“ નામે નાના પણ કામે જેબદાર “
– રાધેશ્યામ શર્મા

“ઓછું લખવું પણ, ઓછું ન ઊતરે એટલું ને એવું લખવું.”

“ ‘ણ’ ને આંગણે હેલ્યુંના ખણેણાટ,
કાબીયુંના રણેણાટ,
સાથળ પિંડીઓના વળેળાટ,
જોબનના ઝળેળાટ
પગલાનાં
કડેડાટ, કાજળ કંકુનાં હડેડાટ
...
‘ણ‘ હવે હરડ ફરડ,
‘ણ’ ગામ ગામતરે,
’ણ’ નાળિયેર શોધે, ‘ણ’ રૂપિયો શોધે... ”

પ્રેરક અવતરણ
"દુઃખ તમારા હૃદયને જેટલું ઊંડું કોતરશે, એટલું જ સુખ તમે એમાં સમાવી શકશો."
- ખલીલ જિબ્રાન

____________________________________________________________

સમ્પર્ક   - 303, 3 જા માળે, ગેલેક્સી પાર્ક, ચલા, દમણ રોડ, વાપી – 396 191

ઉપનામ

• અતિથિ

જન્મ

• 11, નવેમ્બર- 1938; ખાલપર ( તા. સાવરકુંડલા, જિ. ભાવનગર)

કુટુમ્બ

• માતા – રાણુબા; પિતા – હરસુરભાઇ
• પત્ની- કાનુબેન ( લગ્ન – 1965); પુત્રો – રાજેન્દ્ર, વિજય

અભ્યાસ

• સોનગઢ અધ્યાપન મંદિરમાંથી જુનીયર પી.ટી.સી.

વ્યવસાય

• વંડા કેન્દ્રની કુમારશાળામાં પ્રાથમિક શિક્ષક

જીવનઝરમર

• પ્રેરણામૂર્તિ સ્વ. ભોજરાજગિરિ ગોસ્વામી
• ક.મા.મુન્શી અને ઝ. મેઘાણીની રચનાઓનો પ્રભાવ
• અંગ્રેજી ભાષાથી બહુ પરિચિત નથી
• પ્રથમ મૌલિક કૃતિ – ‘લાડકું ભાંગે’ – ચાંદની માસિકમાં
• મોટા દેખાવાનં ફાંફાં મારવાં કે ફિશિયારીભર્યા ફાંકામાં રહેવા ફડાકા ઝાટકવા પડે એ કરતાં નાના રહીને લોક કથા સાહિત્યમાં જેબદાર લખાણોથી જ ઓળખાવાનું પસંદ કરે છે.
• ફૂલછાબ, જયહિંદ, પ્રતાપ, ગુજરાતી ટાઇમ્સ ઓફ ઈન્ડીયામાં વાર્તાઓ/ લેખો છપાયા છે.
• ‘ચટાકચોરો’ કોલમના લેખક
• ‘સંદેશ’માં ‘અલખનો ઓરડો’ કોલમમાં હાસ્યહારડા અને કટાક્ષકોરડા પીરસ્યા છે.
• કોઈ વાહન ચલાવતાં આવડતું નથી.
• એક વખત બસમાં એટેચી ચોરાઈ જતાં ટિકીટની રકમ ન ચુકવી શક્યા ત્યારે એક અજાણ્યા મુસાફરે લેખક તરીકે ઓળખીને ટિકીટની રકમ ચુકવી દીધેલી.
• ઈશ્વર અને ગુરુમાં સમ્પૂર્ણ શ્રદ્ધા, પૂજાપાઠ કરતાં ધ્યાનમાં વધુ રુચી
• કુરૂઢિઓનો વિરોધ – પોતાના અને પુત્રના લગ્નમાં ફેરફારો કર્યા, ઘરમાં ઘુંઘટપ્રથાને તિલાંજલિ
• વર્ણાશ્રમ પ્રથાને ધીક્કારે છે.
• એક વખત બસ ઉંધી પડતાં માંડ બચેલા

શોખ

• ચિત્ર અને સંગીત, હાર્મોનિયમ અને તબલાં વગાડતા હતા

રચનાઓ – 30 પુસ્તકો

• નવલકથા – મેઘરવો, રંગ બિલોરી કાચના, તરણાનો ડુંગર, વંકી ધરા વંકાં વહેણ,એંધાણ, સૂરજ ઊગ્યે સાંજ, ભીનાં ચઢાણ, અરધા સૂરજની સવાર, અમે ઊગ્યા’તા શમણાંને દેશ
• નવલિકા- શૌર્યધારા, સથવારો, મારી શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ
• હાસ્યકથાઓ – સૌરાષ્ટ્રનો લોકવિનોદ, ધકેલ પંચા દોઢસો
• બાળનાટકો અને બાળવાર્તાઓ

સન્માન

• ટૂંકી વાર્તા સ્પર્ધામાં ત્રણ સુવર્ણચંદ્રકો

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર- રાધેશ્યામ શર્મા, રન્નાદે પ્રકાશન
• ગુજરાતી સહિત્યકોશ , ખંડ -2

પ્રેરક અવતરણ
'जान कर चलो, मान कर नहीं ।'  

#  ભારતીય ભાષાઓમાં કોમીક સાહિત્યના પ્રથમ કલાકાર

# એક ડોક્યુમેન્ટ

#  વેબ સાઇટ

____________________________________________________

સમ્પર્ક  -   60/1, આલ્વેઝ સોસાયટી, હિલ રોડ , વાંદરા ( વેસ્ટ) , મુંબાઈ - 400 050  

જન્મ

• 5- મે, 1935; વાવેરા( રાજુલા)
• વતન - સૂરત

કુટુમ્બ

• માતા - સકીના; પિતા - ગુલામહુસેન
• પત્ની - માસૂમા ( લગ્ન - 1965; મુંબાઈ ) ; પુત્રો -  સાહિલ - મેનેજમેન્ટ ગુરુ ; આલીફ - ટીવી ચેનલમાં વાઈસ પ્રેસીડેન્ટ

અભ્યાસ

• ડીપ્લોમા આર્ટ્સ  

વ્યવસાય

• ફ્રીલાન્સર

  - ડબ્બુજી અને આબિદ

જીવનઝરમર

• ચાર -પાંચ વર્શની ઉમ્મરે તાપીના પુરમાં ડૂબતા બચેલા. 
• યુવાવસ્થામાં કુટુમ્બના દબાણના કારણે પ્રથમ પ્રેમમાં નીષ્ફળતા. હતાશામાંથી તેમની કૃતિ 'તુટેલા ફરિશ્તા' લખાઈ.
• મૂળ વ્યવસાય - ચિત્રકામ  
• શરદબાબુની રચનાઓનો ઘણો પ્રભાવ
• પ્રથમ મૌલિક પ્રકાશિત નવલિકા - 'ભૂલ' મુંબાઈ સમાચારમાં
• ત્રણ ભાષા ઉપરાંત ઉર્દૂ પણ જાણે છે.
• આરંભમાં 'નવનીત' અને ' રુચિ' માં કૃતિ પ્રસિદ્ધ થઈ હતી.
• 'ડાયરો'  વાર્ષિકનું સંપાદન
• ફિલ્મ તથા ટી.વી. સ્ક્રીપ્ટ રાઈટર
• આકાશવાણી અને ટી.વી. પર ઘણા કાર્યક્રમો આપ્યા છે.
• ઘણી ગુજરાતી વાર્તાઓનો હિન્દીમાં અનુવાદ કર્યો છે.
• હિન્દી સાપ્તાહિક ' ધર્મયુગ' માં 'ઢબ્બુજી'  નામથી ત્રીસ વરસ કાર્ટૂન છપાયાં.
• વોટર, ઓઇલ, એક્રીલીક કલર માં ચિત્રો
• 'પ્રમોદ પટી' નામના ડીરેક્ટરે તેમના જીવન ઉપરથી એક ડોક્યુમે ન્ટરી બનાવી છે.
• 'Devil's Bible' ના આધાર પર લખાયેલ 'કાળી કિતાબ' ના સાત ભાષાઓમાં અનુવાદ થયા છે. કન્નડમાં તો તેને વર્ષના શ્રેષ્ઠ પુસ્તક તરીકે ઈનામ મળ્યું હતું. 
• વિપશ્યનાના સાધક છે.

શોખ

• ચિત્રકામ, તરવાનો, નાટકોમાં અભીનય  

રચનાઓ -  80 પુસ્તકો ( મોટા ભાગના હિન્દીમાં )

• નવલકથા - તુટેલા ફરિશ્તા, કાળી કિતાબ, કેનાલ, ડાઘ
• વાર્તા
• નાટક
• બાળ સાહિત્ય - રંગત *
• હિન્દી - गुजरातीकी पुरस्कृत कहानियां, सौ सालकी गुजराती कहानियां, તીસરી આંખ + , (કુલ પચીસ જેટલાં પુસ્તકો)

સન્માન

• ગુજરાત સરકારનો પુરસ્કાર *  
• કેન્દ્ર સરકારનો પુરસ્કાર +

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર - રાધેશ્યામ શર્મા; રન્નાદે પ્રકાશન

"પત્થર હતો હું તેથી તો
નિંદા થતી હતી,
ઇશ્વર બની ગયો છું હું
તમને મળ્યા પછી."

