Tak, jak solidna budowla, redakcja powinna byc posadowiona na mocnych filarach (zasadach), które dają jej stabilność i pewność, że nie grozi żadna katastrofa.

Chcielibyście mieszkać w tym domu? Ja bym się dwa razy zastanowił...

Wracając do pracy dziennikarzy. Redakcja powinna być jak:

1. Sąsiad - zawsze można do nas przyjść. Nie chodzi o to aby czytelnicy wpadali do nas na kawę ale o to by chcieli do nas zgłaszać się z problemami. Jedną z najważniejszych spraw w kontakcie gazeta - czytelnik jest interakcja!

2. Autorytet - bardzo dobrze poinformowana ale nie wymadrzająca się. Ludzie muszą wiedziec, że to co napisaliśmy w gazecie i jak przedstawiliśmy fakty jest szczerą prawdą. Jesteśmy zawsze u źródła infomacji i na dodatek szybciej niż konkurencja.

3. Gospodarz - zaangażowana w sprawy regionu. Patrzymy władzy na rece - jak wydawane są nasze pieniądze, czy nie ma marnotrawstwa. Komu i gdzie trzeba pomóc. Jakie są kluczowe inwestycje dla regionu.

4. Doradca - dbająca o interesy czytelników. Paliwo jest drogie? My pokażemy gdzie kupić najtaniej! Chcesz jechać za granicę na urlop? My powiemy Ci jakie biuro podróży wybrać, jak się przygotować do podróży, gdzie ubezpieczyć i na dodatek w jakim banku pożyczyć pieniądze na wakacje.

5. Przyjaciel - ktoś bliski. Poprzez te elementy naszej interakcji z czytelnikami pokazujemy, że jesteśmy mu bliscy tak jak ktoś, kogo zna.

6. Obrońca - stająca w słusznej sprawie za czytelnikiem. Zawsze reagujemy na sygnały czytelników. Nie ma lepszej reklamy dla naszej redakcji jak załatwienie, w pozytywnym znaczeniu tego słowa, jakiejś sprawy zgłoszonej przez naszych czytelników (dziura w jezdni, zawyżony rechunek za wodę i telefon, nieuprzejmy urzędnik itp.) Rubryki typu "dyżur reportera", "masz sprawę -zadzwoń", "zgłoszone - wyjaśnione" to wizytówka naszej gazety!

7. Przewodnik - poprowadzi czytelnika i wskaże mu właściwą drogę. Nie chodzi mi o linię polityczną gazety ale o pomoc w różnego rodzaju sprawach codziennych.

Proste? jasne, że tak!

I tak, jak przy 9 przykazaniach reportera, zawieście sobie kartkę z tymi punktami nad biurkiem, abyście zawsze pamietami, że pełnicie tak naprawdę służbę w stosunku do swoich czytelników. To poważne słowa ale musicie zdawać sobie sprawę z jednego - dziennikarstwo to nie tylko zawód, jak każdy inny, to także służba dla ludzi. My nie tylko mamy ich informować o wydarzeniach ale także pomagać w codziennym życiu.

W kolejnym artykule napiszę o organizacji pracy w redakcji.

Stań przed lustrem (lub nad studnią). Spójrz na siebie i swoją pracę oczami czytelników - czego oczekują ode mnie? Czy ja sam przeczytałbym ten artykuł?

1. Musisz wiedzieć do kogo piszesz - stosuj prosty język aby każdy zrozumiał o co Ci chodzi. Odpowiadaj na pytania: dlaczego?, a co z tego wynika? Czy wiesz, że zaledwie 20 procent naszego społeczeństwa w pełni rozumie średnio trudny tekst gazetowy albo potrafi odczytać dane z tabeli?! Tylko 10 procent radzi sobie z lekturą nieznanych wczesniej tekstów połączoną z wyciaganiem wniosków i wykorzystywaniem przyswojonych treści w praktyce?! Pomyśl - Ty do nich, dla nich piszesz! Błagam, nie używaj słowa "ambiwalentny" nawet jak masz co do tego mieszane uczucia :)

2. Pisz teksty interesujące - artykuł ma budzić emocje. Nie bądź wypełniaczem kolumn w gazecie lub czasu antenowego w radiu czy TV! Jak mozesz zainteresować czytelników i słuczaczy skoro sam czujesz, że piszesz "knota". Jak mówił mój redakcyjny kolega z Radia Gdańsk, Krzysztof Mielewczyk: "dobry reporter i z gówna bicz ukręci". Mimo że temat jest słaby spróbuj wydobyć z niego coś ciekawego, przedstaw go w innym kontekście. Na pewno znajdziesz na to sposób!

3. Pisz prosto - najwyżej 15 słów w zdaniu. Preferuj stronę czynną a nie bierną. ( "Robotnicy ułożyli 100 metrów chodnika" a nie "ułożono 100 metrów chodnika", bo co, sam się ułożył ten chodnik?!)

