanun kaçağı konumundayken 2005 yılında Japonya'da geçersiz pasaportu olduğu için tutuklanmıştı. Bu siyasi siyasi krizin sonunda İzlanda'ya iltica etti ve ömrünün son yıllarını aynı zamanda Boris Spassky'e karşı "Asrın Maçı" olarak adlandırılan dünya şampiyonlğu maçını kazandığı Reykjavik'te geçirdi.

Unutulmaz partileri, siyasi demeçleri ve satranç tarihindeki ilk medyatik isim olan Fischer, satrançla dolu hayatıyla da satranç severlerin çok sevdiği bir insandı. 13:42'de New York Times'ın flaş haber olarak duyurduğu vefat haberi, Türkiye'deki ajanslar ve gazetelerin İnternet sayfalarında 14:30 sularında flaş haber olarak duyuruldu."

Diğer haberler:
1- Hürriyet
2- Chessbase

Seçme Oyunlar için tıklayınız.

AB’nin 14 Aralık’taki liderler zirvesinde yayınlanacak bildirinin Türkiye paragrafında, müzakerelerin "katılım" ve "üyelik amaçlı" olduğuna yönelik herhangi bir vurgulamaya yer verilmedi.

AVRUPA Birliği, Fransa’nın baskısı sonucunda 14 Aralık’ta yayınlanacak olan AB zirvesi sonuç bildirisinde Türkiye’nin tam üyelik sürecine açık ifadelerle atıfta bulunmama kararı aldı. Bu bağlamda Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, her fırsatta gündeme getirdiği "Türkiye’nin üyeliği"ne karşı girişiminin ilk meyvesini aldı. Diğer yandan ise, kurulması Fransa tarafından talep edilen ve Türkiye’nin AB sınırları içinde yer almasını sorgulama görevi yapması istenen "Akil Adamlar Komitesi"nin kurulması engellendi. Böylelikle AB, bir yandan Fransa’nın bir isteğine boyun eğerken, bir diğerini reddederek orta yol bulmuş oldu.

Fransa’nın kurulmasını önerdiği "Akil Adamlar Komitesi"nin adı "Düşünce Grubu" olacak ve AB’nin mevcut politikalarını ve Türkiye’nin üyeliğini, AB’nin genişleme politikasını tartışmaya açmayacak. 10-12 kişilik grup, Avrupa’nın sosyal modelinin geliştirilmesi, göç politikası, enerji, iklimin korunması, uluslararası suçlar ve terörizm gibi konularda görüş hazırlayacak.

TERÖRE KINAMA

Ancak 14 Aralık’taki liderler zirvesinde yayınlanacak olan sonuç bildirgesinin Türkiye paragrafında, müzakerelerin "üyelik amaçlı" olduğuna yönelik herhangi bir vurgulamaya ve sürecin üyelik amaçlı olduğunu vurgulayan "katılım" ibaresine yer verilmedi. Bir buçuk sayfadan oluşan Türkiye paragrafında müzakerelerden söz edilirken, "tam üyelik" vurgulaması yapılmadı. Buna karşılık, ilerleme raporundaki reform beklentileri sıralandı. AB Dışişleri Bakanları’nın onayladığı sonuç bildirisinde, Türkiye’ye yönelik "terör saldırıları" kınandı ve Ankara’nın teröre karşı mücadelesinin desteklendiği vurgulandı.

Paris’in engelinde bekletilen iki başlıkla ilgili müzakerelerin de 19 Aralık’ta açılacağı açıklandı. Bu başlıklar, "Tüketici sağlığının korunması" ile "Trans Avrupa Ağları". Böylelikle Portekiz dönem başkanlığı sürecinde de iki başlık daha açılarak toplam altı başlıkta müzakereler başlatılmış olacak. ]]> http://gereksizbiri.wordpress.com/2007/12/11/rumlarin-bagimsiz-kosova-korkusu/ Tue, 11 Dec 2007 13:10:14 +0000 gereksizbiri http://gereksizbiri.wordpress.com/2007/12/11/rumlarin-bagimsiz-kosova-korkusu/ Kosova, Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etme aşamasına girdi. Ancak AB, bazı üyelerin kaygıları nedeniyle ortak tutum belirleyemiyor.

Rumlar, emsalin KKTC’ye uygulanması kaygısıyla Kosova’yı tanımaya direniyor.

KOSOVA’nın geleceği konusundaki müzakere sürecinin dün başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, yüzde 90’ı Arnavutlardan oluşan Kosova halkı, "tek taraflı bağımsızlık" ilan etmek üzere geri sayıma başlarken, AB ülkeleri bağımsızlığı tanıma konusunda ikiye bölündü. AB’nin büyük ülkeleri Fransa, İngiltere, Almanya ve İtalya, tanıma mesajları veriyorlar. ABD de, bağımsız Kosova’yı tanıyacak ilk ülke olacağı sinyallerini verdi. AB ise henüz tavrını net olarak belirleyemedi. Özellikle Güney Kıbrıs, bu emsalin KKTC’ye de uyarlanabileceği korkusunu yaşarken, Romanya, ülkesindeki Macar azınlığı nedeniyle endişeleniyor. İspanya da, Bask bölgesinden buna benzer bir talep gelmesinden endişe ediyor. Macar ve Çingene azınlığın yaşadığı Slovakya da Kosova’nın bağımsızlığına karşı.