પ્રેરક વાક્ય

 " I am stronger than the death and greater than my fate. Rules of destiny may change, not my soul's will."
- Sri Arvind Ghosh

# રચનાઓ :      - 1   :    - 2 -

#  વાર્તા  :   - 1 -   :

_________________________________________

સમ્પર્ક -  આર્ટ્સ એન્ડ કોમર્સ કોલેજ, સાવલી, જિ. વડોદરા- 391 770 

જન્મ

• 14, ડીસેમ્બર - 1938, નડિયાદ

કુટુમ્બ

• માતા - સૂરજબા; પિતા- પૂનમભાઇ
• પત્ની - બકુલા ( લગ્ન - 1966, હિન્દીનાં અધ્યાપિકા)

અભ્યાસ

• 1957 - મેટ્રિક
• 1961- ગુજરાતી સાથે બી.એ.
• 1963- ગુજરાતી સાથે એમ.એ.

વ્યવસાય

• પ્રારંભમાં શિક્ષક અને ગુજરાત રાજ્યના માહિતીખાતામાં ઉપતંત્રી 
•  1970-75  મહુધા/ બાલાશિનોરની કોલેજમાં અધ્યાપક
• 1975થી - સાવલી કોલેજમાં અધ્યાપક

જીવનઝરમર

• અભ્યાસકાળ દરમિયાન મુન્શી અને ધૂમકેતુની નવલકથાઓનો ઘણો પ્રભાવ
• સર્વપ્રથમ મૌલિક કૃતિ - 'સોનેરી માછલીનો સળવળાટ'
• આરંભમાં 'ચાંદની'માં તેમની વાર્તા છપાઇ હતી.
• આકાશવાણી પર વાર્તા અને કાવ્યપઠનના કાર્યક્રમો આપ્યા છે.
• 'ઝાપટું' નામની વાર્તાએ ચર્ચાનું ચગડોળ ચગાવેલું
• 'ગગન' સાહિત્યિક માસિક 14 મહિના ચલાવેલું
• રાસવિહારી-વિભા દેસાઈ ખાસ મિત્રો
• પાઠપૂજા કરે છે ,પણ બાધા આખડી, વ્રત વિ.માં વિશ્વાસ નથી
• ગુરુમાં વિશ્વાસ છે પણ વર્ણાશ્રમ પ્રથામાં નહીં

શોખ

• સંગીત, નૃત્ય, ચિત્રકળા, પહેલાં ગાતા પણ હતા અને હાર્મોનિયમ પણ વગાડતા હતા 

મુખ્ય રચનાઓ - 6 પુસ્તકો

• વાર્તાસંગ્રહ - સોનેરી માછલીનો સળવળાટ
• નવલિકા -  અંતરાલ, ઘાસ
• નવલકથા - મનનાં મેઘધનુષ્ય, હૈયાં તરસે સરવર તીર, ઝુરાપો
• કવિતા - નક્ષત્ર
• વિવેચન - સાક્ષાત્
• સંપાદન - ગોવર્ધનપ્રતિભા

સન્માન

• ધૂમકેતુ પારિતોષિક
• ગુજરાત રાજ્યનું વાર્તાસંગ્રહ માટેનું પ્રથમ પરિતોષિક
• સવિતા વાર્તા સ્પર્ધામાં પ્રથમ પારિતોષિક

“હરિ! તમે સ્વીકારો તો કરું ભવ ભવ ચાકરી.”

_______________________________________________________________  

નામ

• પટ્ટણી મુકુન્દરાય વિજયશંકર

ઉપનામ

• પારાશર્ય, મકનજી, માસ્તર, અકિંચન

જન્મ

• 13, ફેબ્રુઆરી- 1914; મોરબી

અવસાન

• 20,મે- 1985; ભાવનગર

કુટુમ્બ

અભ્યાસ

• 1933- મેટ્રિક 1940- બી.એ. - ઇતિહાસ / અર્થશાસ્ત્ર સાથે , શામળદાસ કોલેજ, ભાવનગર

વ્યવસાય

• પ્રારંભમાં કંટ્રોલ ખાતામાં કારકુન
• 1946 - ડેપ્યુટી કન્ટ્રોલર
• 1948 -  ભારત લાઇન લિ. સ્ટીમર કમ્પની, ભાવનગરમાં કારકુન
• 1976 - નિવૃત્ત  

જીવનઝરમર

મુખ્ય રચનાઓ

• કવિતા - અર્ચન , સંસૃતિ ( પ્રબોધ ભટ્ટ સાથે) ; પ્રાણ પપૈયાનો, ભદ્રા, અલકા ( મેઘદૂત ઉપરથી) , ફૂલ ફાગણનાં, દીપમાળા(મુક્તકો) , કંઠ ચાતકનો ( પદો, ભજનો)
• નવલકથા - ઉર્મિલા
• ચરિત્ર - સત્યકથા, સત્વશીલ, મારી મોટીબા, પ્રભાશંકર પટ્ટણી - વ્યક્તિદર્શન
• વિવેચન - આલેખનની ઓળખ
• સંસ્કૃત - શિવસ્તુતિ
• નિબંધ - મારા ગુરુની વાતો
• સંપાદન - પિતા વિજયશંકર કાનજીની રચનાઓ, મિત્રો પ્રબોધ ભટ્ટ અને કેશવરામ હરિરામની રચનાઓ
• અનુવાદ - સ્વામી રામદાસનો ઉપદેશ

સાભાર

• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ભાગ -2

-

 ____________________________________________________

જન્મ

• 9, સપ્ટે મ્બર - 1911, રાણપુર, અમદાવાદ
• વતન - વઢવાણ

કુટુમ્બ

• પિતા - તુળજાશંકર ; પુત્ર - તુષાર ( કવિ અને ઉદ્ બોધક )

અભ્યાસ

• 1930 - મેટ્રીક
• 1935- અંગ્રેજી - ગુજરાતી વિષયો સાથે બી.એ. - શામળદાસ કોલેજ, ભાવનગર

વ્યવસાય

• 1938- 1949 - મુંબાઇની શાળાઓમાં શિક્ષક
• પછી લેખન

જીવનઝરમર

મૂખ્ય રચનાઓ

• સંવાદકાવ્ય - ઉર્વશી અને યાત્રી ( પૃથ્વી છંદને પદ્યરૂપમાં પ્રયોજ્યો)
• કાવ્યસંગ્રહ - અનાદરાનો યાત્રી, ઝંકૃતિ, તટે જુહૂના
• એકાંકી - પૃથ્વીનાં આંસુ , ઉત્સવિકા, ઉલ્લાસિકા
• નૃત્યનટિકા - કબૂતરનો માળો, જળમાં જકડાયેલાં
• નાટક - સુંદરવન, પલ્લવી પરણી ગઇ , રૂપમ્ પ્રથમમ્, રૂપે રંગે રાણી, અંતે ઘર ભણી
• વાર્તાસંગ્રહો - પૂજાનાં ફૂલ, પલ્લવ, સજીવન ઝરણાં
• નવલકથા - વિભંગકલા
• બાલસાહિત્ય - ડોલે છે મંજરી, ડોશીમાનું તૂંબડું, મૃગાંક, છમ છમા છમ , કલાધામ ગુફાઓ, શિશુ સાહિત્ય સૌરભ ભાગ 1-5

સાભાર

• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

પ્રેરક અવતરણ:
ન કહેવાયેલું દુ:ખ ભાગ્યે જ હોય છે.

______________________________________________________________________

સંપર્ક      –      હળદિયા શેરી, સગરામપુરા, સુરત 395 002

જન્મ

• 21 - નવેમ્બર, 1946; કલવાડા (જિ. વલસાડ)

કુટુંબ

• માતા – અંબાબેન; પિતા – મગનલાલ
• પત્ની – પુષ્પા એસ. કાવટકર, ( લગ્ન - 1972); સંતાન – એક પુત્રી, બે પુત્રો

અભ્યાસ

• બી.એસ.સી. , એલ.એલ.બી.
• બી.એ. , એમ.એ. ગુજરાતી (પ્રથમ વર્ગમાં પ્રથમ)

વ્યવસાય

• યુનિયન બેંક ઓફ ઈંડિયામાં નોકરી

જીવનઝરમર

• ત્રણ ભાષા ઉપરાંત મરાઠી અને ઉર્દૂની પણ જાણકારી.
• ત્રણેક હજાર પુસ્તકોનું અંગત પુસ્તકાલય
• સંગીતમાં રુચિ.
• જ્યોતિષ, ક્રિકેટ, ફિલ્મ, નાટકનો શોખ.
• આકાશવાણી પર સાહિત્ય વિષયક કાર્યક્રમો/મુલાકાતો.
• રવીન્દ્રભાઈના ફિલ્મો અને વાર્તાલેખનના શોખથી આક્રોશિત પિતાએ તેમની અઢીસો જેટલી વાર્તાઓ ફાડી નાખેલી!
• પ્રથમ પ્રકાશિત મૌલિક કૃતિ “સ્વપ્ન કે સત્ય” ભૂતકથા
• રહસ્યકથા-નવલકથા “જળદુર્ગ”માં સ્ત્રી-પુરુષના સંબંધોની ગૂંથણી અને આંતરમનને સ્પર્શતા ભાવોનું સુંદર મનોવૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ

મુખ્ય રચનાઓ 

• નવલકથા – અતિક્રમ, જળદુર્ગ
• વાર્તાસંગ્રહ – સ્વપ્નવટો
• ઉપરાંત એકાંકીસંગ્રહ, ઉર્દુ વાર્તાઓ, મરાઠી નાટકો વગેરેના અનુવાદો

સન્માન

• સ્વપ્નવટોને ઉમાશંકર જોશી પારિતોષિક
• ગુજરાત અકાદમીનું પારિતોષિક
• ઉપરાંત અન્ય ઘણા પુરસ્કારો

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર – 3 શ્રી રાધેશ્યામ શર્મા (રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ ખંડ 2 (ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ)

પ્રેરક અવતરણ  :
I was ever a fighter, one fight more – લોર્ડ બાયરન

" અમે લયનું લૂંટાવ્યું ગામ, કે લેંચુ લટકેલો.
તમે વાણીનો કરજો વેપાર, કે લેંચુ ચસકેલો."