4. Miej własne źródła informacji - tak naprawdę wiadomością jest to co inni chcą przed Toba ukryć! Nie przepisuj faksów i stron internetowych :) To sprawi, że wyróżnisz się z grona Tobie podobnych reporterów biegających z konferencji prasowej na drugą konferencję. Zdobycie źródeł informacji, a przede wszystkim zaufania tych ludzi, wymaga czasu ale naprawdę opłaca się. (W jadnym z najbliższych artukułów zdradzę Ci tajemnice jak sprawdzić czy ktoś mówi Ci prawdę)

5. Naucz się reporterskiego odbierania świata - nie wstydź się pytać, naucz sie słuchać i patrzeć na świat. Czytaj wszystko, od gazet po uliczne szyldy i wizytówki Twoich rozmówców. Jako dziennikarz nie musisz znac sie na wszystkim. Ty zadajesz pytania w imieniu czytelników/słuchaczy zatem masz prawo czegoś nie wiedzieć i nie ma tu głupich pytań. Jesli czegos nie zrozumiałes pytaj jeszcze raz.

6. Pisz prawdę - zbieraj rzetelne informacje od faktów po nazwiska i funkcje. Nawet najlepszy temat straci wiarygodność gdy przekręcisz nazwisko Twojego rozmówcy lub jego funkcję. Nie mówię już o tym, że czeka Cię sprostowanie i przeprosiny a przepraszać nie lubimy, prawda?

7. Pisz tak aby z tekstu wynikało coś dla czytelnika lub słuchacza - kazda złotówka wydana na gazetę lub abonament RTV musi mu się zwrócić! Tu polecam wszelkiego rodzaju rubryki poradnikowe od tego "jak schudnąć" po "jak zbudować dom".

8. Szanuj tematy - wracaj do nich, kontynuuj tematy emocjonalne. Stwórz plan obsługi tematu. (do tego wątku powrócę w kolejnych artykułach)

9. "Handluj" swoją informacją - dobrze ją sprzedaj: napisz dobry tytuł, nadtytuł, stwórz interesujący i intrygujacy lead (czołówkę wiadomości). Jak pracujesz w gazecie postaraj się o super zdjęcie i podpisz je ciekawie (czy wiesz, że spora grupa czytelników wertując gazetę najpierw ogląda zdjęcia i czyta podpisy pod nimi? Na tej podstawie decyduje, które artykuły przeczyta. Spraw aby to był Twój tekst!

Wiem, że te 9 zasad to dużo i być może zastanawiasz się czy uda się ich zawsze przestrzegać. Jestem przekonany o tym, że aby być dobrym, rzetelnym fachowcem trzeba o nich pamiętać a co najważniejsze stosować. Po kilku latach pracy wejdą Ci one w krew. Na razie wydrukuj je sobie i powieś nad biurkiem w redakcji (jesli ich tam nie powiesił ktos inny w tej czy nieco innej wersji) lub nad Twoim stanowiskiem pracy w domu, jeśli jesteś dziennikarzem internetowym lub freelancerem (wolnym strzelcem pracującym dla różnych zleceniodawców).

W kolejnym poście przedstawię 7 filarów redakcji.

„Co to znaczy „czuwam”? To znaczy, ze staram się być człowiekiem sumienia. Że tego sumienia nie zagłuszam, nie zniekształcam. Nazywam po imieniu dobro i zło, a nie zamazuję. Wypracowuję w sobie dobro, a ze zła staram się poprawiać, przezwyciężając je w sobie. To taka bardzo podstawowa sprawa, której nigdy nie można pomniejszyć i zepchnąć nadalszy plan. Nie. Ona jest wszędzie i zawsze pierwszoplanowa. Jest zaś tym ważniejsza im więcej okoliczności zdaje się sprzyjać temu, abyśmy tolerowali zło, abyśmy łatwo się z niego rozgrzeszali. Zwłaszcza, jeżeli tak postępują inni”.

„Musicie od siebie wymagać, nawet gdyby inni od was nie wymagali.”

„Dzisiaj, kiedy zmagamy się o przyszły kształt naszego życia społecznego, pamiętajcie, że ten kształt zależy od tego, jaki będzie człowiek. A więc: czuwajcie.”

„Czuwam-to znaczy dalej dostrzegam drugiego. Nie zamykam się w sobie, w ciasnym podwórku własnym interesów, czy też nawet własnych osądów.
Czuwam – to znaczy – miłość bliźniego – to znaczy: podstawowa międzyludzka solidarność.”

„Czuwam - to znaczy także: czuję się odpowiedzialny za to wielkie wspólne dziedzictwo, któremu na imię Polska. To imię nas wszystkich określa. To imię nas wszystkich zobowiązuje. To imię nas wszystkich kosztuje.”

Rozważanie Ojca Świętego podczas Apelu Jasnogórskiego, Częstochowa 18. VI. 1983 r.

***

Czy my czuwamy? Nad własnymi sumieniami, nad ludźmi którzy są obok i wreszcie nad Ojczyzną?
Czy wymagamy od siebie tyle, ile powinniśmy wymagać, bez pójścia na łatwiznę?
Słowa wypowiedziane 24 lata temu, nadal tak bardzo aktualne...