İLANI ERTELEYİN

Bütün bunlara rağmen, Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmemesi gibi bir ihtimal geride kaldı. AB’nin Dışişleri Bakanları, Kosova müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlandığına dair raporunu oybirliği ile onayladı. BM 19 Aralık tarihinde Kosova sorununu tartışacak ama Rusya’nın vetosu yüzünden BM Genel Kurulu hiç bir karar alamayacak. BM devreden çıkacak ve Kosova, aralık sonunda bağımsızlığını ilan edecek.

AB, bağımsızlık kararının, Sırbistan’da gerginlik yaratmaması için Belgrad’ın 20 Ocak-3 Şubat tarihleri arasında yapacağı Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonraya ertelenmesi istenecek.

Bir televizyon kanalına açıklamada bulunan Medvedev, Rusya'nın Putin'in politikalarına gelecekte de ihtiyaç duyduğunu belirterek, başbakanlık önerisin bu nedenle yaptığını söyledi.

Seçimden zaferle çıkan Putin'in partisi gelecek yıl yapılacak devlet başkanı seçiminde Dimitri Medvedev'i aday göstermişti.

Rusya'da 2 Aralıktaki parlamento seçimlerinden zaferle çıkan iktidardaki Birleşik Rusya Partisi, gelecek yıl yapılacak devlet başkanı seçimindeki adaylarının Başbakan Birinci Yardımcısı Dimitri Medvedev olduğunu açıklamıştı.

Türkiye'nin kıymetli insan, zaman ve parasal kaynakları, 'veri' veya 'haber' değeri bile olmayan bazı sayılar için harcanıyor. Bari bu duruma biraz düşünümsel bakıp (görünürdeki 'politik gündem belirleme/değiştirme' meselesinin ötesinde), başka bazı 'siyasi' dersler de çıkarabilmeli.

AB veya her kim ne derse desin, toplumsal yaşam kalitemiz çok boyutlu olarak düşük. Toplum/insan araştırmalarımızın 'bilimsel' ve 'toplumsal' nitelikleri, dolayısıyla 'toplumsal bilgi' kalitemiz de son derece aşağıda. Artık bu ikisinin birbirleriyle ve Türkiye'nin genel bilim (hangi?) politikası ile sıkı fıkı ilişkisini kurabilmeli. Bunları bir an evvel iyileştirerek hiç değilse yarınımızı farklı yaşayabilmeli ve çocuklarımıza yaşanası bir gerçek gelecek hazırlayabilmeliyiz.

Topluma her anlamda açık ve saydam bilimsel politika, bilgi ve pratik değil, onun yerine kapalı kapılar ardında dedikodu ve bağnaz ideolojiler üretilmesi de bu geriliğe çok esaslı bir sebep aslında. Tıpkı çevre kirliliği gibi, bu gereksiz veri fazlalığı ve suni gündem oyunlarına karşı demokratik önlem almayı seçmeyerek, bir türlü 'bilgi/düşünce toplumu' olamamamız da bir diğer ciddi sebep.

Sebepleri bulmakta belkide çözüm değil aslında tepeden bir düzenleme ile yani modernden çok 'modernist', bilimden çok 'bilimci' olmayı bırakmalı. Türkiye, kendi yetkin bilim politikasını, bunun çeşitli alanlara özgü bilimsel araştırma stratejilerini, özgün kuramsal bilimini, bilim felsefesini ve kendi düşünsel dilini üretmeli-zorunda..

Ne yazık ki, başka türlü Türkiye'nin asla gelişemeyeceğini en iyi bilmesi gerekenlerimiz bile, içinde rakam yok diye, bu konularda zaten kolay çıkmayan titiz ve değerli akademik katkılara, bilimsel değeri olmayan 'kişisel görüş' muamelesi edilmesi de ayrı bir teknik sorun..

Toplumsal/bilimsel sorunlarımızı bütüncül ve demokratik bir vizyonla çözmeli gereğini kavramalı, entellektüel ve akademisyenlerin toplumdan yalıtılmışlıkları, içine kapanmışlıkları ile yüzleşerek, çalışmalarını topluma anlamlı ve geçerli kılmaları zamanın en gereğidir.

Toplumsal talebin, günün ve geleceğin gereksinimi olan sosyal, turizm ve bilişim gibi hizmet sektörlerindeki dönüşmesi sağlanmalı ve bu yönde bilinç açık olmalıdır.