" મારો રસ્તો વૃક્ષોનો છે.
મારો અવાજ પાણીનો છે.
ને મારો પડછાયો પારેવાંનો છે.
હું ઊભો છું, ત્યાં જ છું.
એવો ને એવો રોજ રોજ જેવો."

____________________________________________________________ 

સંપર્ક – 2, મલબાર હિલ રો હાઉસીસ, પ્રેમચંદનગર રોડ, અમદાવાદ, 380 015.

નામ

• ઈન્દ્રસિંહ પુવાર 

જન્મ

• 19 જાન્યુઆરી, 1940, રૂપાલ (જિ. સાબરકાંઠા)

કુટુમ્બ

• માતા – સ્વરૂપકુંવરબા , પિતા – કરણસિંહ
• પત્ની – સરલાબહેન (લગ્ન – 1972); સંતાન – બે પુત્રીઓ, બે પુત્રો

અભ્યાસ

• 1967 - બી. એ. ; ગુજ. યુનિ.
• 1969 - એમ.એ.  ; ગુજ. યુનિ.

વ્યવસાય

• 1975 થી - ISRO માં  પટકથા લેખક અને નિર્માતા

જીવનઝરમર

• છ ફૂટ એક ઈંચની પ્રભાવશાળી ઊંચાઈ.
• પ્રથમ મૌલિક પ્રકાશિત કૃતિ અછાંદસ રચનાઓનો કાવ્યસંગ્રહ “કિંતુ”
• શરૂઆતની કૃતિઓ ક્ષિતિજ, રુચિ, કૃતિ આદિ સામયિકોમાં પ્રકાશિત.
• ઓમિસિયમ તથા સંભવામિ સામયિકોના સંપાદક.
• લિટલ થિયેટર નામક બાળરંગભૂમિ-સંસ્થાના સ્થાપક-નિયામક.
• રે મઠના સક્રિય સભ્ય.
• આકંઠસાબરમતી અને હોટેલ પોએટ્સ મંડળોના સ્થાપક સભ્ય.
• તેમના પ્રોગ્રામ-ઈન્ટરવ્યુ બી.બી.સી. ઉપરાંત ફ્રાંસ, જર્મની, જાપાન વગેરે દેશોની ટીવી ચેનલ્સ પર આવી ગયા છે.
• ગુરુ કે ઈશ્વર પર શ્રદ્ધા નહીં.

 શોખ

• સંગીત, ચિત્રકલા, હાર્મોનિયમ વાદન 

મુખ્ય રચનાઓ   – અગિયાર પુસ્તકો પ્રકાશિત

• કાવ્યસંગ્રહ -  રોમાંચ નામે નગર, કિંતુ
• નાટક  -  હું પશલો છું  , ફક્કડ ગિરધારી (ભવાઇ, પપેટ્રી, એબ્સર્ડ આદિ પ્રયોગોનો એકાંકીસંગ્રહ)
• નવલકથા - મોશનલાલ માખણવાળા
• બાળનાટક - ઝૂનઝૂનઝૂ બૂબલાબૂ, જંગલ જીવી ગયું રે લોલ
• સંપાદન - સાબરમતી

સન્માન

• બટુભાઈ ઉમરવાડિયા પારિતોષિક
• ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીનું પારિતોષિક

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર–3 શ્રી રાધેશ્યામ શર્મા (રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ ખંડ 2 (ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ)

પ્રેરક વાક્ય
‘ જિંદગી જીવ્યાનો સંતોષ પામશું તો જ મૃત્યુ મહોત્સવ બનીને મહેકતું રહેશે.’

‘ભવાટવિની વાટે’ વિચરતા ‘એક્રિલીકે આઝમ’ – રાધેશ્યામ શર્મા

‘સુખનો સૂરજ ઉગ્યો – એક્રિલીકનો.’ – કાર્ટૂનિસ્ટ ‘રૂપમ્’

‘એક્રિલીક મારું ધબકતું હૃદય છે , તો સાહિત્ય એ મારો પ્રાણવાયુ છે. જિંદગીના અંતે મા સરસ્વતીના ખોળે શાશ્વત નિદ્રામાં પોઢી જવનું મને બહુ ગમશે. ‘

#  વેબ સાઇટ

# તેમની એક વાર્તા

_____________________________________________________________________

સમ્પર્ક        103, Anuradha,   Irla Bridge, S. V. Road,  Andheri (West),  Mumbai - 400 058.

ઉપનામ

• જયરાજન

જન્મ

• 28, ડીસેમ્બર – 1935; કપડવંજ , જિ. ખેડા

કુટુમ્બ

• માતા – ચંપાબેન; પિતા – મણિલાલ સોમાલાલ ; ભાંડુ – ચાર ભાઇ , ચાર બહેન
• પત્ની – વસુમતિ (લગ્ન – 1958) ; પુત્ર – રાકેશ, તેજસ; પુત્રી – નેહા ઠક્કર

અભ્યાસ

• માધ્યમિક – ઉમરેઠની જ્યુબીલી સ્કુલમાંથી
• 1958  - બી.એસ.સી. – રુઈયા કોલેજ , મુંબાઇ યુનિ.

વ્યવસાય

• શરુઆતમાં ત્રણ વર્ષ ખાનગી કમ્પનીમાં નોકરી
• 1962- 1975   ભાગીદાર સાથે પ્લાસ્ટીકનું કારખાનું
• 1975 થી - પોતાના કારખાના ‘સુપર ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં’ પ્લાસ્ટીક અને પછી એક્રિલીક ફર્નીચરનું ઉત્પાદન( આખા દેશમાં પ્રથમ ઉત્પાદક)

જીવનઝરમર

• અભ્યાસકાળથી જ સાહિત્યવાચનનો રસ
• 17 વર્ષની ઉમ્મરે ‘ફૂલ અને કાંટા’ લઘુ નવલ લખી – જેનું ટીવી રૂપાંતર થયું છે.
• તેમનો પ્રથમ અપંગ પુત્ર સ્વ. અમીત જન્મ સાથે જ સેરીબ્રલ પાલ્સીથી પીડાતો હતો.
• તેમની નવલકથા પરથી ‘આનંદ’ નામની ટી.વી. સીરીયલ બની છે.
• તેમની નવલકથાઓ સૌરાષ્ટ્ર સમાચાર, જયહિંદ, સમકાલીન વિ. દૈનિકોમાં ધારાવાહીક રીતે આવી છે.
• તેમની રચનાઓના અંગ્રેજીમાં અનુવાદ થયા છે.
• આકાશવાણી પર અનેક કાર્યક્રમો આપ્યા છે.
• વિશ્વ ગુજરાતી સમાજ , અમદાવાદની મેનેજીંગ કમીટીમાં સભ્ય
• ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના ચાલીસ વર્ષથી સભ્ય
• વર્ણાશ્રમ વ્યવસ્થા અને પાઠપૂજામાં માને છે.
• તેમના એક્રિલીક ફર્નીચરના શોરુમનું ઉદ્ ઘાટન દિલીપકુમારે કર્યું હતું.
• ACRYPLAST -97 પ્રદર્શન/ સેમીનારના મુખ્ય આયોજક
• સ્મોલ સ્કેલ એક્રિલીક પ્લાસ્ટીક પ્રોડક્ટ મેન્યુ. એસો. ના સ્થાપક પ્રેસીડેન્ટ
• ઓલ ઇન્ડીયા પ્લાસ્ટીક મેન્યુ. એસો. ના માજી વાઇસ પ્રેસીડેન્ટ
• 1988 – ભારત સરકારની ઉદ્યોગ મીનીસ્ટ્રીની એક્રિલીક ફર્નીચર માટેની કમીટીના સભ્ય
• સંપાદક – 1980-2000 પોરવાડ બંધુ
• ક્લા ગુર્જરી -1992-96 અને ક998- 2000 એક્રિલીક ન્યુઝ – 1996 – 97
• વિદેશ પ્રવાસ – 1978- મીડલ ઇસ્ટ ; 1979 – યુરોપ; 1985- યુરોપ. અમેરીકા; 2005- યુરોપ, અમેરીકા, કેનેડા

શોખ

• હાર્મોનીયમ વાદન
• એક્રિલીક કલાકૃતિઓ, પ્રવાસ

રચનાઓ – 20 ઉપરાંત પુસ્તકો

• વાર્તા – જયંતિ દલાલની પ્રતિનિધિ વાર્તાઓ , સૂર સામ્રાજ્ઞી, વંટોળિયો, પોસ્ટમેન
• નવલકથા – અંગે ઓઢી અગન પિછોડી, આંખને સગપણ આંસુનાં , મૃગજળના ધોધ, શૂન્યના સરવાળા, સુખનો સૂરજ ઊગશે?
• જીવનકથા- ‘ભવાટવિની વાટે’ - તેમના જીવન વિશેની કથા
• સંપાદન – આયખું

સન્માન

• એ.આર. ભટ્ટ એન્ટરપ્રેન્યોર શીપ એવોર્ડ
• 1996 -યુનાઇટેડ રાઇટર એસો. ચેન્નાઇની ફેલોશીપ
• 1997 -વિશ્વ લાઇફ ટાઇમ એચીમેન્ટ એવોર્ડ – અમેરીકન બાયોગ્રાફીકલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ
• હ્યુમન સોસાયટી ઓફ ઇન્ડીયા – નડીયાદ નો કનૈયાલાલ મુન્શી એવોર્ડ

પ્રેરક અવતરણ
'આયુષ્યને અંત, ન સ્નેહને તો

" આ કથા છે સિધ્ધાર્થની શોધયાત્રાની, પણ બની રહે છે માનવીની, આપણી શોધયાત્રાની." - સિધ્ધાર્થની પ્રસ્તાવનામાંથી

" ...... સિધ્ધાર્થ સાંભળતો હતો. હવે તે એકાગ્રતાથી, સંપૂર્ણ તથા તલ્લીન બની, સાવ રિક્ત બની, બધું જ સ્વીકારતો ને સાંભળતો હતો. અને હવે તેણે સાંભળવાની કલા સંપૂર્ણતયા હસ્તગત કરી લીધી હતી. ..... પણ નદીમાંથી ઊઠતા આ અસંખ્ય સ્વરો આજે ભિન્ન લાગતા હતા..... બધા જ સ્વરો, બધાજ ઉદ્દેશો, બધી જ ઝંખનાઓ, બધાજ વિષાદો - આ સહુના સહઅસ્તિત્વમાંથી આ વિશ્વ બન્યું હતું. આ સહુનું સહઅસ્તિત્વ એટલે જ ઘટનાઓનો પ્રવાહ, જિંદગીનું સંગીત."

# પુસ્તક પરિચય

#  એક વાર્તા     

# લઘુ  નાટક

___________________________________________________________________ 

સંપર્ક       –     8, અધ્યાપક મિત્રમંડળ સોસાયટી, પોલિટેકનિક પાસે, અમદાવાદ – 380 015

ઉપનામ

• અસ્મિતા શાહ, તન્વી દેસાઈ, બાની બસુ, સુકેતુ

જન્મ

• 26 - જુલાઈ, 1928; અમદાવાદ

કુટુંબ

• માતા – ઈન્દ્રકુમારી, પિતા – સાકરલાલ
• પત્ની – સોહિણી ; સંતાન – બે પુત્રી તથા એક પુત્ર

અભ્યાસ

• 1945 -  મેટ્રિક
• 1951 -  એમ. એ.  ;  ભો.જે. વિદ્યાભવન, અમદાવાદ  
• 1953 -  એલ.એલ. બી.
• 1980 -  પીએચ. ડી.

વ્યવસાય

• નિવૃત્ત આચાર્ય, લેખન

જીવનઝરમર

• બાળપણ ભરૂચમાં બ. ક. ઠાકોરના મકાનમાં વીત્યું.
• નિવૃત્તિ પછી હતાશાના માહોલમાં ભૂપત વડોદરિયાએ લખવાનું ચાલુ રાખવાનું પ્રોત્સાહન આપી ઉગાર્યા.
• સમભાવમાં 'ર.' સહીથી સાહિત્ય અવલોકનના લેખો લખે છે.
• અમદાવાદની વિવિધ કોલેજોમાં અધ્યાપક તથા આચાર્ય
• કેસૂડાં, શ્રીરંગ તથા આરામમાં પ્રારંભિક કૃતિઓ પ્રકાશિત
• લેખના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં લોકભોગ્ય કૃતિઓની રચના કરી.
• હેરમાન હેસની નવલકથા “સિદ્ધાર્થ”ના ગુજરાતી અનુવાદે કીર્તિ અપાવી.
• વાવાઝોડું, અને એકાંકી, બોજ આદિ પ્રશંસાપાત્ર કૃતિઓ
• એકસોથી વધુ રેડિયો નાટકો લખ્યાં છે.
• નેપથ્ય અને આરામ નું સંપાદન
• આકાશવાણી તેમજ રંગમંડળ સાથે ગાઢો સંબંધ જાળવ્યો.

રચનાઓ

• કવિતા - કેસરિયાં, કસુંબીનો રંગ, નિનાદ  
• નવલકથા – મીંઢળબાંધી રાત, સપનાંનાં ખંડેર, મેઘચક્ર, તરસ ન છીપી.
• વાર્તાસંગ્રહ – આભના ચંદરવા નીચે
• એકાંકીસંગ્રહો – અને એકાંકી, પાંચ નટીશૂન્ય એકાંકી, નટશુન્યમ્,
• બાળસાહિત્ય – રવીન્દ્ર કથામાળા, કૂકડે કૂક, ભમ દઇને ભૂસકો, સૂરજ ઊગ્યો
• વિવેચન - કવિતા એટલે, મુનશી એક નાટ્યકાર
• અનુવાદ - સિધ્ધાર્થ, સુવર્ણ કણ, દરિયાઇ પંખી, હિમખંડ, આઉટસાઇડર, અપરાજેય

સન્માન

• ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી તથા ગુ. સા. પરિષદના પુરસ્કારો

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

વ્યવસાયે તબીબ એવા શબ્દબ્રહ્મના ઓલિયા ઉપાસક ! સાબરકાંઠાની બહુમુખી પ્રતિભા!
પ્રેરક અવતરણ -
न हि कल्याणकृत्  कश्चित्  दुर्गतिम् तात गच्छति ।
( કલ્યાણને માટે કરેલું કોઇ કામ દુર્ગતિને પામતું નથી. )

" અમે નથી અળવીતરા, તોયે લોક કહે તે માનો.
આજ અમારી હોય ભલે ના, કાલ અમારી જાણો."

" રાજકારણ એવું વળગણ છે કે, મને 'પાયમાલ' કરી મૂક્યો છે, છતાં હું તેનાથી દૂર રહી શક્યો નથી ! "
( આમ જાહેરમાં પ્રામાણિકતાથી કહેનાર કેટલા હશે?)

" राष्ट्र नकशोंमें ढल सकता है, मानवता नहीं । "

# તેમની એક વાર્તા (અંગ્રેજી અનુવાદ)

_____________________________________________________________

સંપર્ક      1) ધરતીનાં છોરુ પ્રતિષ્ઠાન, તલોદ, જીલ્લો સાબરકાંઠા  
               2)  'શાંતાયનમ્' 5, જનતા સોસા. પ્રાંતિજ, 383 205 ( જિ. સાબરકાંઠા)

જન્મ

• 3 મે, 1949; ખેરાળુ, જિ. મહેસાણા

કુટુંબ

• માતા – સૂરજબા (હુજીમા) , પિતા – નાથુભાઈ
• પત્ની – શાન્તા( લગ્ન - 1970)

અભ્યાસ

• એમ. બી. બી. એસ. - મહારાજા સયાજીરાવ યુનિ. (વડોદરા)
• રાષ્ટ્રભાષા રત્ન (વર્ધા)

વ્યવસાય

• તલોદની સાર્વજનિક હોસ્પિટલમાં મેડીકલ ઓફિસર 
• પછી સ્વતંત્ર તબીબી પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી.

જીવનઝરમર

• પ્રથમ મૌલિક પ્રકાશિત કૃતિ ચાંદની માસિકમાં ટૂંકી વાર્તા ‘જટાળો ભૂત’
• ત્રણ ભાષાઓ ઉપરાંત સંસ્કૃત પણ જાણે છે.
• દૈનિક જનસત્તામાં કટાર લખવી શરૂ કરી. કાવ્યો લખ્યાં. 1981માં બે નવલકથાઓ પ્રકાશિત થઈ.
• ચિત્રકળામાં ભારે રસ, સ્પર્ધાઓમાં પુરસ્કારો મેળવ્યા
• 1962 -13 વર્ષની ઉમ્મરે વોર્સો - પોલે ન્ડમાં બાળચિત્ર સ્પર્ધામાં ઇનામ મેળવ્યું હતું.
• નવલિકાઓ, કાવ્યો વગેરેની રેડિયો પર રજૂઆત
• તબીબી વ્યવસાય, રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ અને લેખન વચ્ચે સંતુલન જાળવી જીવન જીવતા ડોક્ટર લેખક
• લગ્નસંસ્થાના વિરોધી !
• સામાજિક રૂઢિઓ, બાધા, પૂજા, ગુરુપ્રથા વિ. માં અવિશ્વાસ - માનવ ધર્મના હિમાયતી

શોખ

• ચિત્રકળા 

રચનાઓ       - કુલ 16 પુસ્તકો

• નવલકથા - વનવનનાં પારેવાં, જોબનવન, , સૂરજ બુઝાવ્યાનું પાપ, મજબૂરી, હોળાષ્ટક, મેડમ, ઉધઈ, લેડીઝ હોસ્ટેલ, કામાંધ કેસરી (કુલ - 11 )
• વાર્તા - પ્રાતઃરુદન
• હિન્દી -ઉધઈનું જાતે કરેલું હિંદી રુપાંતર ‘દીમક’ ભારતીય જ્ઞાનપીઠ દ્વારા પ્રકાશિત
• લેખ - એક ઘર જોયાનું યાદ
• રેખાચિત્રો -  પાંખ વિનાનાં પંખેરુ

સન્માન

• દૈનિક, સામયિકો, વાર્તાસ્પર્ધાઓમાં ઈનામો

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

પ્રેરક અવતરણ
'સંઘર્ષ સિવાય સાચું સુખ નથી. '

_________________________________________ 

સંપર્ક –  103 A Krishna Palace ,Near Sai Dham , Thakur Complex , Kandivli East , Mumbai 400101 , Ph : 2854 1480

જન્મ

• 21 - જાન્યુઆરી, 1923; કાબોદરા જિ. સાબરકાંઠા

કુટુંબ

• માતા – મેનાંબા ; પિતા – કિરપારામ
• પત્ની – જસુમતી બહેન ;  પુત્રો - અશોક, રાજેશ, સંજય

અભ્યાસ

• 1942 - મેટ્રીક  
• ઈંટરમીડિયેટ
• કોવિદ

વ્યવસાય

• લેખન
• ફિલ્મ ક્ષેત્રે દિગ્દર્શન

જીવનઝરમર

• ચોવીસેક વર્ષ ફિલ્મક્ષેત્રે દિગ્દર્શન અને અભિનયમાં ગાળ્યાં.
• દસેક ગુજરાતી ફિલ્મો અને દસેક હિન્દી ફિલ્મોમાં સહાયક દિગ્દર્શક.
• રાજકપૂર અભિનીત ફિલ્મ “રિપોર્ટર”માં સહાયક દિગ્દર્શક.
• પુનાતરની જાણીતી ગુજરાતી ફિલ્મ મંગળફેરામાં વ્યાજખાઉ શેઠનું પાત્ર ભજવ્યું. ઉપરાંત ફિલ્મ ગોરખધંધા, નારદમુનિ આદિમાં નાનાંમોટાં પાત્રો ભજવ્યાં.
• પ્રથમ પ્રકાશિત મૌલિક કૃતિ – મીઠાં જળનાં મીન.