Kısacası, hemen her alanda olduğu gibi, bilim ve eğitim politikamız konusunda da yasakçı ve fanatik olmaya mutlaka acilen son verilmeli.

Tablo kötü...

Oscar ödüllerinde 'en iyi yabancı film' dalında, Türkiye adına yarışacak film, belli oldu. Yönetmenliğini Özer Kızıltan'ın yaptığı 'Takva', Oscar için aday adayı seçildi.

Türkiye Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği'nin 13 kişiden oluşan jüri değerlendirmesinde, 'Hokkabaz', 'Mutluluk', 'Kader', 'Beynelmilel' filmleri arasından, ipi göğüsleyen, 'Takva' oldu. 'Takva'nın yönetmeni Özer Kızıltan, filmin ilgi çekeceğini bildiklerini ama buralara kadar geleceğini tahmin etmediklerini belirterek, "Takva, aldı başını gidiyor" dedi. Yönetmen Özer Kızıltan, filmin hikayesinin nasıl ortaya çıktığını anlattı: "Aslında anlatmak istediğimiz 4-5 hikaye vardı. Bu onlardan biriydi. Filmin senaryosunu yazan Önder Çakar'ın babasından yola çıkarakoluşturduğumuz bir hikaye. Benim de okuduğum öyküler içinde en çok builgimi çekti. Bunu yapmaya karar verdik.

İleride anlatacağımız hikayelervar tabii. Bunu aldık ve yaptık." Film, katı islami kurallara uygun yaşayan Muharrem'in, dış dünya ile tanışmasını ve çelişkilerini anlatıyor. Erkan Can'ın rol aldığı 'Takva', Toronto Film Festivali'nde, jüri özel ödülü, Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde ise, 9 ayrı ödül almıştı. Oscar için Almanya adına da yönetmen Fatih Akın'ın 'Yaşamın Kıyısında' filmi aday adayı oldu.

2004 yılıında Mark Zuckerberg tarafından kurulan sosyal ağ sitesidir facebook. Kurulduğu ilk yıllarda sadece Harvard Üniversitesi için hizmet veren site, 2006 Eylül ayından itibaren her e-posta adresi olan kişi için açık hale getirildi. Şu anda 42 milyon aktif üyesiyle dünyanın en büyük sosyal ağı haline gelmiştir. Eylül 2006′dan Eylül 2007 tarihine kadar geçen bir sene içerisinde en çok ziyaret edilen site olma yolunda 60. sıradan 7. sıraya yükselmiştir. Güncellenen fotoğraf bakımından günde 8.5 milyon fotoğrafın güncellendiği Flickr sitesini de geride bırakmayı başarmıştır.2006 Nisan ayında sitenin banner reklamlarından ve sponsorluklardan olan kazancının haftalık 1.5 milyon $ olduğu konuşuluyordu. Facebook’tan Chris Hughes, insanların günlük ortalama 19 dakikasını sitede geçirdiğini belirtiyor.

25 Eylül 2007 tarihinde Microsoft, Facebook’u satın alabilecekleirni açıkladı. Mark Zuckenberg, bu satışın facebook’un bağımsız bir platform olarak yayınına devam edeceğini belirtti.

turk.internet.com

.Haberin detaylı içeriğini şöyle alt sıralara taşıdığımızda açıklamalar şöyle;

WHO, Dünya İntiharı Önleme Günü münasebetiyle yayınladığı raporda, intihara teşebbüs edenlerin oranının ise bu sayısının 20 katı olduğunu bildirdi. Raporda, "Bugün çeşitli yaşlardan çok sayıda insan gereksiz yere canlarına kıyıyor. Bu intihar veya intihar girişimlerinden etkilenen ailelerin acısı yıllarca sürebiliyor" denildi.
Gelişmiş dünyadaki intihar oranlarının, geçmiş 50 yıla kıyasla yüzde 60 oranında arttığı belirtilen raporda, intiharın 15-34 yaş arasındakilerin önde gelen üç ölüm nedeni arasında bulunduğu ifade edildi. Bununla birlikte intihar oranın 60 yaş ve üstü arasında daha yüksek olduğu kaydedildi.

1974 yılında ortaya çıkarılan Kilden Ordu yedi bini aşkın asker, atları, silahları ve araçlarından oluşuyor.

13 Eylül'de açılacak sergi, 6 Nisan 2008'e dek devam edecek.

Daha fazlası için tıklayınız Kaynak: http://www.bbc.co.uk/turkish/

Soru : Sizce neden birçok Amerikan genci harita üzerinde Amerika’nın yerini bile gösteremiyorlar? (onlarda durumun farkında demek ki?!)

Cevap : Bilmiyorlar çünkü birçok kişinin evinde harita yok…

devamında Amerikan eğitim sisteminin Irak ve Güney Afrika’ya uygulanması gerektiği gibi, kimsenin anlam veremediği alakasız şeylerden bahsederek cevabını tamamlıyor.