રચનાઓ

• આત્મકથા -  ભીંત ફોડીને ઉગ્યો પીપળો 
• નવલકથા – મીઠાં જળનાં મીન, મન મોતી ને કાચ, પાનખરનાં ફૂલ, કંચનવર્ણી, ચિરપરિચિત, દરદ ન જાને કોય – ભાગ 1, 2, નિષ્કલંક, મન મેલાં તન ઊજળાં, આંખ ઝરે તો સાવન, સાત જનમના દરવાજા, આ ભવની ઓળખ, ભીંતો વિનાનું ઘર, માણસ હોવાની મને બીક, આખું આકાશ મારી આંખોમાં, લોહીનો બદલાતો રંગ, સમણાં તો પંખીની જાત, યાદોનાં ભીનાં રણ, નૈન વરસ્યાં યાદભર, અસલી નકલી ચહેરા, સપનાના સોદાગર
• વાર્તાસંગ્રહો – રસિક પ્રિયા, જખમ, આસક્તિ, નહિ સાંધો નહિ રેણ
• પરિચયપુસ્તિકા – ગુજરાતી ફિલ્મના પાંચ દાયકા

સન્માન

• ‘સવિતા’ વાર્તાહરીફાઈમાં ઈનામો

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

પ્રેરક અવતરણ
'સૌથી વધુ વ્યસ્ત વ્યક્તિને દરેક કામ માટે પૂરતો સમય મળી રહે છે.' - હેન્રી ફોર્ડ

___________________________________________________________

સંપર્ક     આચાર્યશ્રી, પ્રાદેશિક તાલીમ કેન્દ્ર, શશિકુંજ, જૂનાગઢ – 362 001

ઉપનામ

• નિખાલસ

જન્મ

• 14 - નવેમ્બર, 1945; પાળિયાદ, તા. બોટાદ ; જિ. ભાવનગર

કુટુંબ

• માતા – ચંપાબહેન , પિતા – બળવંતરાય
• પત્ની – 1) નિરુપમા (લગ્ન - 1975) ;  2) પુષ્પા (લગ્ન - 1977 ) , સંતાન – ત્રણ પુત્રીઓ.

અભ્યાસ

• 1962 - એસ.એસ.સી.
• 1968 - બી. એ. (સ્પે. ગુજરાતી)

વ્યવસાય

• સરકારી નોકરી- લીંબડી તાલુકામાં વિકાસ અધિકારી

જીવનઝરમર

• પ્રથમ પ્રકાશિત કૃતિ “બૂટમાં ડંખતી એક ખીલી” સામયિક ચાંદનીમાં પ્રસિદ્ધ થઈ
• શિવામ્બુ સેવનમાં વિશ્વાસ
• પ્રથમ પત્ની સાથે છૂટાછેડા
• પહેલા પુત્રનું પાંચ જ વર્ષની ઉમ્મરે લ્યુકેમિયામાં અવસાન
• નોકરીમાં બહુ પ્રામાણિક અને હિમ્મતવાન તરીકે પ્રખ્યાત -  અનિચ્છનીય તત્વો સાથે મુઠભેડના ઘણા પ્રસંગો
• તેમની વાર્તાઓનું આકાશવાણી પરથી પ્રસારણ થયું છે.
• વર્ણાશ્રમ વ્યવસ્થા, ઇશ્વર અને ગુરુ પર અતૂટ વિશ્વાસ

શોખ

•  મુકેશના ગીતો સરસ રીતે ગાઇ શકે છે.

રચનાઓ   -   10 પુસ્તકો

• વાર્તા - શિલાલેખ, મૃતોપદેશ, ઘટનાલય *
• નવલકથા – કાગનગરી ,  ગોકીરો ( સજાતીય સંબંધને આવરી લેતી કદાચ પહેલી નવલકથા ) 

સન્માન

•  ગુ. સા. અ.નું પારિતોષિક. *

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

પ્રેરક વાક્ય
'ઘસાઇએ તો ઉજળા થઇએ. વેઠે એ વિકસે છે.'

“ તારી છાતીમાં પંખીઓ ઊડે
બૂડે ટેકરીઓ છાતીમાં
કુંવારી ધરા સુખડગંધી
તારી કાયાનો તરભેટો.”

“ મારી મા કહે છે કે, હું કાળઝાળ ઉનાળે જન્મેલો; એટલે કદાચ હું બળ્યોઝળ્યો છું. મારું નામ સાશિ પ્રમાણે ન હોવા છતાં હું સિંહ રાશિનાં બધાં લક્ષણ ધરાવું છું. પ્રેમ કરવાથી માંડીને ગર્જના કરવા સુધીનાં.”

સાવ પોલા શબ્દથી વ્યવહાર છે.
મૌનનો મહિમા કરીને શું કરું
શબ્દ તો કોલાહલોનું દ્વાર છે.

_______________________________________________________________________

સમ્પર્ક    – જી-2, વૈદેહી એપા. શાસ્ત્રી માર્ગ, બાકરોલ રોડ, વલ્લભવિદ્યાનગર – 388 120 જન્મ

• 9, નવેમ્બર – 1949, મોટા પાલ્લા, ( તા. લુણાવાડા, ઇડર)

કુટુમ્બ

• માતા – અંબાબેન, પિતા- હરિદાસ
• પત્ની - ગોપી (મૂળ નામ – ગંગા, લગ્ન - 1972) ; પુત્રો - વિસ્મય, મલય ; પુત્રી – પારુલ

અભ્યાસ

• 1967 – એસ.એસ.સી.
• 1971- બી.એ.( ગુજરાતી, સંસ્કૃત)
• 1973 – એમ.એ. .( ગુજરાતી, સંસ્કૃત)
• 1979 - પી.એચ.ડી.

વ્યવસાય

• 1973 - 87 – ઇડરની કોલેજમાં અધ્યાપક
• 1987 થી – સરદાર પટેલ યુનિ. માં અધ્યાપન

જીવનઝરમર

• ત્રણ ભાષા ઉપરાંત સંસ્કૃત પણ જાણે છે.
• તરતાં શીખતી વખતે મહીસાગરમાં ડૂબતા બચી ગયા હતા.
• સર્વ પ્રથમ કૃતિ – ‘કુમાર’માં ‘ આ-ગમન પછી’ સોનેટ
• સર્જનમાં 90% પરિશ્રમને જરુરી ગણે છે.
• ‘અર્વાચીન કવિતામાં પ્રણયનિરૂપણ’ એ વિષય પર મહાનિબંધ લખી પી.એચ.ડી. થયા
• ’અરણ્યોમાં આકાશ’ , ‘પદ્મા વિનાના દેશમાં’ , ‘પી.ટી.સી. થયેલી વહુ વિ. કૃતિઓથી કીર્તિ મળી.
• આકાશવાણી પર કાર્યક્રમ આપ્યા છે.
• બાધા આખડીમાં કે પૂજાપાઠમાં નથી માનતા , પણ ઇશ્વર અને ગુરુમાં વિશ્વાસ છે.
• ‘શ્રુતમ્ ‘ માસિક અને ’દસમો દાયકો’ – ત્રૈમાસિકનું સંપાદન

શોખ

• ચિત્રકામ
• નગારું અને ઢોલ વગાડી શકે છે.

રચના     – 14 પુસ્તકો

• કવિતા – પદ્મા વિનાના દેશમાં, સાતમી ઋતુ
• નવલકથા – તરસઘર, ઘેરો, કિલ્લો,
• નિબંધ – અરણ્યોમાં આકાશ ઢોળાય છે. ( અંગત આપવીતી અંગે પણ નિબંધો છે.)
• વિવેચન – કવિતાનું શિક્ષણ, જીવનકથા

સન્માન

• કાકાસાહેબ કાલેલકર પારિતોષિક, મુદ્રા ચન્દ્રક

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

“ માનવી પાસે આંસુ સિવાય બીજો કયો વૈભવ છે?”

“ અને હાળું આ જમણા હાથને જ ભગવાને ઝાલ્યો છે. ભગવાન મારો વિલન છે, એ તો ખબર છે ને? ”

"ભાનુભાઇએ સિધ્ધિને તાગી છે અને કેટલાંક નવાં ક્રિયાપદો આપ્યાં છે.” – ઉ.જો.

_________________________________________________________________________ 

સમ્પર્ક  - ‘શાલવન’ 6- વિરાટનગર સોસાયટી, સેક્ટર – 23, ગાંધીનગર – 382 023

જન્મ

• 16, જાન્યુઆરી- 1931 ; વાવોલ , જિ. ગાંધીનગર

કુટુમ્બ

• માતા – નાથીબા; પિતા- ભોળાનાથ
• પત્ની- કાન્તાબેન ( લગ્ન – 1948 – રૂપાલ) ; સંતાન – બે

અભ્યાસ

• 1949 – મેટ્રિક
• 1955 – બી.એ. ( ગુજરાતી, સંસ્કૃત)
• 1967 - એમ.એ. ( ગુજરાતી, સંસ્કૃત)
• બી.એડ

વ્યવસાય

• 1955- 62 ઉ.ગુજરાતના લીંચ અને ખેરવામાં શિક્ષક
• 1962-63 સાબરકાંઠાના ચિત્રોડાની શાળામાં આચાર્ય
• 1963-69 ઉ.ગુજરાતની પ્રતાપનગર હાઇસ્કૂલના આચાર્ય
• 1970 થી ગુજરાત લો સોસાયટી, અમદાવાદની કોલેજમાં અધ્યાપક

જીવનઝરમર

• ત્રણ ભાષા ઉપરાંત સંસ્કૃત જાણે છે.
• પ્રથમ પ્રકાશિત કૃતિ – ‘પ્રશ્નાર્થ શો’ કાવ્ય ‘કુમાર’માં
• આકાશવાણી પર ઘણા કાર્યક્રમો આપ્યા છે.
• તેમની ઘણી કવિતાઓ પાકિસ્તાનમાં અને ઇટાલીમાં અનુવાદિત થયેલી છે.

શોખ

• હાર્મોનીયમ, ઢોલક, બંસી વગાડે છે
• વોલીબોલ, ક્રિકેટ, બેડમિંગ્ટન, ટેનિસ રમે છે.
• અનેક હોબી વાળા માણસ – રમત ગમત, તરવું, પર્વતારોહણ, ઢોરાં ચારવા(!), મઠ વાઢવા,રમકડાં બનાવવાં, નોરતામાં ઢોલ ઢબુકાવવા, દેશી દવાઓના નુસખા વિ. વિ.

રચના – 6 પુસ્તકો

• કવિતા – અલસગમના, સંગ
• નાટક – મોમેન્ટ ( છ એકાંકીઓ) *
• નવલકથા – શેષપાત્ર+, એક હતું અમદાવાદ, શાલવન+

લાક્ષણિકતાઓ

• તળપદી, ઘરગથ્થુ, વાસ્તવને યથાતથ તાદૃશ કરતી રચનાઓ

સન્માન

• * રાજ્ય સરકારનો પુરસ્કાર
• + ક્રિટીક્સ એવોર્ડ

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

"એક ક્ષણ જો યુધ્ધ અટકાવી શકો -
ટેન્ક પર માથું મૂકી ઊંઘી લઉં."

"એક એવું ઘર મળે આ વિશ્વમાં,
જ્યાં કશા કારણ વિના પણ જઈ શકું;
એક એવું આંગણું કે જ્યાં મને;
કોઈપણ કારણ વગર શૈશવ મળે !"

"આપણે તો ભૈ રમતારામ !
વાયરો આવે-જાય એણે ક્યાંય બાંધ્યાં ના હોય ગામ. "

"રોઈ રોઈ આંસુની ઊમટે નદી તો એને કાંઠે કદમ્બવૃક્ષ વાવજો,
વાદળ વરસે ને બધી ખારપ વહી જાય પછી ગોકળિયું ગામ ત્યાં વસાવજો. "

વધુ રચનાઓ: - 1 - : - 2 - : - 3 - : - 4 -

# સાંભળો - પાસપાસે તોયે   - માળામાં ફરક્યું વેરાન -

# તેમની રચનાઓ વિશે

_______________________________________________________________________
જન્મ

• 22 - એપ્રિલ, 1945 ; પચ્છમ તા.ધંધુકા, જિ. અમદાવાદ

કુટુમ્બ

• માતા - ગંગાબા; પિતા - ઓધવજી દયારામ( જાણીતા વૈદ્ય)
• પત્ની - લલિતા- (સંગીત વિશારદ) પુત્રીઓ - દીપ્તિ (સંગીત શિક્ષિકા); નેહા - લેક્ચરર, ફાઈન આર્ટ્સ, સી.એન. વિદ્યાલય,

અભ્યાસ

• શાળા શિક્ષણ - પચ્છમ, અમદાવાદ, સાદરા તથા ' લોકશાળા ગ્રામભારતી'
• 1973 - 'કમર્શિયલ આર્ટ' વિષયમાં ડિપ્લોમા - સી.એન.કોલેજ ઓફ ફાઈન આર્ટ્સ, અમદાવાદ.

વ્યવસાય

• 1969 - અખંડ આનંદના તંત્રી વિભાગમાં
• 1971 - કુમાર કાર્યાલય
• 1969 -70 - વોરા પ્રકાશન સંસ્થા
• 1970 -73 - આર.આર. શેઠની કંપનીમાં મુખપૃષ્ટચિત્રોના કલાકાર
• 1973 થી - સી.એન. ફાઈન આર્ટ્સકોલેજમાં અધ્યાપક
• પ્રિન્સિપાલ ( ઉપર મુજબ)
• 2004 થી - સર્વોચ્ચ અધિકારી, ડીપાર્ટમેન્ટ ઓફ હ્યુમન રીસોર્સ, શ્રીમતી જી.આર. દોશી અને શ્રીમતી કે.એમ.મહેતા ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ કીડની ડીસીસીઝ એન્ડ રીસર્ચ સેન્ટર ( IKDRC)તથા ડૉ.એચ.એલ.ત્રિવેદી ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટ્રાંસ્પ્લાંટેશન સાયન્સીઝમાં ન

જીવનઝરમર

• અનેક સમારંભોમાં સંચાલન, કવિમુશાયરાઓ-ડાયરાનું સંચાલન
• અમદાવાદ દૂરદર્શન માટે 'રેવા' નામક નાટકમાં કથા, પટકથા, ગીતોની રચના
• અનેક ગુજરાતી ફિલ્મો માટે ગીતોની રચના
• અનેક ક્ષેત્રોના મહાનુભાવોના જાહેર ઈંન્ટર્વ્યૂ લેનાર, મોરારિબાપુનો સળંગ આઠ કલાકનો ઈન્ટરવ્યુ
• ગુજરાત સમાચાર, સંદેશ, જનસત્તા, નૂતન ગુજરાત, જન્મભૂમિ પ્રવાસી, વિ. માં દસેક વર્ષથી વિવિધ વિષયો પર કોલમ રૂપે લેખો.
• શ્રી ગિરીશ કર્નાડના અધ્યક્ષપદ નીચે રાષ્ટ્રીય સંગીત નાટક અકાદમીના પાંચ વર્ષ સભ્ય
• લલિતકલા અકાદમી તથા ગુજરાત સંગીત નાટક અકાદમીના બે ટર્મ માટે સભ્ય.
• ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના મંત્રી પદે આઠ વર્ષ
• 'ગાંધર્વ મહાવિદ્યાલય' ના ચેરમેન તરીકે એક ટર્મ
• 'એથિકલ કમિટી ફોર કીડની ટ્રાન્સ્પ્લાન્ટેશન' ના સભ્ય
• 'આયુ ટ્રસ્ટ' ના મેનેજીંગ ટ્રસ્ટી
• ઉત્તર બુનિયાદી સંસ્થા 'ગ્રામભારતી' ના સંચાલક મંડળમાં કાયમી સભ્ય
• ચેરમેન, ગુજરાત વિજ્યુઅલ આર્ટિસ્ટ એસોસિએશન
• 'સાહિત્ય પ્રવાસ' - લીટરરી એકેડેમી ઓફ અમેરિકાના નિમંત્રણથી 3 માસનો પ્રવાસ
• નૈરોબી-કેન્યાના પ્રવાસે શ્રી મોરારિબાપુ સાથે

રચનાઓ

• કાવ્યસંગ્રહો - તમે * , અક્ષરનું એકાન્ત, કલરવના દેશ
• નવલકથા - પીંજરની આરપાર + (રુબીન ડેવીડના જીવન પર આધારિત) , સૂર્યપુરુષ ભાગ 1-2. ( શ્રી ચીમનભાઈ પટેલના જીવન પર આધારિત.) , કુણાલની ડાયરી , પરોઢિયાના પાલવ ઓથે ( બે વર્તમાનપત્રોમાં ધારાવાહિક રૂપે પ્રકાશિત.)
• નાટક - અક્ષરનું અમૃત ( પ્રમુખ સ્વામીના જીવન પર આધારિત ) , રાગ-વિરાગ ( ડૉ.એચ.એલ ત્રિવેદીના જીવન પર આધારિત ) , એક હતી રૂપા ( રેડિયો નાટક ) , કીડની વેશ, હૃદયનું હૃદય કીડની, કીડનીદાન જીવનદાન , પ્રત્યારોપણ પ્રેમનું ( કીડની ટ્રાન્સ્પ્લાંટેડ દરદીઓ દ્વારા અનેકવાર ભજવાયેલું ),
• ભવાઈ વેશ - જસમા , ગુરુ ગણિકા ( સાતમી સદીના ભગવદ અજ્જાકિયા ની મૂળ કૃતિ પરથી.)

સન્માન

• ગુજરાત સરકારનું ઈનામ *
• સાહિત્ય અકાદમી તથા સાહિત્ય પરિષદનું ઈનામ +
• 1974 અને 1999 - દૂરદર્શન તરફથી વર્ષનાં ઉત્તમ ગીતોની રચના માટે ઇનામ
• 2004 - 'એકલવ્ય' લાઇફ ટાઇમ એચીવમેંટ એવોર્ડ

" એ બધાં સ્મરણો વાદળની જેમ છવાયેલાં જ રહે છે અને ગમે ત્યારે વરસી પડે છે."
- સખા સમ પિતાની યાદમાં  

" આ વિશાળ ભૂરા ઘુમ્મટની પેલે  પાર જો ઇશ્વર હોય તો એની એંધાણી મને કેમ મળતી નથી? .... અછડતો અણસાર, કે ઇશ્વર હજી છે..... તારી વેદનાનો અસ્થિકુંભ વહાવી દે નદીના પવિત્ર જળમાં. જ્યારે તું સંપૂર્ણ વીખરાઇ જઇશ ત્યારે અસ્તિત્વમાં આવીશ અને ત્યારે તારી પાસે કોઇ જ દુઃખ શેષ નહીં રહે. "
- 'અણસાર' ની નાયિકા રૂપાની સ્વગતોક્તિ 

પ્રેરક વાક્ય
" It is always morning somewhere in the world."

# રચનાઓ   :   પોતાની માતા વિશે

__________________________________________  

જન્મ

• એપ્રિલ - 10, 1940; મુંબાઇ
• મૂળ વતન જામનગર

કુટુમ્બ

• પિતા - ગુણવંતરાય આચાર્ય ;  માતા - લલિતાબેન ; મોટી બહેન -  ઇલા આરબ મહેતા
• પતિ - મહેન્દ્ર  ( લગ્ન - 1965, મુંબાઇ) ; પુત્રીઓ - માધવી( કલાકાર), શિવાની ( એર હોસ્ટેસ)

અભ્યાસ

• 1960 - બી.એ ( ગુજરાતી, સંસ્કૃત)  
• 1962 - એમ. એ. (સમાજશાસ્ત્ર)
• અભિનયનો ડીપ્લોમા

વ્યવસાય

• 1961- 64  આકાશવાણીના મુંબઈ કેન્દ્રમાં પ્રવક્તા
• 1975- 77  ' સુધા' ના તંત્રી
• સંપાદન , લેખન

જીવન ઝરમર

• અગિયાર વર્ષની ઉમ્મરે 'જાગતા રે'જો'  કોમેડી નાટકની નાયિકા તરીકે લટકાં મટકાં સાથે અભિનય કરી દાદ  મેળવી!
• પિતાની 'રંગમંચ' સંસ્થામાં નાની ઉમ્મરે વૃધ્ધાનો ભાગ સફળતાથી ભજવ્યો.
• મોટા થયા બાદ કાકાની શશી , મૃચ્છકટિક, ઝેર તો પીધાં જાણી જાણી, પૂર્ણિમા જેવાં લબ્ધ પ્રતિષ્ઠ લેખકોના નાટકોમાં મુખ્ય નાયિકાના ભાગ ભજવ્યા. પૂર્ણિમામાં કરુણ, પરાધીન નાચનારીની અદા જોઇ પિતા ગુ. આ. બેભાન થઇ ગયા અને તેમને પહેલો હાર્ટ એટેક આવ્યો.   '
• અગ્રેજી નાટકો Dolls' House ,  Glass Managerie માં પણ મૂખ્ય પાત્રના ભાગ ભજવ્યા
• પ્રવીણ જોશી જોડે 'કૌમાર અસંભવમ્ ' માં પણ કામ કર્યું .
• પત્રકારત્વ પણ કર્યું.
• સખા જેવા પિતાના અવસાનથી ઘેરો આઘાત જે જીવનભર રહ્યો.
• રેડીયો પર એનાઉન્સર તરીકે, વાર્તાલાપ આપવાનાં
• ટી .વી. ઉપર 'જ્યોતિ' સિરિયલમાં પિતાના જીવન પર આધારિત ' કોરી કિતાબ' એપીસોડની પટકથા લખી  હતી.
• પિતાના લખેલા નાટક 'અલ્લાબેલી' માં અભિનય
• થોડોક વખત 'સુધા' અને 'ફેમીના' નું સંપાદન પણ કર્યું.
• 'મુંબાઇ સમાચાર' માં બ્યુટી કોલમ આપતાં હતાં
• 'દીદીની ડાયરી' - બહુ જ લોક્પ્રિય કટારનાં લેખિકા
• પહેલી પ્રકાશિત કૃતિ - ' શ્રાવણ તારાં સરવડાં'
• તેમની શ્રેષ્ઠ કૃતિ ' હરિ મને આપો ને એકાદી એંધાણી' - જેની છપાયેલી પુસ્તિકાના બળથી વડોદરા નજીકની રક્તપિત્તના દરદીઓ માટેની 'શ્રમમંદિર' સંસ્થાને દસ લાખ જેટલી રકમનાં દાન મળ્યાં .
• પરિશ્રમને પ્રાધાન્ય આપતાં સર્જક
•  'મારે પણ એક ઘર હોય', 'ગાંઠ છૂટ્યાની વેળા', 'અણસાર' કૃતિઓથી કીર્તિ મળી
• બંદીવાન નવલકથાનું નાટ્ય રૂપાંતર ' આ  છે કારાગર' તરીke કર્યું -  તેને 'Theatre of  cruelty'    નું બિરુદ મળ્યું !  

મુખ્ય રચનાઓ     -   25 પુસ્તકો

• નવલકથાઓ – ગાંઠ છૂટ્યાની વેળા, શ્રાવણ તારાં સરવડાં, બંદીવાન, આતશ( વિયેટનામના યુધ્ધત્રસ્તોના અનુભવો આધારિત)
• લઘુનવલ - મારે પણ એક ઘર હોય, રેતપંખી, ખરી પડેલો ટહૂકો, તિમિરના પડછાયા, એક પળની પરબ
• રહસ્યકથા - પગલાં, પાંચ ને એક પાંચ, અવાજનો આકાર, છેવટનું છેવટ, પાછાં ફરતાં, નીલિમા મૃત્યુ પામી છે  
• વાર્તાસંગ્રહ – સાંજને ઉંબર, એ
• નિબંધ - વાંસનો સૂર
• અન્ય લઘુનવલો, રહસ્યકથાઓ, વાર્તાઓ વગેરે

લાક્ષણિકતાઓ

•  નવલકથાને નાટકમાં રૂપાંતર કરવાનું ગમે.
• ત્રસ્ત લોકોની મનોવેદનાને થીમ બનાવેલી ઘણી રચનાઓ
• રહસ્યકથાઓમાં 'પેરી મેસન' નો પ્રભાવ

સન્માન

• ગુજરાત સાહિત્ય પરિષદ નો પુરસ્કાર
• ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીનો પુરસ્કાર
• સોવિયેટ લેન્ડ પુરસ્કાર

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ -2

“ ગઢની રાંગે ચકરાવા લેતી સમડી” – રાધેશ્યામ શર્મા

“ અમારા ઘરની સામે ગઢની રાંગ દેખાતી. બપોરના એકાંત સમયમાં હું એની ઉપર ચકરાવા લેતી સમડીઓને જોયા કરતો”

” .....  વિકલ્પ હોય તો પણ હું કંઇ મારું અપંગપણું દૂર કરવાનું માંગું નહિ. હવે એમ માનીને ચાલું છું કે, પગનો ઉપયોગ મર્યાદિત છે અને મારે એનું વળતર હાથ પાસેથી વાળવાનું છે.”  - એમની પ્રખ્યાત સ્વકથાનક વાર્તા ‘ચિહ્ન’ નો નાયક ઉદય

“ .....સર્જક તરીકે હું પોતે આ સંદર્ભમાં મારા સર્જનથી બહુ સંતુષ્ઠ નથી. માનવજીવન અને જગત વિશેનો મારો અનુભવ અને સમજણ અલ્પ છે. મારા સર્જનની આજના જીવતા મનુષ્ય સાથે નિસબત હોય એ મને ગમે, બલ્કે હું એમ ઇચ્છું.”

પ્રેરક વાક્ય – “ Know how to  suffer  like a man.” – Earnest Hemingway

# રચના

___________________________________________________

સમ્પર્ક     – જીવનછાયા, પંડિત દીનદયાળ માર્ગ , ભુજ ( કચ્છ) – 370 001

જન્મ

• 29 ઓગસ્ટ- 1944, અમદાવાદ

કુટુમ્બ

• માતા – રમીલા; પિતા- પ્રીતમલાલ
• પત્ની- નૂતન ( એમ.એ.), બી.એડ, લગ્ન – 1977, માંડવી- કચ્છ ) ;  દીકરીઓ – વેણુ, શાલ્મલી

અભ્યાસ 

• એમ.એ. , પી.એએચ.ડી. (ગુજરાતી)
• વિનીત , રાષ્ટ્રભાષારત્ન

વ્યવસાય

• આર. આર. લાલન કોલેજ , ભુજ તથા અનુસ્નાતક કેન્દ્રમાં ગુજરાતીના અધ્યાપક અને અધ્યક્ષ

જીવનઝરમર

• નાની ઉમ્મરે પોલીયોના કારણે બન્ને પગ  નિષ્ક્રીય

• માતાએ બહુ પ્રેમથી તેમની ચાકરી કરેલી, માતા એક પત્રકારનાં પુત્રી અને દેશળજી, સ્નેહરશ્મિ, ઉમાશંકર જેવા સાહિત્યકારોનાં શિષ્યા

• ‘નંદશંકરથી ઉમાશંકર” તેમનો પી.એચ.ડી. માટેનો મહાનિબંધ

• પહેલી કૃતિ ‘કુમાર’ માં પ્રકાશિત થઇ હતી

• પ્રથમ મૌલિક પ્રકાશન – વલય ( નવલકથા)

• ત્રણ ભાષાઓ ઉપરાંત સંસ્કૃત અને કચ્છી જાણે છે. 

• આકાશવાણી પર કાર્યક્રમો આપ્યા છે. ( કાવ્ય- વાર્તા વાંચન, નાટક લેખન અને અભિનય )

• પ્રતિષ્ઠિત કૃતિઓ – ચિહ્ન, દિશાન્તર, આપણે લોકો, સમ્મુખ, ભુસકાની ઉજાણી ( બાળગીતો)

• સાઇડકાર વાળું સ્કુટર ચલાવે છે.

શોખ

• બાગાયત, પ્રવાસ, નાટક  

રચના – તેર પુસ્તકો

• કવિતા 

• વાર્તા- સમ્મુખ

• નવલકથા- વલય, દિશાન્તર

• વિવેચન- નિસબત

સન્માન

• ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીનું પ્રથમ પારિતોષિક – પાંચ વાર

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)

“મારા જેવા નવોદિતોને ધુરંધર સર્જકો સહિત્યકાર ગણવા તૈયાર નથી.. એટલે નવોદિતોની નિરાશાઓથી સુપેરે પરિચિત છું.”

પ્રેરક અવતરણ - 
 “ નિશાન ચૂક માફ, ન કદી નીચું નિશાન" – બ.ક.ઠા.

_________________________________________________________________  

સમ્પર્ક -  એ-5, કિન્નરી એપાર્ટ્મેન્ટ , શાહ આલમ, દાણીલીમડા, અમદાવાદ- 380 028

ઉપનામ

• ઝુબિન

જન્મ

• 12- ઓગસ્ટ, 1946; હિમ્મતનગર – જિ. સાબરકાંઠા
• મૂળ વતન – ધોળકા

કુટુમ્બ

• માતા- ફાતમા; પિતા- પીરમહંમદ
• પત્ની – ફરીદા ( લગ્ન – 1966, અમદાવાદ) ; સંતાનો – ત્રણ પુત્રો

અભ્યાસ

• એમ.કોમ. ;  એલ.એલ.બી.
• સી.એ.આઇ.આઇ.બી.

વ્યવસાય

• સેન્ટ્રલ બેન્ક ઓફ ઇન્ડીયામાં ઓફીસર

જીવનઝરમર

• પ્રથમ પ્રિયતમા ‘ઝુબિન’ ના અવસાન બાદ વ્યથિત જણ ( સંવેદનાના સૂર નું મૂળ )
• ત્રણ ભાષા ઉપરાંત ઉર્દૂમાં પ્રવીણ
• ‘નૂતન ગુજરાત’માં તેમની કટાર ‘ વાત તમારી’ શરુ થવાની હતી ત્યાં તે બંધ પડ્યું, પછી ‘જનસત્તા’ આ કટાર શરુ થઇ, તે બંધ પડતાં ગુજરાત સમાચાર’માં બહુ જ પ્રચલિત કટાર ‘સંવેદનાના સૂર’ શરુ કરી
• સર્વપ્રથમ મૌલિક કૃતિ – વાર્તા’ સ્વપ્નનું મૃત્યુ’ -  ચાંદનીમાં
• પ્રતિષ્ઠિત હિન્દી સામાયિક ‘કહાનીકાર’ માં પણ તેમની વાર્તાઓ છપાઇ છે
• લેખન દરમિયાન પ્રસૂતા જેવી અવસ્થા
• 1990 - તેમની વાર્તાઓ પરથી ‘ જિંદગી એક સફર’ ટી,વી, સીરીયલ બનેલી છે
• તેમની વાર્તાઓથી આકર્ષાયેલી એક કવયિત્રીએ મળવાની ઇચ્છા રાખી હતી, પણ નસીબ સંજોગે તે ન બનતાં તે યુવતીએ આત્મહત્યા કરી લીધી, આ ઘટનાએ તેમને બહુ મોટો જખમ આપ્યો અને તેમાંથી ટીવીની બહુ જ વખણાયેલી પ્રસંગકથા ‘સંગતિ’ નિર્માઇ.
• સત્યકથાઓમાં પાત્રની પરવાનગીથી સાચા નામો પણ આપે છે, આ ઉપરથી તેમને એક ફોન મળ્યો કે “ નામ સાથે એક ઉપજાવેલી કથા છાપવાનો કેટલો ચાર્જ?!!” – આવું પણ બને છે.
• ખાસ મિત્ર -  દિલીપ રાણપુરા
• નામદાર આગાખાન તેમજ અક્રમ વિજ્ઞાની ‘દાદા ભગવાન’ બન્ને તેમના માટે પૂજ્ય

શોખ

તમાકુવાળું પાન

રચના – છ પુસ્તકો

• નવલકથા – તૂટેલો એક દિવસ’
• વાર્તા- આમાં ક્યાંક તમે છો, સંવેદનાના સૂર *
• હિન્દી વાર્તાસંગ્રહ – ઉલઝન %

લક્ષણિકતા

•  જીવનમાંથી પ્રગટતી વાસ્તવિકતાઓને વાચા આપતી રચનાઓ

સન્માન

• ગુજરાત સરકારનું પારિતોષિક *
• ‘સારિકા’ માસિકનું પારિતોષિક %

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર - રાધેશ્યામ શર્મા, રન્નાદે પ્રકાશન
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ - 2

પ્રેરક અવતરણ
“ એવું સાચું ન બોલવું કે જેને સાબિત કરવા માટે બસો સાક્ષીઓ લાવવા પડે”
– એક ઇરાની કહેવત

# તેમણે લખેલી એક જીવનઝાંખી

_________________________________________________

સમ્પર્ક    1, સહકાર કોલોની, સેક્ટર- 25, ગાંધીનગર  

મૂળ નામ

• ધરમશી

જન્મ

• 14 - નવેમ્બર, 1931 ; ધંધુકા જિ. અમદાવાદ

કુટુમ્બ

• માતા – છબલબેન ; પિતા – નાગજીભાઇ
• પત્ની- સવિતા(લગ્ન – 1951) - તે પણ વાર્તાલેખક ; સંતાનો – બે

અભ્યાસ

• 1950 – વર્નાક્યુલર ફાઇનલ
• 1959 – જુનીયર પી.ટી.સી.

વ્યવસાય

• સર્વોદય યોજના અને ત્યાર બાદ પ્રાથમિક શાળામાં શિક્ષક
• નિવૃત્તિ વખતે બજાણામાં પ્રાથમિક શાળાના આચાર્ય

જીવનઝરમર

• પ્રથમ પ્રકાશિત મૌલિક કૃતિ - 'માણસાઇનું રૂદન'
• શરૂઆતની જિંદગીમાં ઘણા સંઘર્ષોમાંથી પસાર થયા – માઇલસ્ટોન પણ રંગ્યા છે અને સોળ વર્ષની વયે ‘ગુર્જર’ સાહિત્યના ‘શારદા’ મુદ્રણાલયમાં કમ્પોઝીટર તરીકે પણ રહ્યા છે.
• નસિર ઇસ્માઇલી ખાસ મિત્ર

રચનાઓ  – 61 પુસ્તકો

• નવલકથા – સૂકી ધરતી સૂકા હોઠ (એક અભિપ્રાય પ્રમાણે ગુજરાતની દસ શ્રેષ્ઠ નવલકથાઓમાંની એક), હું આવું છું, હળાહળ અમી, આતમ વીંઝે પાંખ, ભીંસ, મધુડંખ, હરિયાળાં વેરાન, કોઇ વરદાન આપો, કારવાં ગુજર ગયા, નિયતિ, કાન તમે સાંભળો તો, અમે તરસ્યાં પુનમના, રે અમે કોમળ કોમળ, મને પૂછશો નહીં, વાસંતી ડૂસકાં, કૂંપળ ફૂટ્યાંની વાત, આંસુભીનો ઉજાસ, મીરાંની રહી મહેંક ( પત્નીના કેન્સરને કારણે અવસાન બાદ તેમની યાદમાં) પીઠે પાંગર્યો પીપળો, અંતરિયાળ, વિ.
• વાર્તાસંગ્રહ – મારી શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ, પણ માંડેલી વારતાનું શું?
• સંસ્મરણકથા – દીવા તળે ઓછાયા
• ચરિત્ર – વાત એક માણસની, છવિ

શોખ

• પાન મસાલા, ધુમ્રપાન ( હવે છોડી દીધું છે)

સન્માન

• સરકારી પારિતોષિકો

સાભાર

• સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર - રાધેશ્યામ શર્મા, રન્નાદે પ્રકાશન
• ગુજરાતી સાહિત્યકોશ - ખંડ - 2

• 28- ઓક્ટોબર, 1933 ; દામનગર જિ. જામનગર

કુટુમ્બ

• પતિ – દિલીપ રાણપુરા (સાહિત્યકાર) ;  સંતાનો - બે

અવસાન

• 12- ઓગસ્ટ, 1977; અમદાવાદ

અભ્યાસ

• 1951 – મેટ્રિક
• 1962- જુનીયર પી.ટી.સી.

વ્યવસાય

• પ્રાથમિક શાળામાં શિક્ષિકા

રચના